Słownik terminów Forex — definicje, wzory i polskie realia 2026
Tematyczny słownik 249 haseł z 16 działów kursu Forex na mybank.pl — analiza techniczna, zarządzanie ryzykiem, psychologia, regulacje KNF i ESMA, polski reżim podatkowy 2026 (PIT-38, JDG, ryczałt, składka zdrowotna progowa), prop trading i egzekucja brokerska. Każde hasło: zwięzła definicja, wzór jeśli dotyczy, polski kontekst regulacyjno-podatkowy, powiązane terminy i bezpośrednie linki do artykułów kursu, w których termin jest rozwijany. Bez coachingu — z liczbami.
A
-
A-Book Egzekucja i narzędziaModel biznesowy brokera, w którym zlecenia klientów są przekierowywane do zewnętrznego dostawcy płynności (bank, ECN, prime broker) — broker zarabia na prowizji i marży spreadu, n…
-
ADX (Average Directional Index) Analiza technicznaWskaźnik Wellesa Wildera mierzący siłę trendu (nie jego kierunek) w skali 0–100; zwyczajowo odczyt > 25 sugeruje trend wyraźny, a < 20 rynek bez trendu.
-
Analiza fundamentalna Analiza fundamentalnaMetoda oceny wartości waluty na podstawie czynników gospodarczych — stóp procentowych, inflacji, wzrostu PKB, bilansu handlowego i polityki banku centralnego — w odróżnieniu od an…
-
Analiza wielu interwałów (MTF) Analiza technicznaCzytanie tego samego rynku na kilku interwałach jednocześnie: wyższy określa kierunek i kontekst (trend, kluczowe poziomy), niższy — precyzyjny moment wejścia.
-
Anti-martingale Zarządzanie ryzykiemPodejście do zarządzania pozycją odwrotne do martingału: zwiększasz wielkość pozycji po zyskach, zmniejszasz po stratach.
-
Arbitraż Strategie i styleCzerpanie zysku z chwilowej rozbieżności cen tego samego instrumentu na różnych rynkach lub z niespójności kursów (np.
-
ASIC RegulacjeAustralijski organ nadzoru nad rynkiem papierów wartościowych i inwestycji.
-
ATR (Average True Range) Analiza technicznaMiara zmienności: średnia (zwykle 14-okresowa) z true range, czyli największej z trzech wartości: H−L, |H−Cpoprz|, |L−Cpoprz|.
-
Awersja do straty PsychologiaAsymetria z teorii perspektywy Kahnemana i Tversky’ego: ból straty jest subiektywnie ~2× silniejszy niż przyjemność równego zysku.
B
-
B-Book Egzekucja i narzędziaModel, w którym broker jest drugą stroną transakcji klienta (market maker) i nie przekazuje zlecenia na rynek zewnętrzny — zarabia, gdy klient traci.
-
Backtesting Analiza i metrykiTest strategii na danych historycznych — niezbędny pierwszy filtr, ale wystarczająco zwodniczy, by samodzielnie cię zrujnować.
-
BaFin RegulacjeNiemiecki federalny organ nadzoru nad rynkiem finansowym, odpowiednik polskiej KNF, implementujący ramy MiFID II i środki ESMA.
-
Bank centralny Uczestnicy rynkuInstytucja prowadząca politykę pieniężną kraju lub strefy walutowej (Fed, EBC, NBP), wpływająca na kursy przez stopy procentowe, komunikację (forward guidance) oraz bezpośrednie i…
-
Bezpieczna przystań (safe haven) Analiza fundamentalnaWaluta, do której kapitał ucieka w okresach niepewności i awersji do ryzyka — klasycznie dolar amerykański (USD), jen japoński (JPY) i frank szwajcarski (CHF).
-
BFG (Bankowy Fundusz Gwarancyjny) RegulacjePolska instytucja gwarantująca depozyty — w przypadku upadłości banku lub firmy inwestycyjnej (w tym domu maklerskiego) klient odzyskuje środki do równowartości 100 000 EUR (syste…
-
Bid / Ask RynekDwie ceny każdego instrumentu: bid — po której rynek kupi od ciebie (ty sprzedajesz), ask — po której rynek sprzeda tobie (ty kupujesz).
-
Bilans handlowy Analiza fundamentalnaRóżnica między wartością eksportu a importu kraju w danym okresie.
-
Brier score Analiza i metrykiMiara kalibracji predykcji probabilistycznych: średni kwadrat różnicy między deklarowaną pewnością (np.
-
Błąd perspektywy czasu PsychologiaZłudzenie, że zdarzenie było „oczywiste do przewidzenia" — po fakcie.
-
Błąd potwierdzenia PsychologiaTendencja do wyszukiwania i wyżej wagowania informacji potwierdzających już zajętą pozycję, przy ignorowaniu sygnałów przeciwnych.
-
Błąd świeżości PsychologiaTendencja do nadmiernego wagowania ostatnich zdarzeń kosztem szerszego obrazu — po kilku stratnych transakcjach trader uznaje strategię za „zepsutą", a po serii zysków przeszacowu…
C
-
Carry trade Analiza fundamentalnaStrategia polegająca na zaciąganiu pozycji w walucie o niskiej stopie procentowej (funding) i lokowaniu kapitału w walucie o wysokiej stopie, by zarobić na różnicy odsetek — tzw.
-
CCI (Commodity Channel Index) Analiza technicznaOscylator Donalda Lamberta mierzący odchylenie ceny typowej od jej średniej w stosunku do średniego odchylenia; klasycznie odczyty > +100 i < −100 traktuje się jako wykupienie/wyp…
-
Przepisy antyabuzywne (art.
-
Challenge prop firmy Prop tradingPłatny etap kwalifikacyjny prop firmy (wpisowe zwykle 100–3 000 USD), w którym trader na rachunku symulowanym ma osiągnąć cel zysku (zwykle +8% do +10%) bez przekroczenia limitów …
-
CIT Podatki PLPodatek dochodowy od osób prawnych, którym objęte są m.in.
-
Copy trading Strategie i styleAutomatyczne odwzorowywanie transakcji wybranego tradera na własnym rachunku, zwykle proporcjonalnie do kapitału.
-
CPI (inflacja) Analiza fundamentalnaIndeks cen towarów i usług konsumpcyjnych — główny miernik inflacji i jeden z najważniejszych wyzwalaczy ruchów walutowych, bo bezpośrednio kształtuje oczekiwania co do stóp proce…
-
CRS (wymiana informacji) Podatki PLMiędzynarodowy standard automatycznej wymiany informacji o rachunkach finansowych (OECD) — instytucje finansowe raportują dane o rachunkach nierezydentów do lokalnego fiskusa, któ…
-
cTrader Egzekucja i narzędziaPlatforma firmy Spotware pozycjonowana wokół modelu ECN/STP, z natywną głębią rynku (Level II), szybką egzekucją i przejrzystym rozdzieleniem prowizji od spreadu.
-
CySEC RegulacjeCypryjski organ nadzoru nad rynkiem finansowym, członek systemu nadzoru UE.
-
Czarny łabędź Analiza fundamentalnaRzadkie, nieprzewidywalne zdarzenie o ekstremalnym wpływie na rynki, racjonalizowane dopiero po fakcie — termin spopularyzowany przez Nassima Taleba.
D
-
Danina solidarnościowa Podatki PLDodatkowy podatek 4% od nadwyżki dochodu ponad 1 mln PLN rocznie, obowiązujący w Polsce od 2019 r.
-
Day trading Strategie i styleStyl, w którym wszystkie pozycje są zamykane w obrębie jednego dnia handlowego — bez ekspozycji overnight, więc bez ryzyka luk weekendowych i kosztów swap.
-
Część wartości pozycji, którą broker blokuje jako zabezpieczenie — nie jest opłatą, lecz zamrożonym kapitałem.
-
Doji Analiza technicznaŚwieca o cenie otwarcia niemal równej cenie zamknięcia (znikomy korpus) — symbol równowagi sił i niezdecydowania rynku.
-
Dokument KID RegulacjeStandaryzowany dokument informacyjny, który broker ma obowiązek udostępnić klientowi detalicznemu przed zawarciem transakcji na produkcie inwestycyjnym (np.
-
Dostawca płynności Uczestnicy rynkuPodmiot (bank, fundusz HFT, wyspecjalizowany animator) dostarczający kwotowania kupna i sprzedaży do agregatorów, z których broker buduje swój strumień cen.
-
Drawdown (obsunięcie kapitału) Zarządzanie ryzykiemSpadek wartości rachunku od ostatniego szczytu (peak) do dna (trough), wyrażony w procentach kapitału.
-
Dyscyplina tradingowa PsychologiaKonsekwentne wykonywanie wcześniej zdefiniowanego planu niezależnie od bieżących emocji.
-
Dywergencja Analiza technicznaRozbieżność między ruchem ceny a wskazaniem oscylatora (RSI, MACD, stochastyczny): cena robi nowy szczyt, a oscylator — niższy (dywergencja niedźwiedzia, sygnał słabnięcia wzrostó…
-
Dziennik transakcji PsychologiaSystematyczny zapis każdej transakcji wraz z tezą, stanem emocjonalnym, zgodnością z planem i wynikiem — narzędzie zamieniające rozproszone wrażenia w mierzalne wzorce.
-
Dźwignia finansowa RynekStosunek wartości otwartej pozycji do depozytu zabezpieczającego.
E
-
ECN (Electronic Communications Network) Egzekucja i narzędziaModel egzekucji, w którym zlecenie klienta jest agregowane w sieci dostawców płynności (banki, ECN aggregator, prime broker) i wykonywane po najlepszej dostępnej cenie z order boo…
-
Edge (przewaga statystyczna) Analiza i metrykiMierzalna, powtarzalna nadwyżka wyników nad oczekiwaniem losowym — dodatnia expectancy potwierdzona na próbie wystarczająco dużej, by oddzielić sygnał od szumu.
-
Edgewonk i Tradervue Egzekucja i narzędziaDwa popularne, płatne dzienniki transakcji do pogłębionej analizy wyników.
-
eFX (elektroniczny Forex) Uczestnicy rynkuElektroniczny ekosystem handlu walutami (platformy typu EBS, Refinitiv, single-dealer banków), na którym odbywa się większość hurtowego obrotu FX.
-
Ekspozycja (exposure) Zarządzanie ryzykiemŁączne ryzyko rynkowe rachunku w danym momencie — suma potencjalnych strat ze wszystkich otwartych pozycji, jeśli każda dojdzie do swojego stop lossa.
-
Equity i balance RynekBalance to saldo zamkniętych transakcji — stan rachunku bez uwzględnienia pozycji otwartych.
-
Europejski organ nadzoru nad rynkami finansowymi — tworzy ramy regulacyjne (m.in.
-
Estoński CIT Podatki PLRyczałt od dochodów spółek, w którym podatek CIT jest odroczony aż do momentu wypłaty zysku wspólnikom — dopóki spółka reinwestuje zysk, nie płaci CIT.
-
Exit tax Podatki PLPodatek od niezrealizowanych zysków kapitałowych przy zmianie rezydencji podatkowej, obowiązujący w Polsce od 2019 r.
-
Expert Advisor (EA) Egzekucja i narzędziaProgram w języku MQL automatyzujący analizę, składanie i zarządzanie zleceniami na platformie MetaTrader.
F
-
Fair Value Gap (FVG) Analiza technicznaTrzyświecowa nierównowaga (imbalance), w której knoty świecy 1 i 3 nie nachodzą na siebie, zostawiając «lukę» w obrębie świecy 2 — w narracji ICT cena ma tendencję wracać i «domyk…
-
Fale Elliotta Analiza technicznaTeoria opisująca ruch rynku jako powtarzalne cykle: pięć fal impulsu w kierunku trendu (1–5) i trzy fale korekty (A–C).
-
FCA RegulacjeBrytyjski organ nadzoru nad rynkiem finansowym, uznawany za jeden z najbardziej rygorystycznych na świecie.
-
Flaga i proporzec Analiza technicznaFormacje kontynuacji po gwałtownym ruchu (maszt): flaga to krótka korekta w równoległym kanale nachylonym przeciw trendowi, proporzec — mała zbieżna konsolidacja.
-
FOMO (Fear of Missing Out) PsychologiaImpulsywne wchodzenie w pozycję wbrew własnemu playbookowi, napędzane lękiem przed «ucieczką» rynku — klasyczny tilt początkującego.
-
Formacja cenowa Analiza technicznaPowtarzalny układ ruchu ceny, któremu przypisuje się statystyczne prawdopodobieństwo kontynuacji lub odwrócenia.
-
Formacja głowa i ramiona Analiza technicznaFormacja odwrócenia: trzy szczyty — środkowy (głowa) wyższy od dwóch bocznych (ramiona) — oparte na linii szyi (neckline).
-
Formacja świecowa Analiza technicznaUkład jednej lub kilku świec japońskich (korpus + knoty), interpretowany jako sygnał o równowadze popytu i podaży w danym oknie.
-
Formacje harmoniczne Analiza technicznaPięciopunktowe formacje (np.
-
Forward testing Analiza i metrykiTest strategii na danych napływających w czasie rzeczywistym (demo lub mikrolot), już po backteście — drugie, nieuniknione piętro walidacji.
-
Fundusz emerytalny Uczestnicy rynkuDuży inwestor instytucjonalny zarządzający długoterminowymi oszczędnościami emerytalnymi, dla którego rynek walutowy to przede wszystkim narzędzie zabezpieczania ekspozycji zagran…
-
Fundusz hedgingowy Uczestnicy rynkuFundusz stosujący agresywne, lewarowane strategie, w tym makroekonomiczne zakłady walutowe (global macro) i arbitraż.
G
-
Grid trading Strategie i styleStrategia rozstawiająca siatkę zleceń kupna i sprzedaży w równych odstępach cenowych, zarabiająca na oscylacjach w obrębie zakresu bez prognozowania kierunku.
-
Głębokość rynku (DOM) Egzekucja i narzędziaZestawienie zleceń kupna i sprzedaży oczekujących na realizację na kolejnych poziomach cenowych — pokazuje, ile wolumenu czeka po stronie bid i ask.
H
-
Hedging (zabezpieczanie) Strategie i styleOtwarcie pozycji przeciwnej lub skorelowanej w celu ograniczenia ekspozycji na ryzyko kursowe, a nie maksymalizacji zysku.
-
HFT (handel wysokiej częstotliwości) Uczestnicy rynkuHandel algorytmiczny operujący w skali mikrosekund, zarabiający na minimalnych nieefektywnościach cenowych, animacji rynku i arbitrażu między miejscami obrotu.
I
-
Ichimoku Kinko Hyo Analiza technicznaZłożony wskaźnik trendu pokazujący w jednym ujęciu wsparcie/opór, momentum i kierunek — składa się z pięciu linii (Tenkan, Kijun, Senkou A i B, Chikou), a obszar między Senkou A i…
-
IKE i IKZE Podatki PLIndywidualne konta emerytalne z preferencją podatkową — ale dla tradera FX z istotnym ograniczeniem: instrumenty lewarowane (CFD, Forex OTC) nie są dostępne, można trzymać wyłączn…
-
Indeks dolara (DXY) Analiza fundamentalnaIndeks mierzący wartość dolara amerykańskiego względem koszyka sześciu walut — z dominującą wagą euro (≈57,6%), a dalej JPY, GBP, CAD, SEK i CHF.
-
Interpretacja indywidualna KIS Podatki PLUrzędowa odpowiedź Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) na wniosek podatnika dotyczący stosowania przepisów prawa podatkowego w jego indywidualnej sprawie.
-
Intervention bias (skłonność do ingerencji) PsychologiaSkłonność do podejmowania działania tam, gdzie lepsze byłoby jego powstrzymanie — ręczne zamykanie pozycji przed osiągnięciem stopa lub celu, „poprawianie" systemu w trakcie, myle…
-
Interwencja produktowa ESMA RegulacjeUprawnienie ESMA (oraz krajowych organów, np.
-
Interwencja walutowa Analiza fundamentalnaBezpośrednie działanie banku centralnego na rynku walutowym — skup lub sprzedaż własnej waluty z rezerw — w celu wpłynięcia na jej kurs.
-
Inwestor instytucjonalny Uczestnicy rynkuDuży podmiot zarządzający kapitałem (fundusze emerytalne, ubezpieczyciele, asset managerowie, korporacje), dla którego FX to najczęściej narzędzie zabezpieczenia ekspozycji waluto…
-
Istotność statystyczna Analiza i metrykiStopień, w jakim zaobserwowany wynik (np.
J
-
Jastrzębi / gołębi (hawkish/dovish) Analiza fundamentalnaOkreślenia nastawienia banku centralnego: jastrzębi (hawkish) oznacza skłonność do podwyżek stóp i walki z inflacją, co zwykle umacnia walutę; gołębi (dovish) to skłonność do luzo…
-
JDG (Jednoosobowa Działalność Gospodarcza) Podatki PLNajprostsza forma prawna prowadzenia działalności w PL — trader rozlicza się jako przedsiębiorca, nie jako osoba fizyczna.
K
-
Kalendarz makroekonomiczny Analiza fundamentalnaHarmonogram zaplanowanych publikacji danych gospodarczych i wydarzeń (odczyty CPI, NFP, decyzje stóp, konferencje) z przypisanym oczekiwaniem rynkowym (konsensus), poprzednim odcz…
-
Kanał cenowy Analiza technicznaDwie równoległe linie ograniczające ruch ceny: linia trendu i jej kopia po przeciwnej stronie swingów.
-
Kanały Keltnera Analiza technicznaKanał zmienności złożony z linii środkowej (zwykle wykładnicza średnia EMA, np.
-
KAS (Krajowa Administracja Skarbowa) Podatki PLSkonsolidowana administracja skarbowo-celna w Polsce, łącząca urzędy skarbowe, izby administracji skarbowej oraz służbę celno-skarbową.
-
Kill switch (wyłącznik awaryjny) Zarządzanie ryzykiemZ góry spisana, twarda reguła zatrzymania handlu po przekroczeniu progu — np.
-
Klient detaliczny RegulacjeDomyślna kategoria klienta o najwyższym poziomie ochrony regulacyjnej w UE.
-
Klient profesjonalny RegulacjeKategoria klienta o ograniczonej ochronie regulacyjnej, którą można uzyskać na żądanie po spełnieniu co najmniej 2 z 3 kryteriów: portfel instrumentów finansowych przekraczający 5…
-
KNF (Komisja Nadzoru Finansowego) RegulacjePolski organ nadzoru nad rynkiem finansowym — nadzoruje banki, domy maklerskie, firmy inwestycyjne, fundusze i licencjonowanych pośredników.
-
Kontrakt B2B Podatki PLRozliczenie usług między dwoma przedsiębiorcami na podstawie faktury, bez stosunku pracy — typowa forma ujęcia payoutu z prop firmy albo przychodu z edukacji tradingowej.
-
Korelacja i ryzyko portfelowe Zarządzanie ryzykiemStopień, w jakim instrumenty poruszają się razem (korelacja od −1 do +1).
-
Korporacje i eksporterzy Uczestnicy rynkuPrzedsiębiorstwa wymieniające waluty w związku z realną działalnością gospodarczą — eksporter sprzedaje wpływy walutowe, importer kupuje walutę na zapłaty.
-
Koszt alternatywny Zarządzanie ryzykiemWartość najlepszej niewykorzystanej alternatywy — w tradingu zwykle kapitał lub ryzyko (R) zamrożone w słabej pozycji, którego nie możesz przeznaczyć na lepszą okazję.
-
Krzywa dochodowości Analiza fundamentalnaWykres rentowności obligacji skarbowych tego samego emitenta w funkcji terminu zapadalności — od kilkumiesięcznych bonów po papiery 30-letnie.
-
Krzywa kapitału (equity curve) Analiza i metrykiWykres stanu rachunku w czasie — najszybsza wizualna diagnoza systemu.
-
Kurs krzyżowy RynekKurs pary walutowej, która nie zawiera dolara amerykańskiego, np.
-
Kurs średni NBP Podatki PLŚredni kurs waluty obcej ogłaszany przez Narodowy Bank Polski, stosowany do przeliczania przychodów i kosztów wyrażonych w walutach obcych na potrzeby PIT-38.
L
-
Licencja brokera RegulacjeZezwolenie wydane przez organ nadzoru (np.
-
Limity dźwigni ESMA RegulacjeMaksymalne poziomy dźwigni finansowej dostępne dla klienta detalicznego w UE, wprowadzone interwencją produktową ESMA: 30:1 dla głównych par walutowych, 20:1 dla pozostałych par F…
-
Linia trendu Analiza technicznaProsta łącząca co najmniej dwa kolejne dołki (trend wzrostowy) lub szczyty (spadkowy); trzeci punkt styczności ją potwierdza.
-
Look-ahead bias Analiza i metrykiBłąd metodologiczny backtestu polegający na użyciu w decyzji danych, które w momencie transakcji nie były jeszcze dostępne — np.
-
Lot RynekStandardowa jednostka wielkości pozycji na Forex.
-
Luka cenowa (gap) RynekPrzerwa w ciągłości ceny — rynek otwiera się znacząco wyżej lub niżej niż zamknął, bez transakcji pomiędzy.
-
Luzowanie ilościowe (QE) Analiza fundamentalnaNiestandardowe narzędzie polityki monetarnej polegające na skupowaniu aktywów (głównie obligacji skarbowych) przez bank centralny w celu zwiększenia podaży pieniądza i obniżenia d…
M
-
MACD Analiza technicznaWskaźnik łączący trend i momentum: linia MACD to różnica dwóch EMA (klasycznie 12 i 26), linia sygnału to EMA(9) z linii MACD, a histogram — różnica między nimi.
-
MAE / MFE Analiza i metrykiDwie metryki opisujące jak głęboko rynek poruszał się przeciw twojej pozycji (MAE) i jak daleko w twoją stronę (MFE) zanim doszło do zamknięcia.
-
Makler i doradca inwestycyjny RegulacjeLicencjonowane zawody rynku kapitałowego w Polsce, nadzorowane przez KNF i wpisywane do publicznych rejestrów.
-
Margin call i stop-out RynekDwa progi ochrony brokera, gdy equity spada względem zablokowanego depozytu.
-
Market maker (animator rynku) Egzekucja i narzędziaPodmiot kwotujący jednocześnie cenę kupna i sprzedaży, który zarabia na spreadzie i bierze przeciwną stronę zlecenia klienta.
-
Martingale Strategie i styleMechanizm zwiększania (zwykle podwajania) wielkości pozycji po każdej stracie, tak aby pojedyncza wygrana pokryła całą poprzednią serię strat.
-
Mean reversion (powrót do średniej) Strategie i styleRodzina strategii zakładających, że cena oddalona od „wartości średniej" ma tendencję do powrotu — przeciwieństwo podążania za trendem.
-
MetaTrader 4 / 5 Egzekucja i narzędziaNajpopularniejsze platformy detaliczne firmy MetaQuotes.
-
MiFID II RegulacjeUnijna dyrektywa regulująca rynki instrumentów finansowych, obowiązująca w UE od stycznia 2018 r.
-
MiFIR RegulacjeRozporządzenie UE towarzyszące dyrektywie MiFID II, stosowane bezpośrednio (bez implementacji krajowej), które reguluje m.in.
-
Momentum Analiza technicznaTempo i siła zmiany ceny w czasie — mierzy przyspieszenie ruchu, nie jego poziom.
-
Money management Zarządzanie ryzykiemZbiór reguł rządzących tym, ile kapitału przeznaczasz na ryzyko — w odróżnieniu od strategii, która mówi, kiedy wchodzić i wychodzić.
-
Myfxbook Egzekucja i narzędziaSerwis do automatycznej analizy i publikacji wyników konta, podłączany przez konto inwestorskie platformy.
-
Młot i spadająca gwiazda Analiza technicznaŚwiece odwrócenia z małym korpusem i jednym długim knotem (zwykle ≥ 2× korpus).
N
-
Nadmierna pewność siebie PsychologiaSystematyczne przecenianie własnej trafności i kontroli, szczególnie po serii zysków, które mózg błędnie przypisuje umiejętności zamiast szczęściu.
-
Najlepsze wykonanie (best execution) RegulacjeObowiązek brokera wynikający z MiFID II: podejmowanie wszelkich wystarczających działań, by uzyskać dla klienta możliwie najlepszy wynik realizacji zlecenia z uwzględnieniem ceny,…
-
News trading Strategie i styleHandel wokół publikacji danych makro o wysokim wpływie (NFP, decyzje stóp, CPI) — styl o ekstremalnym profilu ryzyka.
-
NFP (Non-Farm Payrolls) Analiza fundamentalnaComiesięczny raport o zatrudnieniu w sektorze pozarolniczym USA, publikowany w pierwszy piątek miesiąca o 14:30 CET — jedna z najsilniej poruszających rynek publikacji.
-
NinjaTrader Egzekucja i narzędziaPlatforma transakcyjna i środowisko do analizy zorientowane głównie na rynek futures (kontrakty na CME), ceniona za zaawansowane narzędzia order flow, wykresy wolumenowe i backtes…
-
Numer LEI RegulacjeGlobalny, 20-znakowy alfanumeryczny kod jednoznacznie identyfikujący podmiot zawierający transakcje na rynkach finansowych.
O
-
Objęcie hossy/bessy (engulfing) Analiza technicznaDwuświecowa formacja odwrócenia: korpus drugiej świecy w całości obejmuje korpus poprzedniej i ma przeciwny kolor.
-
OBV (On-Balance Volume) Analiza technicznaSkumulowany wskaźnik wolumenu Joego Granville’a: dolicza cały wolumen sesji, gdy zamknięcie rośnie, i odejmuje, gdy spada, tworząc linię, której kierunek ma potwierdzać trend lub …
-
Ochrona przed ujemnym saldem RegulacjeMechanizm gwarantujący, że strata klienta detalicznego nie przekroczy salda zdeponowanego na rachunku — broker nie może domagać się dopłaty, gdy rynek przeskoczy poziom stop out.
-
Order block Analiza technicznaStrefa ostatniego zgrupowania zleceń instytucjonalnych przed silnym ruchem — w narracji Smart Money Concepts miejsce, w którym «duży kapitał» budował pozycję.
-
Oscylator Analiza technicznaKlasa wskaźników poruszających się w ograniczonym zakresie (zwykle 0–100 lub wokół zera), mierzących momentum i wykupienie/wyprzedanie — RSI, stochastyczny, MACD, CCI.
-
Oscylator stochastyczny Analiza technicznaOscylator w zakresie 0–100 porównujący cenę zamknięcia z zakresem maks.–min.
-
Out-of-sample (OOS) Analiza i metrykiTest strategii na danych nieużytych do jej kalibracji — jedyna obrona przed overfittingiem.
-
Overfitting (przeoptymalizowanie) Analiza i metrykiDopasowanie parametrów strategii do przypadkowego szumu w danych historycznych zamiast do realnej, powtarzalnej zależności — najczęstsza przyczyna systemów, które „działają" w bac…
-
Overtrading PsychologiaZawieranie transakcji częściej lub w większym rozmiarze, niż uzasadnia to przewaga strategii — z nudy, potrzeby akcji lub presji „ciągłego bycia na rynku".
P
-
Para walutowa RynekNotowanie jednej waluty wyrażone w drugiej, np.
-
Parabolic SAR Analiza technicznaWskaźnik podążania za trendem Wellesa Wildera (Stop And Reverse) nanoszący kropki nad lub pod ceną; przeskok kropki na drugą stronę sygnalizuje zmianę kierunku i poziom do przesuw…
-
Paraliż analityczny PsychologiaStan, w którym nadmiar wskaźników, ram czasowych i sprzecznych sygnałów blokuje podjęcie decyzji — trader bez końca „dopina" analizę i przegapia setupy albo wchodzi spóźniony.
-
Parytet siły nabywczej (PPP) Analiza fundamentalnaTeoria wyceny walut zakładająca, że w długim okresie kurs powinien wyrównywać siłę nabywczą — ten sam koszyk dóbr powinien kosztować tyle samo w obu krajach po przeliczeniu walut.
-
Payout (wypłata prop) Prop tradingWypłata udziału w (zwykle symulowanym) zysku na rachunku finansowanym, realizowana w cyklach (np.
-
Pip (pips) RynekNajmniejszy klasyczny ruch ceny pary walutowej — dla większości par 4.
-
PIT-38 Podatki PLDeklaracja roczna dla podatników rozliczających przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych i pochodnych (CFD, Forex).
-
PIT-8C Podatki PLInformacja podatkowa wystawiana przez polski dom maklerski lub brokera o przychodach z kapitałów pieniężnych (m.in.
-
PKB (Produkt Krajowy Brutto) Analiza fundamentalnaWartość wszystkich dóbr i usług wytworzonych w gospodarce w danym okresie — najszerszy miernik kondycji kraju, publikowany kwartalnie zwykle w trzech odczytach (wstępny, drugi, fi…
-
Plan tradingowy Strategie i styleKonstytucja rachunku — dokument definiujący limity ryzyka (na transakcję, dzienny, miesięczny), godziny handlu, dozwolone instrumenty, procedurę kill switch i zasady przeglądu.
-
Playbook Strategie i styleKatalog operacyjny twoich setupów: jakie konfiguracje grasz, w jakich warunkach rynkowych, z jakim sizingiem i jakimi regułami zarządzania pozycją.
-
PMI (indeks menedżerów logistyki) Analiza fundamentalnaWskaźnik koniunktury oparty na ankietach wśród menedżerów zakupów, mierzący aktywność w przemyśle i usługach — odczyt powyżej 50 pkt oznacza ekspansję, poniżej 50 kurczenie się se…
-
Podatek Belki Podatki PLPotoczna nazwa 19-procentowego podatku od dochodów kapitałowych w Polsce, obejmującego m.in.
-
Podatek liniowy 19% Podatki PLForma opodatkowania działalności gospodarczej w Polsce stałą stawką 19% niezależnie od wysokości dochodu, bez kwoty wolnej i bez progu 32%.
-
Podwójny szczyt / dno Analiza technicznaFormacja odwrócenia: dwa zbliżone ekstrema na podobnym poziomie (kształt M dla szczytu, W dla dna) rozdzielone korektą.
-
Podążanie za trendem Strategie i styleStrategia zakładająca otwieranie pozycji zgodnie z dominującym kierunkiem rynku i utrzymywanie ich, dopóki trend trwa.
-
Polityka monetarna Analiza fundamentalnaCałokształt działań banku centralnego sterujących podażą pieniądza i kosztem kredytu — przede wszystkim ustalanie stóp procentowych, ale też operacje otwartego rynku, QE i forward…
-
Position sizing (wielkość pozycji) Zarządzanie ryzykiemWyliczenie wielkości pozycji tak, by ryzyko transakcji równało się z góry ustalonej części kapitału — statystycznie najważniejsza decyzja w całym procesie, ważniejsza niż sam sygn…
-
Position trading Strategie i styleStyl o najdłuższym horyzoncie — pozycje trzymane tygodnie, miesiące, czasem kwartały, oparte głównie na analizie fundamentalnej i makro (różnice stóp procentowych, cykle polityki …
-
Pozycja długa i krótka RynekDwa kierunki ekspozycji.
-
PPI (inflacja producencka) Analiza fundamentalnaWskaźnik cen, jakie producenci otrzymują za swoje dobra na poziomie hurtowym — mierzy inflację na wcześniejszym etapie łańcucha niż CPI.
-
Price action Analiza technicznaMetodyka czytania rynku bezpośrednio z surowego wykresu ceny — struktury swingów, poziomów, świec i wybić — zwykle bez wskaźników (naked chart).
-
Prime broker Uczestnicy rynkuDuży bank lub instytucja dająca klientom instytucjonalnym (funduszom, mniejszym brokerom) dostęp do płynności międzybankowej, rozliczeń i finansowania pod jednym rachunkiem kredyt…
-
Profil wolumenu (Volume Profile) Analiza technicznaHistogram pokazujący, ile wolumenu obrócono na poszczególnych poziomach cenowych (a nie w czasie), z punktem kontroli (POC) jako ceną o największym obrocie i obszarem wartości (zw…
-
Profit Factor Analiza i metrykiIloraz sumy zysków brutto do wartości bezwzględnej sumy strat brutto.
-
Profit split Prop tradingUstalony procentowy podział zysku między tradera a prop firmę, zwykle 70–90% dla tradera, czasem rosnący wraz ze stażem (scaling plan).
-
Prop firma (prop trading firm) Prop tradingFirma, która udostępnia traderom kapitał (zwykle simulated, czasem realny) w zamian za udział w wynikach — klasyczny payout split to 70–90% dla tradera.
-
Prowizja (commission) Egzekucja i narzędziaOpłata transakcyjna pobierana zwykle od wolumenu (np.
-
Próg rentowności (break-even) Zarządzanie ryzykiemPoziom, przy którym transakcja lub rachunek wychodzi na zero po uwzględnieniu wszystkich kosztów (spread, prowizja, swap).
-
Punkty pivot Analiza technicznaPoziomy wsparcia i oporu liczone mechanicznie z cen High, Low i Close poprzedniego okresu (zwykle dnia).
-
Python i pandas w tradingu Egzekucja i narzędziaJęzyk Python z biblioteką pandas to standardowy zestaw do ilościowej analizy danych rynkowych: wczytywania szeregów czasowych, liczenia metryk (expectancy, drawdown, Sharpe), back…
-
Płynność (liquidity) RynekŁatwość zawarcia transakcji o danym wolumenie bez znaczącego ruchu ceny.
R
-
R-multiple Analiza i metrykiWynik transakcji wyrażony jako wielokrotność początkowego ryzyka (R = odległość od wejścia do stop lossa × sizing).
-
Rachunek finansowany Prop tradingRachunek przyznawany po zdanym challenge, na którym trader handluje „kapitałem firmy".
-
Raport COT Analiza fundamentalnaCotygodniowy raport amerykańskiej CFTC pokazujący strukturę otwartych pozycji na rynkach futures — w podziale na duże instytucje (commercials), fundusze spekulacyjne (large specul…
-
Realna stopa procentowa Analiza fundamentalnaStopa nominalna pomniejszona o inflację — faktyczny zwrot z kapitału po uwzględnieniu utraty siły nabywczej.
-
Reguła konsystencji (prop) Prop tradingZasada firm prop ograniczająca, jaki udział w całkowitym zysku może pochodzić z jednego dnia lub jednej transakcji (typowo 20–40% celu).
-
Rekwotowanie (requote) RynekSytuacja, w której broker odrzuca zlecenie po wskazanej cenie i proponuje nową, zwykle mniej korzystną, bo rynek przesunął się między kliknięciem a wykonaniem.
-
Reset konta prop Prop tradingPłatne przywrócenie konta prop do stanu początkowego po naruszeniu reguły (np.
-
Revenge trading PsychologiaPróba natychmiastowego odrobienia straty kolejną, zwykle większą i nieplanowaną pozycją — mechanizm napędzany awersją do straty i potrzebą „wyrównania rachunków" z rynkiem.
-
Rezydencja podatkowa Podatki PLStatus określający, w którym państwie podatnik podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu (od całości dochodów światowych).
-
Risk of Ruin (ryzyko bankructwa) Zarządzanie ryzykiemPrawdopodobieństwo utraty całego (lub krytycznej części) kapitału przy danej kombinacji win rate, R:R i % ryzyka na transakcję.
-
Risk-on / Risk-off Analiza fundamentalnaOkreślenie globalnego nastawienia rynków do ryzyka — w fazie risk-on kapitał płynie do aktywów ryzykownych (akcje, waluty surowcowe, rynki wschodzące), w fazie risk-off ucieka do …
-
Risk/Reward (R:R) Analiza i metrykiStosunek potencjalnego zysku transakcji do ryzykowanej kwoty — np.
-
Rolowanie (rollover) RynekAutomatyczne przeniesienie otwartej pozycji na kolejny dzień rozliczeniowy o godzinie rolowania (zwykle 23:00–24:00 GMT), z którym wiąże się naliczenie punktów swapowych.
-
Rozliczanie straty podatkowej Podatki PLMechanizm pozwalający obniżyć przyszły dochód kapitałowy o stratę poniesioną w poprzednich latach.
-
RSI (Relative Strength Index) Analiza technicznaOscylator momentum w zakresie 0–100, mierzący tempo i skalę ostatnich zmian ceny (domyślnie z 14 okresów).
-
Ryczałt 12% Podatki PLWariant opodatkowania w ramach JDG — podatek od przychodu (nie dochodu, brak odliczania kosztów).
-
Rynek międzybankowy Uczestnicy rynkuHurtowa warstwa rynku walutowego, na której największe banki kwotują sobie nawzajem ceny i tworzą rdzeń płynności globalnego FX (~7,5 bln USD dziennego obrotu, BIS 2022).
-
Ryzyko na transakcję Zarządzanie ryzykiemCzęść kapitału, którą świadomie wystawiasz na stratę w pojedynczej transakcji (przy realizacji stop lossa) — fundament position sizingu i punkt wyjścia całego planu ryzyka.
-
Różnica stóp procentowych Analiza fundamentalnaRóżnica między stopami procentowymi dwóch krajów tworzących parę walutową — fundamentalny czynnik wyznaczający kierunek przepływów kapitału i podstawa wyceny punktów swapowych ora…
S
-
Scaling plan (plan skalowania) Prop tradingOkreślony przez firmę prop schemat zwiększania kapitału tradera po osiągnięciu kolejnych progów zysku przy zachowaniu limitów obsunięcia — np.
-
Scalping Strategie i styleStyl o najkrótszym horyzoncie — pozycje trzymane od sekund do kilku minut, dziesiątki transakcji dziennie, cel kilku pipsów na zagranie.
-
Segregacja środków klienta RegulacjeWymóg przechowywania środków klientów na odrębnych rachunkach bankowych, oddzielonych od majątku własnego brokera.
-
Setup (konfiguracja A+/B/C) Strategie i styleKonkretna, powtarzalna konfiguracja rynkowa kwalifikująca do wejścia — zdefiniowana jako binarna checklista (każdy warunek TAK/NIE), nie jako „ładny układ".
-
Sharpe Ratio Analiza i metrykiMiara zwrotu skorygowanego o ryzyko: nadwyżka zwrotu ponad stopę wolną od ryzyka, podzielona przez odchylenie standardowe zwrotów.
-
Sierra Chart Egzekucja i narzędziaLekka, wydajna platforma do wykresów i tradingu ceniona przez profesjonalistów rynku futures za niskie opóźnienia, dokładne dane tickowe i zaawansowane narzędzia order flow (footp…
-
Simulated trading (handel symulowany) Prop tradingModel używany przez większość prop firm 2024+: trader handluje na symulowanym rachunku (zwykle MT4/MT5 z fikcyjnym saldem), a firma wypłaca «payout» jako prowizję od wyników, nie …
-
Skala podatkowa (12/32%) Podatki PLProgresywny sposób opodatkowania dochodu w Polsce: stawka 12% do 120 000 PLN dochodu rocznie i 32% od nadwyżki ponad ten próg, przy kwocie wolnej od podatku wynoszącej 30 000 PLN.
-
Składka zdrowotna 2026 (ryczałt) Podatki PLObowiązkowa miesięczna składka zdrowotna dla przedsiębiorców na ryczałcie, naliczana progowo od rocznego przychodu: 498,35 PLN/mies.
-
Slippage (poślizg cenowy) Egzekucja i narzędziaRóżnica między ceną oczekiwaną (klikniętą w platformie) a faktyczną ceną realizacji zlecenia.
-
Smart Money Concepts (SMC) Analiza technicznaZestaw koncepcji price action (m.in.
-
Sortino Ratio Analiza i metrykiWariant Sharpe Ratio, który w mianowniku używa wyłącznie odchylenia zwrotów ujemnych (downside deviation) zamiast całkowitej zmienności.
-
Spread RynekRóżnica między ceną kupna (ask) a sprzedaży (bid) — pierwszy i najczęściej niedoceniany koszt transakcji.
-
Sprzedaż detaliczna Analiza fundamentalnaMiesięczna wartość sprzedaży dóbr konsumpcyjnych — bezpośredni miernik kondycji konsumenta, który w gospodarkach rozwiniętych odpowiada za 60–70% PKB.
-
Spółka z o.o. Podatki PLSpółka kapitałowa będąca odrębnym podatnikiem CIT, popularna struktura dla tradera o większej skali działalności.
-
SQN (System Quality Number) Analiza i metrykiMiara jakości systemu wg Vana Tharpa, łącząca średni wynik w R, jego zmienność i wielkość próby.
-
SSI (sentyment detalu) Uczestnicy rynkuWskaźnik pokazujący proporcję pozycji długich do krótkich wśród klientów detalicznych danego brokera (np.
-
Stały ułamek (fixed fractional) Zarządzanie ryzykiemMetoda position sizingu, w której ryzykujesz stały procent bieżącego kapitału na każdej transakcji (np.
-
Stop loss Zarządzanie ryzykiemZlecenie automatycznie zamykające pozycję na z góry określonym poziomie straty — fizyczne ograniczenie ryzyka pojedynczej transakcji.
-
Stopa bezrobocia Analiza fundamentalnaOdsetek osób aktywnych zawodowo pozostających bez pracy — dane makro publikowane zwykle miesięcznie (w USA razem z NFP, w pierwszy piątek miesiąca).
-
Stopa procentowa Analiza fundamentalnaKoszt pieniądza ustalany przez bank centralny — podstawowa zmienna napędzająca przepływy kapitału na rynku walutowym.
-
STP / NDD Egzekucja i narzędziaModel wykonania, w którym broker przekazuje zlecenie klienta wprost do dostawcy płynności bez własnego biura dealingowego (No Dealing Desk), zarabiając na marży doliczanej do spre…
-
Strefy podaży i popytu Analiza technicznaObszary cenowe, z których wyszedł silny ruch — strefa popytu (kupujący przewyższają sprzedających, ruch w górę) i strefa podaży (odwrotnie) — oczekuje się, że przy ponownym teście…
-
Survivorship bias (błąd przeżywalności) Analiza i metrykiZniekształcenie wynikające z analizy wyłącznie elementów, które „przetrwały", przy ignorowaniu tych, które zniknęły.
-
Swap (punkty swapowe) RynekKoszt lub przychód z utrzymania pozycji przez noc — wynika z różnicy stóp procentowych dwóch walut z pary.
-
Swing trading Strategie i styleStyl o horyzoncie od kilku dni do kilku tygodni, łapiący średnioterminowe ruchy (swingi) w ramach trendu.
-
Symulacja Monte Carlo Analiza i metrykiMetoda oceny strategii przez wygenerowanie tysięcy losowych sekwencji transakcji (np.
-
System transakcyjny Strategie i styleKompletny, jednoznaczny zbiór reguł obejmujący: warunki wejścia, warunki wyjścia (stop loss i take profit), position sizing, filtr reżimu rynku i filtr ryzyka portfelowego.
-
Średnia krocząca (SMA/EMA) Analiza technicznaWskaźnik wygładzający cenę przez uśrednianie z ostatnich n okresów.
-
Świece Heikin-Ashi Analiza technicznaWariant wykresu świecowego, w którym ceny każdej świecy są uśredniane (m.in.
T
-
Take profit Zarządzanie ryzykiemZlecenie zamykające pozycję na z góry określonym poziomie zysku.
-
Teoria uśmiechu dolara Analiza fundamentalnaKoncepcja Stephena Jena tłumacząca, dlaczego dolar umacnia się w dwóch przeciwstawnych scenariuszach — tworząc kształt uśmiechu.
-
Tick RynekPojedyncza zmiana notowania — każde najmniejsze drgnięcie kursu wynikające z nowej oferty lub zawartej transakcji.
-
Tilt PsychologiaStan emocjonalnego rozregulowania (termin z pokera), w którym po stracie lub serii strat decyzje przejmuje układ pobudzenia, a nie plan.
-
Trade copier (kopiowanie transakcji) Egzekucja i narzędziaOprogramowanie kopiujące transakcje z jednego rachunku (master) na jeden lub wiele rachunków podrzędnych (slave) w czasie rzeczywistym — używane do zarządzania wieloma kontami, pr…
-
Trading algorytmiczny Strategie i styleAutomatyczne wykonywanie strategii według z góry zakodowanych reguł, bez ingerencji człowieka w pojedynczą decyzję — od prostych Expert Advisorów (MQL na MT4/MT5) po systemy w Pyt…
-
TradingView Egzekucja i narzędziaPrzeglądarkowa platforma do analizy wykresowej z rozbudowaną biblioteką wskaźników i własnym językiem skryptowym Pine Script do indykatorów oraz alertów.
-
Trailing drawdown Prop tradingLimit straty, którego poziom „podąża" w górę za szczytem kapitału konta — w odróżnieniu od statycznego limitu liczonego od salda początkowego.
-
Trailing stop (stop kroczący) Zarządzanie ryzykiemStop loss, który podąża za ceną w kierunku zysku, ale nigdy się nie cofa — pozwala chronić narastający zysk i jednocześnie „pozwolić zyskom rosnąć".
-
Trend Analiza technicznaKierunkowa sekwencja ceny: trend wzrostowy to seria coraz wyższych szczytów i dołków (higher highs / higher lows), spadkowy — odwrotnie, a boczny (konsolidacja) to ruch w poziomym…
-
Trójkąt (formacja) Analiza technicznaFormacja kompresji zmienności: zbiegające się linie szczytów i dołków zwężają zakres ruchu.
U
-
Ulga IP Box Podatki PLPreferencyjna stawka 5% PIT/CIT od dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (m.in.
-
Uśrednianie (DCA) Strategie i styleDokupowanie kolejnych transz pozycji w miarę jak cena idzie przeciwko nam, aby obniżyć średni kurs wejścia i zmniejszyć dystans potrzebny do wyjścia na zero.
V
-
VaR (Value at Risk) Zarządzanie ryzykiemStatystyczna miara maksymalnej oczekiwanej straty portfela w danym horyzoncie czasowym przy określonym poziomie ufności.
-
VAT — odwrotne obciążenie Podatki PLMechanizm rozliczenia VAT, w którym podatek nalicza i wykazuje nabywca, a nie sprzedawca.
-
VPS (serwer wirtualny) Egzekucja i narzędziaZdalny serwer wirtualny utrzymujący platformę i strategie automatyczne (Expert Advisor) w trybie ciągłym, niezależnie od komputera tradera.
-
VWAP Analiza technicznaŚrednia cena ważona wolumenem w danym oknie (zwykle od początku sesji) — punkt odniesienia, po jakiej cenie realnie obrócił się rynek.
W
-
Walk-forward (analiza krocząca) Analiza i metrykiMetoda walidacji, w której strategia jest kalibrowana na oknie in-sample, a następnie testowana na kolejnym, nieużytym oknie out-of-sample — po czym okno przesuwa się i proces pow…
-
Waluta, w której prowadzony jest rachunek i wyrażane są saldo, depozyt zabezpieczający oraz wynik transakcji.
-
Waluty surowcowe Analiza fundamentalnaWaluty krajów, których gospodarki silnie zależą od eksportu surowców — przede wszystkim dolar australijski (AUD, ruda żelaza, węgiel), kanadyjski (CAD, ropa naftowa) i nowozelandz…
-
Wartość oczekiwana (expectancy) Analiza i metrykiŚredni zysk netto na pojedynczą transakcję, wyrażony w jednostkach R (R-multiple).
-
Wielkość próby (sample size) Analiza i metrykiLiczba transakcji, na której opierasz wniosek o systemie — zmienna, którą retail ignoruje najczęściej.
-
Williams %R Analiza technicznaOscylator Larry’ego Williamsa pokazujący położenie ceny zamknięcia względem zakresu maksimum–minimum z N okresów (domyślnie 14), w skali od 0 do −100; odczyty od 0 do −20 to wykup…
-
Win rate (skuteczność) Analiza i metrykiProcent transakcji zakończonych zyskiem.
-
Wolumen RynekMiara aktywności rynku w danym okresie.
-
Wsparcie i opór Analiza technicznaPoziomy (lub strefy) cenowe, gdzie historycznie pojawiała się przewaga popytu (wsparcie) lub podaży (opór), zatrzymując ruch.
-
Wstęgi Bollingera Analiza technicznaTrzy linie: środkowa to SMA (zwykle 20 okresów), a górna i dolna są odsunięte o k odchyleń standardowych (domyślnie k = 2).
-
Wybicie (breakout) Strategie i styleStrategia wejścia przy przełamaniu istotnego poziomu (wsparcia, oporu, zakresu konsolidacji) w oczekiwaniu na kontynuację ruchu.
-
Wykres Renko Analiza technicznaTyp wykresu zbudowany z «cegiełek» o stałym rozmiarze, dorysowywanych dopiero, gdy cena pokona ten zakres — oś czasu jest pomijana, a wykres reaguje wyłącznie na ruch ceny, co fil…
-
Wypalenie tradingowe PsychologiaStan chronicznego wyczerpania poznawczego i emocjonalnego z długotrwałego stresu, niedoboru snu i nadmiaru ekspozycji na rynek — obniża jakość decyzji na długo, zanim trader to za…
Z
-
Zakotwiczenie (anchoring) PsychologiaNadmierne przywiązanie do pierwszej poznanej wartości (kotwicy), która zniekształca kolejne oceny — np.
-
Zgarnięcie płynności Analiza technicznaGwałtowny wyskok ceny poza widoczne ekstremum (poprzedni szczyt lub dołek), w którym «duży kapitał» rzekomo aktywuje skupisko zleceń stop, by pozyskać płynność do otwarcia własnej…
-
Zmienność (volatility) RynekSkala i tempo wahań ceny w danym okresie — mierzona odchyleniem standardowym zwrotów albo ATR (Average True Range).
-
Zniesienia Fibonacciego Analiza technicznaPoziomy korekty wyznaczane na bazie ciągu Fibonacciego: 23,6%, 38,2%, 50% (technicznie nie-Fibo), 61,8% (złoty podział) i 78,6%.
-
ZUS przedsiębiorcy Podatki PLObowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne płacone przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą.
-
Złudzenie hazardzisty PsychologiaBłędne przekonanie, że po serii zdarzeń jednego typu „należy się" zdarzenie przeciwne — np.
Brak haseł pasujących do filtrów. Resetuj filtry.
O słowniku — co tu znajdziesz, czego nie
Słownik nie jest kopią Wikipedii ani tłumaczeniem zagranicznych definicji 1:1. Każde hasło ma trzy warstwy: uniwersalna definicja (po polsku, ze wzorem lub liczbą, jeśli da się to zważyć), kontekst polski 2026 (KNF, ESMA, KAS, PIT-38, JDG, BFG — tam, gdzie hasło dotyka prawa lub praktyki PL) oraz linki do kursu (artykuł, w którym termin jest rozwijany operacyjnie). To znaczy: słownik mówi „co", a kurs — „jak tego użyć w praktyce".
Zakres słownika pokrywa 16 działów kursu: od podstawowych pojęć rynku (lot, pip, dźwignia) przez analizę i metryki (expectancy, R-multiple, OOS, MAE/MFE, Brier score), zarządzanie ryzykiem (drawdown, position sizing) i psychologię (FOMO), aż po polską warstwę prawno-podatkową (PIT-38, JDG, ryczałt, składka zdrowotna progowa, CFC) oraz prop trading (prop firma, simulated trading). Nie ma tu marketingu produktów brokerskich ani obietnic kariery: jeśli termin nie da się obronić na danych albo regulacji, nie wchodzi do słownika.
Hasła są aktualizowane wraz z kursem — daty kluczowe (stawki ryczałtu, progi składki zdrowotnej, limity dźwigni ESMA) sygnalizowane są w treści hasła z rokiem obowiązywania. Przed decyzją finansową lub prawną, dla której hasło ma znaczenie, weryfikuj stan na rok decyzji z księgowym albo doradcą prawnym — słownik daje model decyzyjny, nie wieczną prawdę.
Brakuje jakiegoś hasła? Słownik jest rozbudowywany etapami — obecnie 249 haseł, docelowo ~250–350. Jeśli czytasz artykuł kursu i napotykasz termin nieobjęty słownikiem, daj znać przez kontakt; dodajemy najczęściej wskazywane terminy w pierwszej kolejności.
Jarosław Wasiński
