Łączne ocenianie wielu hipotez, przy którym pojedynczy próg istotności nie kontroluje automatycznie ryzyka błędów dla całej rodziny. FWER dotyczy prawdopodobieństwa co najmniej jednego fałszywego odrzucenia, a FDR — oczekiwanej proporcji fałszywych odrzuceń wśród wszystkich odrzuceń. Są to różne cele kontroli. Metodę dobiera się do celu badania, liczby prób i założeń o zależności.
Jak to działa
Rodzinę testów określ przed interpretacją wyników, uwzględniając także odrzucone warianty strategii. Bonferroni kontroluje FWER przy poprawnych p-value bez wymogu niezależności. Klasyczna procedura Benjamini–Hochberg kontroluje FDR pod odpowiednimi założeniami o zależności.
Najczęstsza pomyłka
Nie porównuj FDR 5% z gwarancją, że 95% wybranych strategii zarobi. Odrzucenie hipotezy statystycznej nie określa ekonomicznej wielkości przewagi, kosztów wykonania ani przyszłej stabilności.
Określ, czy badane warianty dotyczą jednej decyzji wyboru strategii. Wykluczenie przegranych prób z liczby testów zaniża obciążenie selekcją. Dla zależnych hipotez użyj metody z odpowiednimi warunkami; FWER i FDR kontrolują różne typy błędu.
Zweryfikowane źródło pierwotne (11.10.2026): www.amstat.org.
Przykład praktyczny
Dla pięciu uporządkowanych p-value: 0,0004; 0,008; 0,019; 0,021; 0,070 korekta Bonferroniego przy α = 0,05 stosuje próg 0,01 i odrzuca dwie hipotezy. Procedura BH przy q = 0,05 ma progi 0,01; 0,02; 0,03; 0,04; 0,05 i odrzuca pierwsze cztery.
Najczęstsze pytania
Czy korekta naprawia błędne dane?
Nie. P-value muszą wynikać z właściwego modelu i danych. Korekta nie usuwa look-ahead bias, przecieku danych ani brakujących kosztów.
Czy wystarczy policzyć tylko ostatnie pięć zapisanych modeli?
Nie, jeżeli wybór korzystał z większej rodziny prób. Trzeba opisać rzeczywisty proces selekcji.
Redaktor naczelny MyBank.pl • Analityk finansowy i rynkowy
mgr Jarosław Wasiński — niezależny analityk i praktyk z ponad 20-letnim doświadczeniem w sektorze finansowym. Twórca i redaktor naczelny portalu MyBank.pl, dostarczającego rzetelną wiedzę o finansach osobistych, bankowości i inwestycjach od 2004 roku.
Bankowość i produkty finansowe: porównania kont osobistych i firmowych, analiza taryf opłat, testy aplikacji mobilnych, recenzje kredytów, lokat i kart kredytowych — z naciskiem na realne koszty i ukryte opłaty.
Rynki finansowe i makroekonomia: analiza fundamentalna rynków walutowych (Forex) i makroekonomicznych od 2007 roku, zarządzanie ryzykiem kapitału, struktura rynków OTC.
Kryptowaluty: analiza rynku kryptowalut, mechanizmów blockchain i tokenizacji aktywów w kontekście portfela inwestycyjnego.
Autor setek komentarzy rynkowych, analiz porównawczych produktów bankowych i materiałów edukacyjnych. Zwolennik transparentności — każdy ranking i recenzja na MyBank.pl opiera się na jawnej metodologii i zweryfikowanych źródłach (taryfy banków, regulaminy promocji, dane NBP).
Treści mają charakter edukacyjny i informacyjny — nie stanowią porady inwestycyjnej, rekomendacji ani oferty. Decyzje finansowe podejmuj na podstawie własnej analizy i konsultacji z doradcą.
