Ryzyko straty, gdy druga strona umowy nie wykona zobowiązań. W instrumentach pochodnych ekspozycja zależy m.in. od wartości zastąpienia umowy, przyszłych zmian, nettingu i zabezpieczeń. Nie jest automatycznie równa nominałowi.
Bieżąca i przyszła ekspozycja
Dodatnia wartość umowy może wzrosnąć, zanim kontrahent przestanie płacić. Potencjalna przyszła ekspozycja zależy od modelu, horyzontu i warunków kontraktu; bieżąca wartość nie wyznacza maksymalnej straty.
Zabezpieczenia i skuteczność prawna
Collateral i netting mogą ograniczać ekspozycję, ale znaczenie mają częstotliwość wymiany zabezpieczeń, progi, waluta i prawna wykonalność. Segregacja pieniędzy klienta nie jest synonimem zabezpieczenia transakcji.
Rozrachunek i stres
Ryzyko rozrachunku kapitału po dostarczeniu jednej nogi wymiany ma inny mechanizm niż wartość zastąpienia. Badaj też wrong-way risk: ekspozycja może rosnąć właśnie wtedy, gdy kondycja kontrahenta się pogarsza.
Model bez zabezpieczeń i nettingu: dodatnia wartość zastąpienia umowy wynosi 2 000 USD. Gdy kontrahent nie płaci, a odzysk założono na 40% tej należności, odzysk to 800 USD i strata 1 200 USD. Nominał 100 000 USD nie jest tutaj mianownikiem odzysku.
Najczęstsze pytania
Czy licencja usuwa to ryzyko?
Nie. Nadzór, kapitał i procedury są istotne, ale nie gwarantują wykonania każdej umowy ani pełnego odzysku.
Czy CCP usuwa wszelkie ryzyko?
Centralny kontrahent zmienia organizację rozliczeń i zabezpieczeń. Nie usuwa strat rynkowych, potrzeb płynnościowych ani wszystkich ryzyk kredytowych.
Redaktor naczelny MyBank.pl • Analityk finansowy i rynkowy
mgr Jarosław Wasiński — niezależny analityk i praktyk z ponad 20-letnim doświadczeniem w sektorze finansowym. Twórca i redaktor naczelny portalu MyBank.pl, dostarczającego rzetelną wiedzę o finansach osobistych, bankowości i inwestycjach od 2004 roku.
Bankowość i produkty finansowe: porównania kont osobistych i firmowych, analiza taryf opłat, testy aplikacji mobilnych, recenzje kredytów, lokat i kart kredytowych — z naciskiem na realne koszty i ukryte opłaty.
Rynki finansowe i makroekonomia: analiza fundamentalna rynków walutowych (Forex) i makroekonomicznych od 2007 roku, zarządzanie ryzykiem kapitału, struktura rynków OTC.
Kryptowaluty: analiza rynku kryptowalut, mechanizmów blockchain i tokenizacji aktywów w kontekście portfela inwestycyjnego.
Autor setek komentarzy rynkowych, analiz porównawczych produktów bankowych i materiałów edukacyjnych. Zwolennik transparentności — każdy ranking i recenzja na MyBank.pl opiera się na jawnej metodologii i zweryfikowanych źródłach (taryfy banków, regulaminy promocji, dane NBP).
Treści mają charakter edukacyjny i informacyjny — nie stanowią porady inwestycyjnej, rekomendacji ani oferty. Decyzje finansowe podejmuj na podstawie własnej analizy i konsultacji z doradcą.
