Projekt ustawy UD501, przygotowany przez Ministerstwo Energii, trafił do porządku poniedziałkowego posiedzenia Stałego Komitetu Rady Ministrów. Zaproponowana w nim cena maksymalna ma obowiązywać od 1 stycznia do 31 grudnia 2027 roku. Dokument jest jednak dopiero na etapie prac rządowych, dlatego przy planowaniu przyszłorocznego budżetu trzeba oddzielić polityczną zapowiedź od przepisów, które już weszły w życie.[1][2]

Najważniejsze wnioski

  • Limit 197,29 zł/MWh netto obejmuje wyłącznie samo paliwo gazowe. Do rachunku nadal doliczane są opłaty za dystrybucję, abonament oraz VAT.
  • Dla domu zużywającego 20 MWh rocznie (taryfa W-3.6, warszawski obszar PSG) całkowity koszt według obecnych stawek sięga około 6850 zł brutto.
  • Zwiększenie zużycia gazu o 10 proc. — nawet bez jakiejkolwiek podwyżki taryf — podnosi roczny wydatek w tym przykładzie o blisko 582 zł.
  • Przedłużenie taryfowania przez URE do końca 2030 roku nie gwarantuje utrzymania obecnej stawki przez kolejne cztery lata.

197,29 zł za MWh. Co właściwie ma zostać objęte ochroną?

Punktem odniesienia dla projektu jest obecna taryfa sprzedawcy z urzędu. W myORLEN (dawnym PGNiG Obrót Detaliczny) stawka za paliwo w grupach W-1–W-4 wynosi dziś 197,29 zł/MWh netto, a w czerwcu URE przedłużył jej obowiązywanie do 31 grudnia 2026 roku. Ta sama cena dotyczy odpowiednich grup S i Z, ale nie obejmuje wszystkich odbiorców — przykładowo w grupie W-5 stawka jest obecnie nieco niższa.[3][4]

Po przeliczeniu na kilowatogodziny limit wynosi 19,729 gr/kWh netto, czyli około 24,27 gr/kWh brutto przy 23-procentowym podatku VAT. Gospodarstwa domowe spalające gaz na cele opałowe korzystają ponadto z ustawowego zwolnienia z akcyzy — i takie założenie przyjmujemy w dalszych wyliczeniach.[4][5]

Warto pamiętać, że choć licznik przy budynku mierzy metry sześcienne, sprzedawca rozlicza nas w kilowatogodzinach, stosując współczynnik konwersji przypisany do danej faktury. Przy samodzielnym sprawdzaniu kosztów najbezpieczniej opierać się właśnie na zużyciu w kWh podanym na rachunku, bo jeden uśredniony przelicznik z m³ zawsze daje pewien margines błędu.[6]

Do ceny gazu dochodzą trzy opłaty

Na fakturze przed opodatkowaniem widnieją cztery pozycje: należność za samo paliwo, zmienna opłata dystrybucyjna (zależna od liczby pobranych kWh), stała opłata dystrybucyjna za utrzymanie gotowości sieci oraz abonament sprzedawcy.[6]

Stawki sieciowe zależą od grupy i regionu dystrybucji, a wysokość abonamentu — od wybranego cyklu rozliczeń. W efekcie dwa domy spalające tyle samo gazu i kupujące paliwo w tej samej cenie mogą dostać zauważalnie inne rachunki.[4][7]

Deklaracja zamrożenia ceny samego paliwa na poziomie 197,29 zł/MWh zamyka więc tylko część równania. Ostateczną kwotę do zapłaty w 2027 roku poznamy dopiero po uchwaleniu ustawy i zatwierdzeniu nowych taryf dystrybucyjnych.

Liczymy cały rachunek: 20 MWh i około 6850 zł rocznie

Sprawdźmy, jak wygląda pełny koszt dla gospodarstwa domowego zużywającego 20 MWh (20 tys. kWh) w ciągu 12 miesięcy. Do modelu przyjmujemy taryfę sprzedaży myORLEN W-3.6 oraz warszawski obszar Polskiej Spółki Gazownictwa (grupa dystrybucyjna W-3.6_WA) według stawek obowiązujących w dniu publikacji tekstu.[4][7]

20 MWh w ciągu 12 miesięcy — stawki obowiązujące 16 listopada 2026 r.
Składnik Sposób obliczenia Kwota roczna
Paliwo gazowe, netto 20 MWh × 197,29 zł/MWh 3945,80 zł
Dystrybucja zmienna, netto 20 000 kWh × 0,03919 zł/kWh 783,80 zł
Dystrybucja stała, netto 12 × 63,57 zł 762,84 zł
Abonament, netto 12 × 6,40 zł 76,80 zł
Razem netto Suma czterech składników 5569,24 zł
VAT 23 proc. sumy netto 1280,93 zł
Razem brutto Kwota netto i VAT 6850,17 zł

Obliczenia redakcji na podstawie taryfy myORLEN i taryfy nr 14 PSG, pkt 6.1.4, s. 30. Założenia: 12 miesięcy przy niezmienionych obecnych stawkach, 20 MWh zużycia, zwolnienie z akcyzy, VAT 23 proc., bez usług dodatkowych. Jest to model kosztu, a nie prognoza taryf na 2027 rok ani rzeczywiste rozliczenie całego 2026 roku. Podział na okresy fakturowania i zaokrąglenia mogą powodować różnice groszowe.

Za sam gaz, już z podatkiem VAT, wychodzi około 4853 zł. Pozostałe 1997 zł pochłaniają dystrybucja oraz abonament — to 29,2 proc. całego rachunku. Im mniejsze zużycie (np. w mieszkaniu, gdzie gaz służy wyłącznie do gotowania), tym większy udział w fakturze mają opłaty stałe i abonament.

Jeśli więc rachunek okazuje się wyższy niż rok wcześniej, przyczyny nie zawsze trzeba szukać w cenie samego surowca. Równie dobrze mogła wzrosnąć taryfa sieciowa albo po prostu licznik nabił więcej kilowatogodzin.

Większe zużycie podbije rachunek nawet przy zamrożonej cenie

Wystarczy, że zima okaże się ostrzejsza i nasze modelowe gospodarstwo zużyje 22 MWh zamiast 20 MWh. Przy identycznych stawkach abonament i opłata stała nie drgną, ale w górę pójdzie zarówno koszt paliwa, jak i zmienna opłata za jego dostarczenie.

Roczny rachunek rośnie wówczas z 6850,17 zł do 7431,91 zł brutto, czyli o 581,74 zł. Cała ta nadwyżka bierze się wyłącznie z dodatkowych 2 MWh zużycia, mimo pełnej ochrony cenowej.

Podobny test można zrobić dla samych taryf sieciowych. Gdyby obie stawki dystrybucyjne poszły w górę o 10 proc. przy niezmienionej cenie gazu i zużyciu na poziomie 20 MWh, roczny koszt wzrósłby o 190,24 zł brutto. Nie jest to prognoza podwyżki, a jedynie miara tego, jak mocno opłaty przesyłowe potrafią wpłynąć na końcową kwotę.

Szacując wydatki na kolejny sezon, najlepiej wyjść od własnego zużycia z ostatnich 12 miesięcy. Rządowe wyliczenia „przeciętnych oszczędności” niewiele mówią — zupełnie inaczej zachowuje się budżet kawalerki z kuchenką gazową, a inaczej domu jednorodzinnego ogrzewanego kotłem.

Wspólna kotłownia wymaga sprawdzenia sposobu rozliczeń

Projektowana osłona obejmuje odbiorców wskazanych w Prawie energetycznym: poza gospodarstwami domowymi są to m.in. wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe oraz wybrane instytucje publiczne (w granicach ustawowych limitów zużycia), także w zakresie lokalnej produkcji ciepła na potrzeby mieszkańców.[8][9]

Dla lokatora kluczowe jest to, w jaki sposób rozliczany jest budynek. Jeśli wspólnota kupuje gaz do własnej kotłowni osiedlowej, korzysta z ochrony dla paliwa gazowego i dopiero na tej bazie kalkuluje koszt ogrzewania. Gdy jednak ciepło płynie z miejskiej sieci ciepłowniczej, obowiązują zupełnie inne regulacje — limit ceny gazu w zł/MWh nie przekłada się wprost na rachunki za ciepło systemowe.[8]

Odbiorcy indywidualni kupujący gaz na własne potrzeby w obecnym systemie nie muszą składać żadnych wniosków, aby korzystać z taryfy chronionej — obowiązek składania oświadczeń dotyczy m.in. wspólnot i spółdzielni. O tym, czy ustawa na 2027 rok wprowadzi jakiekolwiek nowe formalności, zdecyduje jej ostateczny tekst, ale na razie nie ma sygnałów o dodatkowych dokumentach dla gospodarstw domowych.[8]

Co ma obowiązywać w 2027 roku, a co do końca 2030 roku?

Obok ceny maksymalnej na 2027 rok projekt zakłada przedłużenie do 31 grudnia 2030 roku obowiązku zatwierdzania taryf gazowych przez Prezesa URE dla odbiorców chronionych. Kontrola taryf przez regulatora nie oznacza jednak zamrożenia stawki 197,29 zł/MWh na cztery lata.[9]

Ustawa wyznacza sztywny sufit cenowy tylko na 2027 rok. W kolejnych latach URE będzie zatwierdzać nowe taryfy w oparciu o bieżące koszty zakupu gazu i działalności spółek obrotu, więc stawki mogą się zmieniać.

Skąd presja na ceny i kto ma sfinansować osłonę?

Powodem utrzymania interwencji są wysokie notowania surowca w hurcie. Z październikowych danych Towarowej Giełdy Energii wynika, że średnia ważona cena gazu na rynku spot sięgnęła 408,58 zł/MWh, a kontrakt roczny na 2027 rok (GAS_BASE_Y-27) wyceniano średnio na 330,70 zł/MWh — o 64,47 zł drożej niż we wrześniu.[10]

Notowania giełdowe z jednego miesiąca nie przekładają się w skali 1:1 na taryfę detaliczną, bo sprzedawcy kontraktują paliwo z wyprzedzeniem i w transzach. Szerzej opisaliśmy ten mechanizm w analizie wpływu cen gazu w Europie na rachunki za ogrzewanie.

Zgodnie z założeniami UD501 sprzedawcy stosujący cenę maksymalną dostaną rekompensaty. Jednym ze źródeł ich finansowania ma być specjalna danina wynosząca 10 proc. przychodów netto spółek prowadzących obrót gazem z zagranicą (z wyłączeniem podmiotów mających prawa do mniej niż 10 proc. łącznej przepustowości punktów wejścia). Danina ma być liczona od przychodu, a nie od zysku.[9]

Na domknięcie domowego budżetu na 2027 rok trzeba więc jeszcze poczekać — najpierw na podpis pod ustawą UD501, a potem na nowe taryfy dystrybucyjne dla poszczególnych regionów.

Źródła i metodologia

[1] KPRM: porządek posiedzenia Stałego Komitetu Rady Ministrów 16 listopada 2026 r. — projekt UD501, posiedzenie zaplanowane na godz. 13.00. Sam porządek nie potwierdza przyjęcia projektu.

[2] Money.pl: informacja o opublikowanym projekcie ceny maksymalnej gazu, 13 listopada 2026 r. — kwota 197,29 zł/MWh bez VAT i akcyzy oraz proponowany okres 1 stycznia–31 grudnia 2027 r.

[3] URE: taryfa myORLEN przedłużona do końca 2026 r. — komunikat o obecnie obowiązującej cenie paliwa i przedłużeniu taryfy.

[4] myORLEN: aktualna taryfa dla gospodarstw domowych — cena 19,729 gr/kWh netto i abonament 6,40 zł netto miesięcznie dla W-3.6, stan odczytu 16 listopada 2026 r.

[5] Ministerstwo Finansów: stawki VAT i zwolnienia z akcyzy, sekcja „Wyroby gazowe”. W modelu przyjęto VAT 23 proc. oraz gospodarstwo domowe spełniające warunki zwolnienia z akcyzy.

[6] myORLEN: składniki rachunku za gaz oraz przeliczanie metrów sześciennych na kWh.

[7] PSG: taryfa nr 14 dla usług dystrybucji paliw gazowych, obowiązująca od 1 stycznia 2026 r. — pkt 6.1.4, s. 30, grupa W-3.6_WA: 63,57 zł netto miesięcznie i 3,919 gr/kWh netto. Własne obliczenia wykonano na pełnej precyzji, z zaokrągleniem wyniku na końcu.

[8] Prawo energetyczne, tekst ujednolicony w ELI — art. 62b, 62ba i 62bb: zakres ochrony taryfowej, lokalna produkcja ciepła i oświadczenia. Opis dotyczy istniejącego systemu ochrony; formalności nowej osłony wymagają oceny ostatecznej ustawy.

[9] KPRM: założenia projektu UD501, publikacja 6 listopada 2026 r. — mechanizm ceny maksymalnej, rekompensaty, planowana danina i przedłużenie obowiązku taryfowania do końca 2030 r.

[10] TGE: podsumowanie działalności w październiku 2026 r., 4 listopada 2026 r. — miesięczne średnie ważone ceny gazu na rynku spot i kontraktu GAS_BASE_Y-27.