Informacja o podwyżce prądu potrafi zepsuć humor jeszcze przed otwarciem faktury. Zwłaszcza gdy w nagłówku pojawia się kilkanaście albo dwadzieścia procent. W prognozie Biura Maklerskiego Pekao, opisanej przez Interię, mowa o możliwym wzroście ceny energii w taryfie na 2027 rok o około 19%. To szacunek analityków, a nie zatwierdzony cennik. Sprawdziliśmy, co podobny ruch oznaczałby dla konkretnych domowych budżetów.[1]

Najdroższy błąd: pomnożyć cały rachunek przez 1,20

Na fakturze płacimy za kilka różnych rzeczy. Energia czynna jest towarem kupowanym od sprzedawcy. Do tego dochodzą opłaty za dystrybucję i działanie systemu: część zależna od pobranych kilowatogodzin oraz opłaty miesięczne. URE rozróżnia te elementy również w swoim poradniku dla odbiorców. Zmiana jednej pozycji nie przenosi się automatycznie w tej samej proporcji na pozostałe.[2]

Naszym punktem odniesienia jest G11 w TAURON Sprzedaż sp. z o.o. wraz z dystrybucją TAURON Dystrybucja. Korzystamy ze stawek obowiązujących we wrześniu 2026 roku, z uwzględnieniem lutowej zmiany opłaty jakościowej. To jeden rzeczywisty zestaw taryf, dzięki któremu wszystkie składniki pasują do siebie. Wynik nie jest średnią dla Polski i nie obejmuje odrębnej taryfy TAURON Sprzedaż GZE.[3][4][5]

Przy zużyciu 3 000 kWh rocznie rachunek w naszym modelu wynosi około 3 471 zł brutto. Na energię wraz z akcyzą i VAT przypada około 1 852 zł. Zmienne opłaty dystrybucyjne to kolejne 1 070 zł, a opłaty stałe i ryczałtowe — około 549 zł. Sama energia odpowiada więc za nieco ponad połowę rocznego wydatku rodziny.

Z czego składa się rachunek rodziny za prąd?Rocznie: energia z akcyzą 1852 zł, zmienne opłaty dystrybucyjne 1070 zł, stałe i ryczałtowe 549 zł. Razem około 3471 zł brutto. Energia z akcyzą 1 852 zł Dystrybucja: opłaty za kWh 1 070 zł Opłaty stałe i ryczałtowe 549 zł Z czego składa się 3 471 zł? Rodzina • 3 000 kWh rocznie • obecne stawki Kwoty brutto za rok. Obliczenia MyBank.pl.
Rys. 1. Rekonstrukcja rocznego rachunku dla 3 000 kWh. Energia obejmuje akcyzę i VAT; pozostałe kwoty również brutto. Stawki z września 2026 r. Obliczenia MyBank.pl.

Gdy podnosimy cenę energii bez podatków o 20%, roczny koszt tego gospodarstwa rośnie o około 367 zł. Gdyby ktoś mechanicznie doliczył 20% do całej faktury, otrzymałby prawie 694 zł. Zawyżyłby podwyżkę o około 327 zł. To spora różnica, zwłaszcza gdy na jej podstawie planujemy domowe wydatki.

Mieszkanie, rodzina i pompa ciepła: komu przybędzie najwięcej?

Przyjęliśmy trzy profile. Pierwszy to mieszkanie zużywające 1 500 kWh rocznie, bez elektrycznego ogrzewania i z instalacją jednofazową. Drugi to gospodarstwo rodzinne z poborem 3 000 kWh i instalacją trójfazową. Trzeci to dom, który potrzebuje 3 000 kWh na zwykłe zużycie oraz 4 000 kWh do zasilania pompy ciepła. Razem daje to 7 000 kWh rocznie. Nazwy ułatwiają porównanie; nie oznaczają statystycznego zużycia wszystkich mieszkań, rodzin i domów.

We wszystkich przykładach pozostajemy w G11, czyli przy tej samej cenie przez całą dobę. Przyjmujemy dwumiesięczny cykl rozliczeniowy, brak opłaty handlowej i brak fotowoltaiki. Opłatę mocową dobieramy do odpowiedniego progu, zakładając, że zużycie w okresie kwalifikacji odpowiada danemu profilowi. Zachowujemy ten sam próg we wszystkich scenariuszach.

Roczny koszt brutto przy obecnych stawkach i w scenariuszu +20% ceny energii
Profil i zużycie Obecne stawki Energia +20% Dodatkowy koszt
Mieszkanie
1 500 kWh
1 857 zł 2 041 zł 183 zł
+9,9%
Rodzina
3 000 kWh
3 471 zł 3 838 zł 367 zł
+10,6%
Dom z pompą
7 000 kWh
7 367 zł 8 223 zł 856 zł
+11,6%

Obliczenia MyBank.pl. Roczny koszt oznacza 12 miesięcy przy stawkach z września 2026 r., a nie sumę rzeczywistych faktur za rok kalendarzowy 2026. Scenariusz podnosi wyłącznie cenę energii przed akcyzą i VAT; pozostałe stawki są stałe. Kwoty zaokrąglono niezależnie do pełnych złotych, dlatego odejmowanie zaokrąglonych kolumn może dać różnicę 1 zł.

Podwyżka w wariancie rodzinnym odpowiada średnio około 31 zł miesięcznie. W domu z pompą byłoby to około 71 zł. To wartości roczne podzielone przez dwanaście, a nie prognoza wysokości każdej faktury. Wydatki na ogrzewanie skupiają się w chłodniejszej części roku.

Dlaczego procentowy wzrost całego rachunku jest największy właśnie w domu z pompą? Przy większym zużyciu energia zajmuje większą część faktury, a opłaty miesięczne mają relatywnie mniejszą wagę. Duży odbiorca mocniej odczuwa podwyżkę za kWh, ma też więcej do zyskania na ograniczeniu poboru.

Podwyżki rachunku w trzech scenariuszach ceny energiiPrzy cenie energii wyższej o 10, 20 i 30 procent rachunki wzrastają odpowiednio: mieszkanie 92, 183, 275 zł; rodzina 183, 367, 550 zł; dom z pompą 428, 856, 1284 zł rocznie. Scenariusze MyBank.pl, pozostałe składniki bez zmian. +10% +20% +30% +92 zł +183 zł +275 zł Mieszkanie • 1 500 kWh +10% +20% +30% +183 zł +367 zł +550 zł Rodzina • 3 000 kWh 0 500 1000 Dodatkowy koszt brutto / rok +10% +20% +30% +428 zł +856 zł +1 284 zł Dom z pompą • 7 000 kWh O ile wzrośnie roczny rachunek? Scenariusze wzrostu ceny samej energii. Pozostałe stawki i zużycie bez zmian. Model G11. Warianty obliczeniowe na 2027 r., nie zatwierdzone taryfy.
Rys. 2. O ile wzrasta roczny koszt przy zmianie wyłącznie ceny energii przed podatkami. VAT i akcyza zachowują obecne stawki. Każdy panel ma taką samą skalę. Scenariusze MyBank.pl.

Jeśli podrożeje także dystrybucja, rodzina zbliży się do 4 tys. zł

Wariant z niezmienioną dystrybucją pozwala zobaczyć wpływ samej ceny energii. Do planowania budżetu warto jednak dołożyć osobny test: energia droższa o 20%, a cały koszyk opłat dystrybucyjnych, stałych i ryczałtowych wyższy o 10%. Ten drugi wzrost jest naszym założeniem obliczeniowym. Nie wynika z zatwierdzonej taryfy na 2027 rok.

W takim scenariuszu mieszkanie zapłaciłoby około 2 134 zł rocznie, czyli o 276 zł więcej od bazy. Rodzina doszłaby do około 4 000 zł, z podwyżką o 529 zł. Dom z pompą osiągnąłby około 8 528 zł, a więc o 1 160 zł więcej. Przy dużym poborze równoczesna podwyżka kilku części faktury może dołożyć ponad tysiąc złotych rocznie.

Nie przypisujemy tym wariantom prawdopodobieństwa. Nie zakładamy też nowego mechanizmu dopłat, obniżki podatków ani zmiany sposobu naliczania opłat. Jeśli takie rozwiązania wejdą w życie, model trzeba będzie zaktualizować. Dziś jego zadaniem jest pokazać skalę ryzyka przy jasno określonych warunkach.

Mniej zużywasz, drożej wychodzi jedna kilowatogodzina

Z naszych wyliczeń wynika jeszcze jedna rzecz, której nie widać w reklamowej cenie prądu. Po podzieleniu całego rachunku przez zużycie mieszkanie płaci efektywnie około 1,24 zł za kWh, rodzina około 1,16 zł, a dom z pompą około 1,05 zł. Cena energii w taryfie jest w każdym przykładzie identyczna.

Różnicę tworzą miesięczne obciążenia i ich rozłożenie na liczbę pobranych kilowatogodzin, przy uwzględnieniu różnych opłat sieciowych i progów opłaty mocowej. Dlatego porównanie dwóch faktur wyłącznie przez „średnią cenę kWh” może prowadzić do złych wniosków. Wyższy wynik nie musi oznaczać droższego sprzedawcy.

Nie oznacza też, że opłaca się zużywać więcej. W naszym modelu każda dodatkowa kilowatogodzina zwiększa koszt zmienny o około 97 gr brutto przy obecnych cenach. Po podwyżce samej energii o 20% byłoby to około 1,10 zł. Oszczędzenie 100 kWh daje około 97 zł mniej na rachunku przy bazowych stawkach i bez zmiany opłat miesięcznych. To właściwa miara oszczędności, gdy oceniamy wymianę urządzenia albo ograniczenie jego pracy.

Pompa ciepła: tysiąc złotych może kryć się w sprawności

Rachunek domu z pompą zależy od ceny energii, ilości potrzebnego ciepła oraz sprawności całego układu. Przyjmijmy roczne zapotrzebowanie na ogrzewanie i ciepłą wodę wynoszące 12 000 kWh ciepła. Przy sezonowej efektywności SPF równej 3 potrzeba na to 4 000 kWh prądu. Przy SPF 4 wystarcza 3 000 kWh. Przy SPF 2,5 pobór rośnie do 4 800 kWh.

SPF rozumiemy tutaj jako ilość dostarczonego ciepła podzieloną przez prąd zużyty przez cały analizowany układ ogrzewania, łącznie z urządzeniami pomocniczymi i dogrzewaniem. To wskaźnik sezonowy. Pojedyncza wartość COP z karty produktu, podana dla określonych warunków testu, nie wystarczy do oszacowania rocznego rachunku.

Rozrzut efektywności występuje także w rzeczywistych instalacjach. Fraunhofer ISE w projekcie obejmującym monitoring 77 pomp ciepła w istniejących budynkach w Niemczech podał dla pomp powietrze–woda średni SPF 3,4 i zakres 2,6–4,9. To zewnętrzne badanie terenowe; nasze przykłady 2,5, 3 i 4 są odrębnymi wariantami obliczeniowymi. Niemieckich wyników nie traktujemy jako gwarancji dla polskiego domu.[6]

Jak sprawność sezonowa zmienia koszt ogrzewaniaModel zapotrzebowania na ciepło 12000 kWh rocznie. Zmienny koszt prądu na ogrzewanie i ciepłą wodę przy SPF 2,5: 4675 zł; SPF 3: 3896 zł; SPF 4: 2922 zł brutto. Bez opłat stałych, inwestycji i serwisu. Nie są to pomiary domów. 0 2000 4000 Zł brutto / rok SPF 2,5 SPF 3,0 SPF 4,0 4 675 zł 3 896 zł 2 922 zł Ta sama ilość ciepła, inny koszt 12 000 kWh ciepła rocznie. Stawki G11 z 2026 r. Koszt prądu na ogrzewanie i ciepłą wodę* * Energia i zmienne opłaty dystrybucyjne. Symulacja MyBank.pl.
Rys. 3. Zmienny koszt prądu na tę samą ilość ciepła, przy różnych wartościach SPF. Bez pozostałego zużycia domowego, opłat stałych oraz kosztów inwestycji i serwisu. Obliczenia MyBank.pl.

Przy obecnych stawkach różnica między SPF 3 a SPF 4 oznacza w naszym przykładzie około 974 zł rocznie mniej wydane na prąd. Dotyczy tej samej ilości dostarczonego ciepła. Nie zmieniamy temperatury w domu ani zapotrzebowania na ciepłą wodę. Zmieniamy wyłącznie ilość energii elektrycznej potrzebnej do uzyskania tego samego efektu.

Wynik robi się jeszcze ciekawszy po zestawieniu go z podwyżką. Dom z SPF 3 płaci w bazie około 7 367 zł za cały prąd. Ten sam model domu z SPF 4, już przy cenie energii wyższej o 20%, zapłaciłby około 7 127 zł. W tej symulacji poprawa SPF z 3 do 4 kompensuje podwyżkę energii z zapasem około 240 zł.

Cały dom: 3 000 kWh na pozostałe potrzeby plus prąd na 12 000 kWh ciepła
SPF i pobór całego domu Obecne stawki Energia +20%
2,5 · 7 800 kWh 8 146 zł 9 100 zł
3,0 · 7 000 kWh 7 367 zł 8 223 zł
4,0 · 6 000 kWh 6 393 zł 7 127 zł

Osiągnięcie takiej poprawy nie jest jednak automatyczne. Zależy od budynku, instalacji i warunków pracy. Przed wydaniem pieniędzy na modernizację potrzebna jest diagnoza: jaka jest temperatura zasilania, jak pracuje układ i ile energii pobierają poszczególne urządzenia. Jeśli zmiana wymaga inwestycji, jej koszt trzeba zestawić z możliwymi oszczędnościami. W tabeli nie uwzględniamy zakupu, montażu, serwisu ani finansowania pompy.

Nie wyciągamy z tych liczb wniosku, że G11 będzie najlepsza dla każdego ogrzewanego elektrycznie domu. Taryfa wielostrefowa wymaga oddzielnego porównania godzin poboru z ceną sprzedaży i dystrybucji w każdej strefie. Roczne zużycie w kWh samo tego nie rozstrzyga.

„Taniej o 5 groszy”. Tylko dlaczego faktura jest wyższa?

Drugi test dotyczy ofert z rabatem i stałą opłatą. Przyjmijmy hipotetyczną propozycję: cena energii jest niższa o 5 gr brutto za kWh, ale dochodzi opłata handlowa 25 zł brutto miesięcznie. Przez rok uzbiera się 300 zł opłat. Warunki dystrybucji pozostają takie same, a rabat obowiązuje przez pełne dwanaście miesięcy. To przykład matematyczny, nie opis aktualnej oferty TAURONU ani innego sprzedawcy.

Przy zużyciu 1 500 kWh rabat daje 75 zł oszczędności. Po odjęciu abonamentu odbiorca jest jednak 225 zł na minusie. Rodzina zużywająca 3 000 kWh zyskuje na samej cenie 150 zł, ale kończy z rachunkiem wyższym o 150 zł. Dopiero dom pobierający 7 000 kWh wychodzi na niewielki plus: 50 zł rocznie.

Kiedy rabat na energię pokrywa opłatę handlowąHipotetyczna oferta: 0,05 zł brutto rabatu za kWh i opłata 25 zł brutto miesięcznie. Próg opłacalności 6000 kWh rocznie. Przy 1500 kWh dodatkowy koszt 225 zł, przy 3000 kWh koszt 150 zł, przy 7000 kWh oszczędność 50 zł. Wzór: 0,05 razy zużycie minus 300. 0 3 000 6 000 10 000 Roczne zużycie prądu (kWh) −300 zł −150 zł 0 zł +150 zł Próg: 6 000 kWh PŁACISZ WIĘCEJ OSZCZĘDZASZ Rabat, który zjada abonament 5 gr taniej za kWh, ale 25 zł opłaty miesięcznie. Hipotetyczna oferta: roczny bilans rabatu i opłaty* * Po odjęciu opłaty handlowej; wszystkie ceny zawierają VAT.
Rys. 4. Dodatni bilans oznacza oszczędność względem wariantu bez rabatu i bez opłaty handlowej; ujemny — większy wydatek. Hipotetyczny przykład MyBank.pl, ceny brutto.

Rabat 5 gr za kWh pokrywa opłatę 25 zł miesięcznie dopiero przy 6 000 kWh rocznie. Próg obliczamy, dzieląc 300 zł przez 0,05 zł. Poniżej niego cała oferta kosztuje więcej niż punkt odniesienia bez opłaty. Powyżej zaczyna przynosić oszczędność, o ile nie ma innych różnic w warunkach.

To nie przesądza, że każdy płatny pakiet jest bezwartościowy. Może zawierać usługę, której ktoś potrzebuje. Wartość takiej usługi trzeba jednak ocenić osobno. URE wskazuje, że w ofertach wolnorynkowych na fakturze mogą pojawiać się opłaty handlowe i dodatkowe usługi.[2] Przed porównaniem ofert dobrze sprawdzić także czas obowiązywania rabatu i opłat. Ceny promocyjnej z pierwszych miesięcy nie należy rozciągać na cały okres umowy.

Co sprawdzić, zanim przyjdzie nowa taryfa?

Najwięcej mówi faktura rozliczeniowa i zużycie z pełnych dwunastu miesięcy. Prognozowana rata może być wyższa lub niższa od kosztu energii faktycznie pobranej w danym okresie. Roczna historia pozwala znaleźć własny punkt odniesienia, a odczyty częstsze niż raz na rok pomagają zobaczyć sezonowość.

W mieszkaniu o małym poborze duże znaczenie mogą mieć opłaty miesięczne. W domu ogrzewanym prądem warto zacząć od ilości energii zużywanej na ogrzewanie i sposobu pracy instalacji. Ten sam czas poświęcony na analizę umowy lub ustawień może przynieść zupełnie inny efekt finansowy w obu gospodarstwach.

W tle pozostają ceny surowców i waluty. Dla hipotetycznego importowanego paliwa wycenianego w euro koszt w złotych jest iloczynem ceny w EUR i kursu EUR/PLN. Dlatego obok wiadomości z rynku surowców warto obserwować kurs euro oraz kurs dolara. Do przeliczenia kwot służy kalkulator walutowy MyBank.pl. Sam ruch kursu nie pozwala jednak wyliczyć domowej taryfy za prąd.

Gdy pojawią się nowe stawki, trzeba porównać cały roczny koszt dla własnego zużycia. Najważniejszą liczbą będzie kwota do zapłaty za rok. W naszym modelu rodzinnym podwyżka ceny energii o 20% oznacza 367 zł więcej; z dodatkowym wzrostem pozostałych opłat o 10% robi się 529 zł. Te dwie liczby opisują różne warunki. Dopiero rozdzielenie składników pozwala sprawdzić, co naprawdę podrożało.

Jak liczyliśmy: stawki i metoda

Opracowanie własne MyBank.pl, stan źródeł na 24 września 2026 r. Rekonstruujemy roczny rachunek na podstawie taryfy sprzedaży TAURON Sprzedaż sp. z o.o. zatwierdzonej na 2026 r. oraz taryfy TAURON Dystrybucja, z aktualizacją jakościową od 1 lutego. Wszystkie stawki w poniższej tabeli są netto; cenę energii pokazujemy przed akcyzą. Do sumy należności netto doliczamy VAT 23%. Dane taryfowe: źródła [3]–[5].

Dane wejściowe modelu G11
Składnik Stawka netto Jednostka / wariant
Energia bez akcyzy 0,4970 zł za kWh
Akcyza 0,0050 zł za kWh
Sieciowa zmienna 0,2464 zł za kWh
Jakościowa 0,0332 zł za kWh
OZE 0,0073 zł za kWh
Kogeneracyjna 0,0030 zł za kWh
Sieciowa stała 7,38 / 10,86 zł miesięcznie: 1 / 3 fazy
Abonament dystrybucyjny 2,28 zł miesięcznie; cykl 2-miesięczny
Mocowa 17,18 / 24,05 zł miesięcznie: profil 1 500 / profile 3 000 i 7 000 kWh
Handlowa 0 zł bazowa taryfa sprzedaży

Rachunek bazowy obliczamy ze wzoru: koszt brutto = 1,23 × {Q × [0,4970 + 0,0050 + 0,2899] + 12 × [S + 2,28 + M]}. Q oznacza roczne zużycie w kWh, S miesięczną stałą opłatę sieciową, a M miesięczną opłatę mocową. Wartość 0,2899 zł/kWh jest sumą czterech zmiennych opłat dystrybucyjnych z tabeli.

W scenariuszach +10%, +20% i +30% mnożymy wyłącznie 0,4970 przez odpowiednio 1,10, 1,20 lub 1,30. W dodatkowym teście dystrybucyjnym mnożymy także 0,2899 oraz cały nawias [S + 2,28 + M] przez 1,10. Akcyza, VAT i zużycie pozostają bez zmian. Nie stosujemy zaokrąglonych stawek brutto jako danych wejściowych; wynik końcowy prezentujemy w przybliżeniu do pełnych złotych. Zaokrąglenia na rzeczywistych fakturach mogą dać drobne różnice.

W analizie pompy całkowity pobór to 3 000 + 12 000 / SPF. Nie przypisujemy konkretnego metrażu, standardu ocieplenia ani pogody modelowemu domowi. Zestawienie służy porównaniu wariantów przy stałym zapotrzebowaniu na ciepło. Wyliczenia nie obejmują rozliczeń prosumenckich, magazynu energii, taryf strefowych i dynamicznych, dopłat, kar, zaległości, odsetek ani usług dodatkowych. W porównaniu ofert rabat i opłata handlowa są kwotami brutto, a roczny bilans wynosi 0,05 × Q − 300 zł.

Źródła

  1. Interia Biznes: opis prognozy BM Pekao dotyczącej cen energii w 2027 r. Źródło kontekstu rynkowego, nie danych wejściowych naszych scenariuszy.
  2. URE: Składowe rachunku za energię elektryczną.
  3. URE: decyzja z 17 grudnia 2025 r. i taryfa TAURON Sprzedaż na 2026 r. Cena G11 i zasady podatkowe. TAURON: Taryfa Sprzedawcy — informacje o akcyzie, VAT i opłacie handlowej.
  4. TAURON Dystrybucja: taryfa na 2026 r. Tabele opłat sieciowych, abonamentowych, OZE, kogeneracyjnych i mocowych.
  5. TAURON Dystrybucja: nowa stawka opłaty jakościowej od 1 lutego 2026 r.
  6. Fraunhofer ISE: wyniki projektu badania pomp ciepła w istniejących budynkach, 2025. Zewnętrzne badanie terenowe, przywołane jako kontekst dla analizy sprawności.