Informacja o podwyżce prądu potrafi zepsuć humor jeszcze przed otwarciem faktury. Zwłaszcza gdy w nagłówku pojawia się kilkanaście albo dwadzieścia procent. W prognozie Biura Maklerskiego Pekao, opisanej przez Interię, mowa o możliwym wzroście ceny energii w taryfie na 2027 rok o około 19%. To szacunek analityków, a nie zatwierdzony cennik. Sprawdziliśmy, co podobny ruch oznaczałby dla konkretnych domowych budżetów.[1]
Najdroższy błąd: pomnożyć cały rachunek przez 1,20
Na fakturze płacimy za kilka różnych rzeczy. Energia czynna jest towarem kupowanym od sprzedawcy. Do tego dochodzą opłaty za dystrybucję i działanie systemu: część zależna od pobranych kilowatogodzin oraz opłaty miesięczne. URE rozróżnia te elementy również w swoim poradniku dla odbiorców. Zmiana jednej pozycji nie przenosi się automatycznie w tej samej proporcji na pozostałe.[2]
Naszym punktem odniesienia jest G11 w TAURON Sprzedaż sp. z o.o. wraz z dystrybucją TAURON Dystrybucja. Korzystamy ze stawek obowiązujących we wrześniu 2026 roku, z uwzględnieniem lutowej zmiany opłaty jakościowej. To jeden rzeczywisty zestaw taryf, dzięki któremu wszystkie składniki pasują do siebie. Wynik nie jest średnią dla Polski i nie obejmuje odrębnej taryfy TAURON Sprzedaż GZE.[3][4][5]
Przy zużyciu 3 000 kWh rocznie rachunek w naszym modelu wynosi około 3 471 zł brutto. Na energię wraz z akcyzą i VAT przypada około 1 852 zł. Zmienne opłaty dystrybucyjne to kolejne 1 070 zł, a opłaty stałe i ryczałtowe — około 549 zł. Sama energia odpowiada więc za nieco ponad połowę rocznego wydatku rodziny.
Gdy podnosimy cenę energii bez podatków o 20%, roczny koszt tego gospodarstwa rośnie o około 367 zł. Gdyby ktoś mechanicznie doliczył 20% do całej faktury, otrzymałby prawie 694 zł. Zawyżyłby podwyżkę o około 327 zł. To spora różnica, zwłaszcza gdy na jej podstawie planujemy domowe wydatki.
Mieszkanie, rodzina i pompa ciepła: komu przybędzie najwięcej?
Przyjęliśmy trzy profile. Pierwszy to mieszkanie zużywające 1 500 kWh rocznie, bez elektrycznego ogrzewania i z instalacją jednofazową. Drugi to gospodarstwo rodzinne z poborem 3 000 kWh i instalacją trójfazową. Trzeci to dom, który potrzebuje 3 000 kWh na zwykłe zużycie oraz 4 000 kWh do zasilania pompy ciepła. Razem daje to 7 000 kWh rocznie. Nazwy ułatwiają porównanie; nie oznaczają statystycznego zużycia wszystkich mieszkań, rodzin i domów.
We wszystkich przykładach pozostajemy w G11, czyli przy tej samej cenie przez całą dobę. Przyjmujemy dwumiesięczny cykl rozliczeniowy, brak opłaty handlowej i brak fotowoltaiki. Opłatę mocową dobieramy do odpowiedniego progu, zakładając, że zużycie w okresie kwalifikacji odpowiada danemu profilowi. Zachowujemy ten sam próg we wszystkich scenariuszach.
| Profil i zużycie | Obecne stawki | Energia +20% | Dodatkowy koszt |
|---|---|---|---|
| Mieszkanie 1 500 kWh |
1 857 zł | 2 041 zł | 183 zł +9,9% |
| Rodzina 3 000 kWh |
3 471 zł | 3 838 zł | 367 zł +10,6% |
| Dom z pompą 7 000 kWh |
7 367 zł | 8 223 zł | 856 zł +11,6% |
Obliczenia MyBank.pl. Roczny koszt oznacza 12 miesięcy przy stawkach z września 2026 r., a nie sumę rzeczywistych faktur za rok kalendarzowy 2026. Scenariusz podnosi wyłącznie cenę energii przed akcyzą i VAT; pozostałe stawki są stałe. Kwoty zaokrąglono niezależnie do pełnych złotych, dlatego odejmowanie zaokrąglonych kolumn może dać różnicę 1 zł.
Podwyżka w wariancie rodzinnym odpowiada średnio około 31 zł miesięcznie. W domu z pompą byłoby to około 71 zł. To wartości roczne podzielone przez dwanaście, a nie prognoza wysokości każdej faktury. Wydatki na ogrzewanie skupiają się w chłodniejszej części roku.
Dlaczego procentowy wzrost całego rachunku jest największy właśnie w domu z pompą? Przy większym zużyciu energia zajmuje większą część faktury, a opłaty miesięczne mają relatywnie mniejszą wagę. Duży odbiorca mocniej odczuwa podwyżkę za kWh, ma też więcej do zyskania na ograniczeniu poboru.
Jeśli podrożeje także dystrybucja, rodzina zbliży się do 4 tys. zł
Wariant z niezmienioną dystrybucją pozwala zobaczyć wpływ samej ceny energii. Do planowania budżetu warto jednak dołożyć osobny test: energia droższa o 20%, a cały koszyk opłat dystrybucyjnych, stałych i ryczałtowych wyższy o 10%. Ten drugi wzrost jest naszym założeniem obliczeniowym. Nie wynika z zatwierdzonej taryfy na 2027 rok.
W takim scenariuszu mieszkanie zapłaciłoby około 2 134 zł rocznie, czyli o 276 zł więcej od bazy. Rodzina doszłaby do około 4 000 zł, z podwyżką o 529 zł. Dom z pompą osiągnąłby około 8 528 zł, a więc o 1 160 zł więcej. Przy dużym poborze równoczesna podwyżka kilku części faktury może dołożyć ponad tysiąc złotych rocznie.
Nie przypisujemy tym wariantom prawdopodobieństwa. Nie zakładamy też nowego mechanizmu dopłat, obniżki podatków ani zmiany sposobu naliczania opłat. Jeśli takie rozwiązania wejdą w życie, model trzeba będzie zaktualizować. Dziś jego zadaniem jest pokazać skalę ryzyka przy jasno określonych warunkach.
Mniej zużywasz, drożej wychodzi jedna kilowatogodzina
Z naszych wyliczeń wynika jeszcze jedna rzecz, której nie widać w reklamowej cenie prądu. Po podzieleniu całego rachunku przez zużycie mieszkanie płaci efektywnie około 1,24 zł za kWh, rodzina około 1,16 zł, a dom z pompą około 1,05 zł. Cena energii w taryfie jest w każdym przykładzie identyczna.
Różnicę tworzą miesięczne obciążenia i ich rozłożenie na liczbę pobranych kilowatogodzin, przy uwzględnieniu różnych opłat sieciowych i progów opłaty mocowej. Dlatego porównanie dwóch faktur wyłącznie przez „średnią cenę kWh” może prowadzić do złych wniosków. Wyższy wynik nie musi oznaczać droższego sprzedawcy.
Nie oznacza też, że opłaca się zużywać więcej. W naszym modelu każda dodatkowa kilowatogodzina zwiększa koszt zmienny o około 97 gr brutto przy obecnych cenach. Po podwyżce samej energii o 20% byłoby to około 1,10 zł. Oszczędzenie 100 kWh daje około 97 zł mniej na rachunku przy bazowych stawkach i bez zmiany opłat miesięcznych. To właściwa miara oszczędności, gdy oceniamy wymianę urządzenia albo ograniczenie jego pracy.
Pompa ciepła: tysiąc złotych może kryć się w sprawności
Rachunek domu z pompą zależy od ceny energii, ilości potrzebnego ciepła oraz sprawności całego układu. Przyjmijmy roczne zapotrzebowanie na ogrzewanie i ciepłą wodę wynoszące 12 000 kWh ciepła. Przy sezonowej efektywności SPF równej 3 potrzeba na to 4 000 kWh prądu. Przy SPF 4 wystarcza 3 000 kWh. Przy SPF 2,5 pobór rośnie do 4 800 kWh.
SPF rozumiemy tutaj jako ilość dostarczonego ciepła podzieloną przez prąd zużyty przez cały analizowany układ ogrzewania, łącznie z urządzeniami pomocniczymi i dogrzewaniem. To wskaźnik sezonowy. Pojedyncza wartość COP z karty produktu, podana dla określonych warunków testu, nie wystarczy do oszacowania rocznego rachunku.
Rozrzut efektywności występuje także w rzeczywistych instalacjach. Fraunhofer ISE w projekcie obejmującym monitoring 77 pomp ciepła w istniejących budynkach w Niemczech podał dla pomp powietrze–woda średni SPF 3,4 i zakres 2,6–4,9. To zewnętrzne badanie terenowe; nasze przykłady 2,5, 3 i 4 są odrębnymi wariantami obliczeniowymi. Niemieckich wyników nie traktujemy jako gwarancji dla polskiego domu.[6]
Przy obecnych stawkach różnica między SPF 3 a SPF 4 oznacza w naszym przykładzie około 974 zł rocznie mniej wydane na prąd. Dotyczy tej samej ilości dostarczonego ciepła. Nie zmieniamy temperatury w domu ani zapotrzebowania na ciepłą wodę. Zmieniamy wyłącznie ilość energii elektrycznej potrzebnej do uzyskania tego samego efektu.
Wynik robi się jeszcze ciekawszy po zestawieniu go z podwyżką. Dom z SPF 3 płaci w bazie około 7 367 zł za cały prąd. Ten sam model domu z SPF 4, już przy cenie energii wyższej o 20%, zapłaciłby około 7 127 zł. W tej symulacji poprawa SPF z 3 do 4 kompensuje podwyżkę energii z zapasem około 240 zł.
| SPF i pobór całego domu | Obecne stawki | Energia +20% |
|---|---|---|
| 2,5 · 7 800 kWh | 8 146 zł | 9 100 zł |
| 3,0 · 7 000 kWh | 7 367 zł | 8 223 zł |
| 4,0 · 6 000 kWh | 6 393 zł | 7 127 zł |
Osiągnięcie takiej poprawy nie jest jednak automatyczne. Zależy od budynku, instalacji i warunków pracy. Przed wydaniem pieniędzy na modernizację potrzebna jest diagnoza: jaka jest temperatura zasilania, jak pracuje układ i ile energii pobierają poszczególne urządzenia. Jeśli zmiana wymaga inwestycji, jej koszt trzeba zestawić z możliwymi oszczędnościami. W tabeli nie uwzględniamy zakupu, montażu, serwisu ani finansowania pompy.
Nie wyciągamy z tych liczb wniosku, że G11 będzie najlepsza dla każdego ogrzewanego elektrycznie domu. Taryfa wielostrefowa wymaga oddzielnego porównania godzin poboru z ceną sprzedaży i dystrybucji w każdej strefie. Roczne zużycie w kWh samo tego nie rozstrzyga.
„Taniej o 5 groszy”. Tylko dlaczego faktura jest wyższa?
Drugi test dotyczy ofert z rabatem i stałą opłatą. Przyjmijmy hipotetyczną propozycję: cena energii jest niższa o 5 gr brutto za kWh, ale dochodzi opłata handlowa 25 zł brutto miesięcznie. Przez rok uzbiera się 300 zł opłat. Warunki dystrybucji pozostają takie same, a rabat obowiązuje przez pełne dwanaście miesięcy. To przykład matematyczny, nie opis aktualnej oferty TAURONU ani innego sprzedawcy.
Przy zużyciu 1 500 kWh rabat daje 75 zł oszczędności. Po odjęciu abonamentu odbiorca jest jednak 225 zł na minusie. Rodzina zużywająca 3 000 kWh zyskuje na samej cenie 150 zł, ale kończy z rachunkiem wyższym o 150 zł. Dopiero dom pobierający 7 000 kWh wychodzi na niewielki plus: 50 zł rocznie.
Rabat 5 gr za kWh pokrywa opłatę 25 zł miesięcznie dopiero przy 6 000 kWh rocznie. Próg obliczamy, dzieląc 300 zł przez 0,05 zł. Poniżej niego cała oferta kosztuje więcej niż punkt odniesienia bez opłaty. Powyżej zaczyna przynosić oszczędność, o ile nie ma innych różnic w warunkach.
To nie przesądza, że każdy płatny pakiet jest bezwartościowy. Może zawierać usługę, której ktoś potrzebuje. Wartość takiej usługi trzeba jednak ocenić osobno. URE wskazuje, że w ofertach wolnorynkowych na fakturze mogą pojawiać się opłaty handlowe i dodatkowe usługi.[2] Przed porównaniem ofert dobrze sprawdzić także czas obowiązywania rabatu i opłat. Ceny promocyjnej z pierwszych miesięcy nie należy rozciągać na cały okres umowy.
Co sprawdzić, zanim przyjdzie nowa taryfa?
Najwięcej mówi faktura rozliczeniowa i zużycie z pełnych dwunastu miesięcy. Prognozowana rata może być wyższa lub niższa od kosztu energii faktycznie pobranej w danym okresie. Roczna historia pozwala znaleźć własny punkt odniesienia, a odczyty częstsze niż raz na rok pomagają zobaczyć sezonowość.
W mieszkaniu o małym poborze duże znaczenie mogą mieć opłaty miesięczne. W domu ogrzewanym prądem warto zacząć od ilości energii zużywanej na ogrzewanie i sposobu pracy instalacji. Ten sam czas poświęcony na analizę umowy lub ustawień może przynieść zupełnie inny efekt finansowy w obu gospodarstwach.
W tle pozostają ceny surowców i waluty. Dla hipotetycznego importowanego paliwa wycenianego w euro koszt w złotych jest iloczynem ceny w EUR i kursu EUR/PLN. Dlatego obok wiadomości z rynku surowców warto obserwować kurs euro oraz kurs dolara. Do przeliczenia kwot służy kalkulator walutowy MyBank.pl. Sam ruch kursu nie pozwala jednak wyliczyć domowej taryfy za prąd.
Gdy pojawią się nowe stawki, trzeba porównać cały roczny koszt dla własnego zużycia. Najważniejszą liczbą będzie kwota do zapłaty za rok. W naszym modelu rodzinnym podwyżka ceny energii o 20% oznacza 367 zł więcej; z dodatkowym wzrostem pozostałych opłat o 10% robi się 529 zł. Te dwie liczby opisują różne warunki. Dopiero rozdzielenie składników pozwala sprawdzić, co naprawdę podrożało.
Jak liczyliśmy: stawki i metoda
Opracowanie własne MyBank.pl, stan źródeł na 24 września 2026 r. Rekonstruujemy roczny rachunek na podstawie taryfy sprzedaży TAURON Sprzedaż sp. z o.o. zatwierdzonej na 2026 r. oraz taryfy TAURON Dystrybucja, z aktualizacją jakościową od 1 lutego. Wszystkie stawki w poniższej tabeli są netto; cenę energii pokazujemy przed akcyzą. Do sumy należności netto doliczamy VAT 23%. Dane taryfowe: źródła [3]–[5].
| Składnik | Stawka netto | Jednostka / wariant |
|---|---|---|
| Energia bez akcyzy | 0,4970 zł | za kWh |
| Akcyza | 0,0050 zł | za kWh |
| Sieciowa zmienna | 0,2464 zł | za kWh |
| Jakościowa | 0,0332 zł | za kWh |
| OZE | 0,0073 zł | za kWh |
| Kogeneracyjna | 0,0030 zł | za kWh |
| Sieciowa stała | 7,38 / 10,86 zł | miesięcznie: 1 / 3 fazy |
| Abonament dystrybucyjny | 2,28 zł | miesięcznie; cykl 2-miesięczny |
| Mocowa | 17,18 / 24,05 zł | miesięcznie: profil 1 500 / profile 3 000 i 7 000 kWh |
| Handlowa | 0 zł | bazowa taryfa sprzedaży |
Rachunek bazowy obliczamy ze wzoru: koszt brutto = 1,23 × {Q × [0,4970 + 0,0050 + 0,2899] + 12 × [S + 2,28 + M]}. Q oznacza roczne zużycie w kWh, S miesięczną stałą opłatę sieciową, a M miesięczną opłatę mocową. Wartość 0,2899 zł/kWh jest sumą czterech zmiennych opłat dystrybucyjnych z tabeli.
W scenariuszach +10%, +20% i +30% mnożymy wyłącznie 0,4970 przez odpowiednio 1,10, 1,20 lub 1,30. W dodatkowym teście dystrybucyjnym mnożymy także 0,2899 oraz cały nawias [S + 2,28 + M] przez 1,10. Akcyza, VAT i zużycie pozostają bez zmian. Nie stosujemy zaokrąglonych stawek brutto jako danych wejściowych; wynik końcowy prezentujemy w przybliżeniu do pełnych złotych. Zaokrąglenia na rzeczywistych fakturach mogą dać drobne różnice.
W analizie pompy całkowity pobór to 3 000 + 12 000 / SPF. Nie przypisujemy konkretnego metrażu, standardu ocieplenia ani pogody modelowemu domowi. Zestawienie służy porównaniu wariantów przy stałym zapotrzebowaniu na ciepło. Wyliczenia nie obejmują rozliczeń prosumenckich, magazynu energii, taryf strefowych i dynamicznych, dopłat, kar, zaległości, odsetek ani usług dodatkowych. W porównaniu ofert rabat i opłata handlowa są kwotami brutto, a roczny bilans wynosi 0,05 × Q − 300 zł.
Źródła
- Interia Biznes: opis prognozy BM Pekao dotyczącej cen energii w 2027 r. Źródło kontekstu rynkowego, nie danych wejściowych naszych scenariuszy.
- URE: Składowe rachunku za energię elektryczną.
- URE: decyzja z 17 grudnia 2025 r. i taryfa TAURON Sprzedaż na 2026 r. Cena G11 i zasady podatkowe. TAURON: Taryfa Sprzedawcy — informacje o akcyzie, VAT i opłacie handlowej.
- TAURON Dystrybucja: taryfa na 2026 r. Tabele opłat sieciowych, abonamentowych, OZE, kogeneracyjnych i mocowych.
- TAURON Dystrybucja: nowa stawka opłaty jakościowej od 1 lutego 2026 r.
- Fraunhofer ISE: wyniki projektu badania pomp ciepła w istniejących budynkach, 2025. Zewnętrzne badanie terenowe, przywołane jako kontekst dla analizy sprawności.