Wyobraź sobie, że w styczniu 2010 r. rzucasz palenie. Codziennie odkładasz pieniądze na paczkę, a raz w miesiącu kupujesz za nie akcje. Zaczynasz od niespełna 300 zł miesięcznie. Z czasem papierosy drożeją, więc przelew na inwestycje też rośnie. Jak skończyłaby się ta historia po 16 latach?
Policzyliśmy to na historycznych cenach papierosów i notowaniach inwestycji, z uwzględnieniem ówczesnych kursów dolara. Wśród akcji za pełne 16 lat najwyższy wynik dała Nvidia. Bitcoina sprawdziliśmy także od lata 2010 r., na podstawie danych Coin Metrics. Każdy wariant ma podane daty i sumę wpłat, a wszystkie wyceny kończymy 31 grudnia 2025 r. Wyniki podajemy przed podatkami i prowizjami, chyba że przy tabeli zaznaczono inaczej.
Co wyszło z obliczeń
- Paczka dziennie od początku 2010 r. do końca 2025 r. to 82 650 zł wydatków według przyjętych cen GUS.
- Regularne inwestowanie tych kwot dałoby około 270 tys. zł w S&P 500, 741 tys. zł w Apple’u i 15,7 mln zł w Nvidii — przed podatkami i prowizjami.
- Odkładanie od lipca 2010 r. i zakupy Bitcoina od sierpnia dają w modelu 2,09 mld zł przy 81 tys. zł wpłat. Wyliczenie zakłada, że cały pakiet dałoby się kupić po cenie referencyjnej.
- Przy starcie w 2015 r. z takich samych 62,5 tys. zł wpłat Nvidia dałaby 3,06 mln zł, Bitcoin 2,57 mln zł, a Tesla 695 tys. zł.
- Przy starcie w 2020 r. Litecoin kończy z 6,3 tys. zł straty wobec sumy wpłat. XRP wypada w tym okresie lepiej od Bitcoina.
Ile naprawdę poszłoby na papierosy?
Za punkt wyjścia przyjęliśmy ceny GUS. W 2010 r. paczka Marsów kosztowała w tych danych średnio 9,24 zł. W wykorzystanej serii za 2025 r. cena papierosów wynosiła już 21,61 zł za 20 sztuk. Dla każdego roku bierzemy właściwą mu cenę i mnożymy ją przez liczbę dni. Dzięki temu wpłaty odpowiadają zmieniającemu się wydatkowi na palenie.[1]
| Rok | Cena paczki w obliczeniach | Wydatek przez cały rok |
|---|---|---|
| 2010 | 9,24 zł | 3 372,60 zł |
| 2015 | 12,82 zł | 4 679,30 zł |
| 2020 | 14,63 zł | 5 354,58 zł |
| 2025 | 21,61 zł | 7 887,65 zł |
Przez całe 16 lat wyszłyby 5844 paczki, czyli 116 880 papierosów. Ich łączny koszt to 82 650,32 zł. Tyle samo trafia do każdego z porównywanych portfeli. W 2010 r. miesięcznie odkładamy od 258,72 zł w lutym do 286,44 zł w miesiącach liczących 31 dni. W 2025 r. jest to już od 605,08 do 669,91 zł.
Ceny GUS dotyczą wybranych papierosów, a urząd zmieniał opis obserwowanego produktu. Łączymy trzy serie, aby odtworzyć przykładowy budżet. To przybliżenie wydatków palacza, nie historia jednej marki ani średnia wszystkich paczek sprzedanych w Polsce. Symulację kończymy 31 grudnia 2025 r., ostatniego pełnego roku z wykorzystanymi rocznymi cenami GUS.
Ile zostałoby z tych samych pieniędzy?
Po każdym miesiącu oszczędzania pieniądze trafiają na wybraną inwestycję. Pierwszy zakup wypada 1 lutego 2010 r. Potem robimy tak przez kolejne lata. Wypłacane przez spółki i fundusze dywidendy, czyli pieniądze przypadające ich posiadaczom, przeznaczamy na następne zakupy. Wynik sprawdzamy na koniec 2025 r.
| Na co trafiały pieniądze | Wartość na koniec | Zysk ponad wpłaty |
|---|---|---|
| Pieniądze odkładane bez oprocentowania | 82 650 zł | 0 zł |
| Intel | 116 179 zł | 33 529 zł |
| Złoto przez GLD | 213 237 zł | 130 587 zł |
| Berkshire Hathaway, akcje klasy B | 247 060 zł | 164 410 zł |
| Srebro przez SLV | 255 700 zł | 173 050 zł |
| S&P 500 przez SPY | 269 971 zł | 187 321 zł |
| Nasdaq-100 przez QQQ | 415 649 zł | 332 998 zł |
| Amazon | 663 627 zł | 580 977 zł |
| Microsoft | 693 202 zł | 610 552 zł |
| Apple | 741 148 zł | 658 497 zł |
| Nvidia | 15 658 774 zł | 15 576 123 zł |
Obliczenia MyBank.pl na podstawie GUS, NBP i Yahoo Finance. Kwoty zaokrąglone do pełnych złotych. W podstawowym porównaniu można kupować części akcji i jednostek; dywidendy są reinwestowane przed opodatkowaniem. Pomijamy podatki i opłaty za transakcje. Ostatnie 669,91 zł, odłożone w grudniu 2025 r., czeka jeszcze w gotówce i jest wliczone do każdego wyniku.
Różnica między samym odkładaniem a inwestowaniem w S&P 500 wyniosłaby około 187 tys. zł. W tym wariancie nie trzeba było wskazać jednej zwycięskiej firmy. Użyty do obliczeń fundusz SPY śledzi indeks dużych amerykańskich spółek. Fundusz jest kupowany na giełdzie, a jego wartość zmienia się wraz z rynkiem.[4]
Apple dałby około 741 tys. zł, Microsoft 693 tys. zł, a Nasdaq-100 przez fundusz QQQ — 416 tys. zł. Złoto, odwzorowane przez giełdowy instrument GLD, skończyłoby z 213 tys. zł. W przypadku złota liczymy wynik takiego instrumentu, z kosztami jego utrzymania uwzględnionymi w cenie. Zakup monet w sklepie i ich późniejsza sprzedaż dałyby inny rachunek.[5]
Amazon zamieniłby te wpłaty w około 663,6 tys. zł. Zakupy akcji Berkshire Hathaway klasy B dałyby 247,1 tys. zł. Srebro przez giełdowy instrument SLV skończyłoby z 255,7 tys. zł, wyprzedzając w tym konkretnym okresie złoto. Także tutaj koszty samego instrumentu są już zawarte w cenie. Nie odtwarzamy cen zakupu i odkupu fizycznych sztabek w polskim sklepie.[8]
Wskaż rok na wykresie, aby zobaczyć kwoty. Na telefonie dotknij wykresu. Klawisz Tab przechodzi między odczytami.
Zobacz te kwoty w tabeli, rok po roku
| Rok | Suma wpłat | Apple | S&P 500 przez SPY | Złoto przez GLD |
|---|---|---|---|---|
| 2010 | 3 373 zł | 4 159 zł | 3 695 zł | 3 823 zł |
| 2011 | 7 099 zł | 10 809 zł | 8 652 zł | 9 162 zł |
| 2012 | 11 224 zł | 16 666 zł | 13 216 zł | 12 788 zł |
| 2013 | 15 589 zł | 22 512 zł | 21 679 zł | 12 535 zł |
| 2014 | 20 145 zł | 43 002 zł | 34 051 zł | 18 991 zł |
| 2015 | 24 824 zł | 50 677 zł | 43 188 zł | 23 303 zł |
| 2016 | 29 728 zł | 66 888 zł | 57 400 zł | 31 732 zł |
| 2017 | 34 762 zł | 87 985 zł | 63 315 zł | 34 639 zł |
| 2018 | 39 901 zł | 94 436 zł | 70 200 zł | 42 077 zł |
| 2019 | 45 011 zł | 187 427 zł | 98 664 zł | 55 564 zł |
| 2020 | 50 366 zł | 345 550 zł | 121 685 zł | 74 149 zł |
| 2021 | 55 833 zł | 509 910 zł | 175 698 zł | 82 609 zł |
| 2022 | 61 582 zł | 411 688 zł | 161 262 zł | 94 624 zł |
| 2023 | 67 875 zł | 554 933 zł | 188 494 zł | 101 562 zł |
| 2024 | 74 763 zł | 764 667 zł | 253 071 zł | 141 814 zł |
| 2025 | 82 650 zł | 741 148 zł | 269 971 zł | 213 237 zł |
Bitcoin od 2010 r. Skąd wzięło się 2,09 mld zł?
Dla Bitcoina wykorzystaliśmy dzienne ceny referencyjne Coin Metrics. Seria zaczyna się 18 lipca 2010 r. Dlatego ten wariant liczymy od odkładania w lipcu, a pierwszy zakup robimy 2 sierpnia. Przez cały okres, do końca 2025 r., wpłaty wynoszą 80 977,88 zł. To o sześć miesięcy krótsze odkładanie niż w głównej tabeli akcji.[10]
| Wariant | Wartość na koniec | Zysk ponad wpłaty |
|---|---|---|
| Bitcoin | 2 085 467 159 zł | 2 085 386 181 zł |
| Nvidia | 14 549 533 zł | 14 468 555 zł |
| Tesla | 4 022 059 zł | 3 941 081 zł |
| S&P 500 przez SPY | 253 860 zł | 172 882 zł |
| Złoto przez GLD | 206 285 zł | 125 307 zł |
Rachunek zaczyna się od 286,44 zł odłożonych w lipcu. W dniu zakupu dolar kosztował według NBP 3,0494 zł, a referencyjna cena Bitcoina w Coin Metrics wynosiła 6 centów. Za ten budżet model kupuje więc około 1566 BTC. To właśnie zakupy z pierwszych miesięcy odpowiadają za większość późniejszej kwoty.
Do końca testu uzbierałoby się około 6 616,30 BTC. Ich wycena, wraz z ostatnią niewydaną wpłatą, daje 2,09 mld zł. Dla porównania Nvidia, kupowana za te same kwoty i od tego samego dnia, kończy z 14,55 mln zł, a Tesla z 4,02 mln zł.
Archiwalna cena nie jest ofertą sprzedaży 1566 monet. Ten wariant zakłada, że całe zlecenie dałoby się wykonać po cenie referencyjnej, bez wpływu na rynek. Nie odtwarzamy liczby monet wystawionych wtedy na sprzedaż, kosztu obsługi ani końcowej sprzedaży tak dużego pakietu. To matematyczna wycena przy idealizowanych zakupach. Regularny handel na Mt. Gox ruszał dopiero w lipcu 2010 r.[11]
Wskaż rok myszą albo dotknij wykresu, aby zobaczyć wycenę i sumę wpłat. Klawisz Tab przechodzi między odczytami.
Zobacz wycenę rok po roku
| Rok | Suma wpłat | Bitcoin |
|---|---|---|
| 2010 | 1 700 zł | 5 179 zł |
| 2011 | 5 427 zł | 103 343 zł |
| 2012 | 9 552 zł | 276 595 zł |
| 2013 | 13 917 zł | 14 514 404 zł |
| 2014 | 18 472 zł | 7 431 707 zł |
| 2015 | 23 152 zł | 11 084 380 zł |
| 2016 | 28 056 zł | 26 788 239 zł |
| 2017 | 33 089 zł | 320 622 661 zł |
| 2018 | 38 228 zł | 91 713 112 zł |
| 2019 | 43 338 zł | 180 084 866 zł |
| 2020 | 48 693 zł | 721 678 832 zł |
| 2021 | 54 161 zł | 1 245 171 958 zł |
| 2022 | 59 910 zł | 481 238 402 zł |
| 2023 | 66 202 zł | 1 099 122 681 zł |
| 2024 | 73 090 zł | 2 534 102 971 zł |
| 2025 | 80 978 zł | 2 085 467 159 zł |
Data rozpoczęcia ma tu ogromne znaczenie. Sześć pierwszych miesięcznych wpłat finansuje około 88,1 proc. wszystkich zebranych monet. Przesunięcie początku oszczędzania na styczeń 2011 r. daje już około 248,44 mln zł, przy 79,3 tys. zł wpłat.
| Odkładanie od | Suma wpłat | Liczba BTC, około | Wartość na koniec |
|---|---|---|---|
| lipiec 2010 | 80 978 zł | 6 616,3036 | 2 085 467 159 zł |
| styczeń 2011 | 79 278 zł | 788,1983 | 248 441 693 zł |
| styczeń 2015 | 62 506 zł | 8,1509 | 2 569 831 zł |
| styczeń 2020 | 37 639 zł | 0,3073 | 97 533 zł |
Wczesny właściciel musiałby też zachować dostęp do monet przez kilkanaście lat i wytrzymać bardzo głębokie przeceny. Między 8 czerwca 2011 r. a 18 listopada 2011 r. wartość wcześniej kupionego Bitcoina, w złotych i bez kolejnych wpłat, spadła o 91,2 proc. Z każdych 100 tys. zł zostałoby w tym spadku około 8,8 tys. zł.
Nvidia: na pierwszy milion trzeba było czekać ponad 10 lat
Dzisiejsza znajomość wyniku bardzo ułatwia wybór spółki. Gdy spojrzeć na kolejne lata, historia przestaje być tak oczywista. Na koniec 2014 r., po pięciu latach odkładania, w Nvidii byłoby około 31,7 tys. zł. W S&P 500 — 34,1 tys. zł, a w Apple’u 43 tys. zł.
Jeszcze na koniec 2019 r. jej portfel był wart około 510 tys. zł. Pierwszy wynik powyżej miliona odnotowaliśmy dopiero przy wycenie na koniec sierpnia 2020 r. Wtedy portfel miał około 1,13 mln zł, a suma wpłat wynosiła 48,6 tys. zł. Sprawdzamy tu wartości na koniec miesięcy; nie wyznaczamy pierwszej sesji, podczas której przekroczono milion.
Później przyrosty stały się ogromne. Na koniec 2023 r. było to 4,53 mln zł, rok później 12,83 mln zł, a na koniec 2025 r. 15,66 mln zł. To wynik jednej wyjątkowo udanej spółki, wskazanej już po jej sukcesie. W 2010 r. inwestor musiałby wybrać ją spośród wielu innych i trzymać się tego wyboru przez następne lata.
A gdybyś wybrał Intela?
Intel kończy z kwotą 116,2 tys. zł. Ponad wpłacone pieniądze daje to około 33,5 tys. zł zysku przed podatkami i prowizjami. Ta sama regularność zakupów, te same przelewy, ten sam sektor technologiczny — a do milionów bardzo daleko.
Także ten wynik wymagałby cierpliwości. Największy spadek wartości wcześniej kupionej inwestycji w Intela, z dywidendami i po przeliczeniu na złote, sięgnął w analizowanym okresie 70,1 proc. Rozpoznawalna firma mogła więc przynieść znacznie słabszy rezultat niż cały indeks, a po drodze wystawić inwestora na dużo głębsze spadki.
„Zacznę za pięć lat”. Ile zmieniłoby takie opóźnienie?
Powtórzyliśmy obliczenia dla osoby, która zaczyna dopiero w 2015 r., i dla takiej, która odkłada od 2020 r. Ceny paczek nadal odpowiadają poszczególnym latom. Wszystkie warianty kończymy w tym samym dniu.
| Początek | Suma wpłat | S&P 500 / SPY | Złoto / GLD | Nvidia |
|---|---|---|---|---|
| 2010 | 82 650 zł | 269 971 zł | 213 237 zł | 15 658 774 zł |
| 2015 | 62 506 zł | 130 176 zł | 145 221 zł | 3 060 680 zł |
| 2020 | 37 639 zł | 53 517 zł | 67 105 zł | 250 988 zł |
W Nvidii przesunięcie początku z 2010 na 2015 r. zmniejsza wynik z 15,66 do 3,06 mln zł. Pierwsze pięć lat oznaczało 20,1 tys. zł dodatkowych wpłat, a różnica końcowych wartości sięga 12,6 mln zł. Tak duży wpływ miały w tej konkretnej historii najwcześniej kupione akcje. W S&P 500 różnica wynosi około 140 tys. zł.
Zmiana daty potrafi też odwrócić kolejność. Osoba zaczynająca w 2020 r. miałaby ze złota około 67,1 tys. zł, a z S&P 500 — 53,5 tys. zł. W całym okresie od 2010 r. lepiej wypada indeks. Późniejszy start zmienia jednocześnie sumę wpłat i okres rynkowy, więc tych różnic nie można sprowadzić wyłącznie do liczby lat oszczędzania.
Wybierz rok rozpoczęcia. Potem wskaż rok na wykresie, aby odczytać wartość portfela i sumę wpłat.
Zobacz kwoty z tego wariantu w tabeli
| Rok | Suma wpłat | Nvidia |
|---|---|---|
| 2010 | 3 373 zł | 3 979 zł |
| 2011 | 7 099 zł | 7 799 zł |
| 2012 | 11 224 zł | 9 972 zł |
| 2013 | 15 589 zł | 17 657 zł |
| 2014 | 20 145 zł | 31 660 zł |
| 2015 | 24 824 zł | 65 712 zł |
| 2016 | 29 728 zł | 241 623 zł |
| 2017 | 34 762 zł | 372 563 zł |
| 2018 | 39 901 zł | 281 586 zł |
| 2019 | 45 011 zł | 510 185 zł |
| 2020 | 50 366 zł | 1 129 662 zł |
| 2021 | 55 833 zł | 2 760 700 zł |
| 2022 | 61 582 zł | 1 493 402 zł |
| 2023 | 67 875 zł | 4 534 276 zł |
| 2024 | 74 763 zł | 12 827 952 zł |
| 2025 | 82 650 zł | 15 658 774 zł |
Zobacz kwoty z tego wariantu w tabeli
| Rok | Suma wpłat | Nvidia |
|---|---|---|
| 2015 | 4 679 zł | 6 880 zł |
| 2016 | 9 584 zł | 35 562 zł |
| 2017 | 14 617 zł | 60 201 zł |
| 2018 | 19 756 zł | 48 198 zł |
| 2019 | 24 866 zł | 93 042 zł |
| 2020 | 30 221 zł | 211 941 zł |
| 2021 | 35 689 zł | 525 386 zł |
| 2022 | 41 437 zł | 288 100 zł |
| 2023 | 47 730 zł | 881 402 zł |
| 2024 | 54 618 zł | 2 501 076 zł |
| 2025 | 62 506 zł | 3 060 680 zł |
Zobacz kwoty z tego wariantu w tabeli
| Rok | Suma wpłat | Nvidia |
|---|---|---|
| 2020 | 5 355 zł | 7 266 zł |
| 2021 | 10 822 zł | 26 855 zł |
| 2022 | 16 571 zł | 19 287 zł |
| 2023 | 22 864 zł | 66 719 zł |
| 2024 | 29 752 zł | 197 922 zł |
| 2025 | 37 639 zł | 250 988 zł |
Bitcoin od 2015 r.: 62,5 tys. zł wpłat i 2,57 mln zł na końcu
Policzyliśmy również późniejszy start: odkładanie od stycznia 2015 r. i pierwsze zakupy w lutym. Bitcoin nadal pochodzi w całości z danych Coin Metrics. Każda inwestycja dostaje te same miesięczne wpłaty, łącznie 62 505,65 zł. Wycenę sprawdzamy na koniec 2025 r.
| Wariant | Wartość na koniec | Zysk lub strata ponad wpłaty |
|---|---|---|
| Nvidia | 3 060 680 zł | 2 998 175 zł |
| Bitcoin | 2 569 831 zł | 2 507 326 zł |
| Tesla | 695 345 zł | 632 839 zł |
| Litecoin | 299 900 zł | 237 395 zł |
| Srebro przez SLV | 190 952 zł | 128 447 zł |
| Złoto przez GLD | 145 221 zł | 82 715 zł |
| S&P 500 przez SPY | 130 176 zł | 67 671 zł |
Regularne zakupy pozwoliłyby zebrać około 8,15 BTC. Razem z ostatnią, jeszcze niewydaną wpłatą portfel byłby wart 2,57 mln zł. Nvidia przy takim samym początku daje 3,06 mln zł, czyli o około 491 tys. zł więcej. Obie inwestycje porównujemy tu przy tej samej długości oszczędzania.
Tesla zadebiutowała na giełdzie 29 czerwca 2010 r., dlatego uwzględniamy ją w porównaniu ze wspólnym początkiem w 2015 r. W tym wariancie kończy z około 695 tys. zł. Z kolei Litecoin daje niemal 300 tys. zł, a S&P 500 około 130 tys. zł.[9]
Porównujemy te same wpłaty od 2015 r. Wskaż rok myszą lub dotknij wykresu, aby odczytać kwoty. Klawisz Tab przechodzi między odczytami.
Zobacz wartości rok po roku
| Rok | Suma wpłat | Bitcoin | Nvidia | S&P 500 przez SPY |
|---|---|---|---|---|
| 2015 | 4 679 zł | 7 705 zł | 6 880 zł | 4 847 zł |
| 2016 | 9 584 zł | 27 740 zł | 35 562 zł | 11 394 zł |
| 2017 | 14 617 zł | 359 527 zł | 60 201 zł | 16 677 zł |
| 2018 | 19 756 zł | 105 839 zł | 48 198 zł | 22 128 zł |
| 2019 | 24 866 zł | 213 485 zł | 93 042 zł | 34 946 zł |
| 2020 | 30 221 zł | 869 407 zł | 211 941 zł | 47 040 zł |
| 2021 | 35 689 zł | 1 505 876 zł | 525 386 zł | 71 884 zł |
| 2022 | 41 437 zł | 585 810 zł | 288 100 zł | 69 162 zł |
| 2023 | 47 730 zł | 1 346 482 zł | 881 402 zł | 84 598 zł |
| 2024 | 54 618 zł | 3 114 584 zł | 2 501 076 zł | 117 840 zł |
| 2025 | 62 506 zł | 2 569 831 zł | 3 060 680 zł | 130 176 zł |
Od szczytu z 16 grudnia 2017 r. do dołka z 15 grudnia 2018 r. wartość wcześniej kupionego Bitcoina, po przeliczeniu na złote, spadła o 82,7 proc. W tym pomiarze pomijamy nowe wpłaty. Z każdych 100 tys. zł już zainwestowanych zostałoby około 17,3 tys. zł. Dla Litecoina najgłębszy spadek w okresie porównania od 2015 r. sięgnął 93 proc.
Od 2020 r. XRP przed Bitcoinem, a Litecoin na minusie
Do kolejnego porównania dołączyliśmy Ethereum i XRP. Dla wszystkich czterech kryptowalut przyjmujemy wspólny start w styczniu 2020 r. Pierwszy zakup wypada w lutym, tak samo jak przy akcjach. W ciągu sześciu lat suma odłożonych pieniędzy wynosi 37 639,40 zł.
| Wariant | Wartość na koniec | Zysk lub strata ponad wpłaty |
|---|---|---|
| Nvidia | 250 988 zł | 213 349 zł |
| XRP | 112 706 zł | 75 067 zł |
| Bitcoin | 97 533 zł | 59 894 zł |
| Ethereum | 88 721 zł | 51 081 zł |
| S&P 500 przez SPY | 53 517 zł | 15 878 zł |
| Litecoin | 31 329 zł | -6 310 zł |
W tym okresie XRP zamienia wpłaty w około 112,7 tys. zł, Bitcoin w 97,5 tys. zł, a Ethereum w 88,7 tys. zł. Nvidia znów wypada wyżej: około 251 tys. zł. Litecoin kończy za to z 31,3 tys. zł, czyli o około 6,3 tys. zł poniżej sumy wpłat.
Zmiana daty rozpoczęcia ma więc duże znaczenie. Litecoin kupowany od 2015 r. dawał niemal 300 tys. zł przy 62,5 tys. zł wpłat. Kupowany dopiero od 2020 r. przyniósł w tej symulacji stratę. Sama regularność zakupów nie zapewnia zysku, a nazwa „kryptowaluty” obejmuje aktywa o bardzo różnych wynikach.
Kryptowaluty kupujemy w częściach monet. Uwzględniamy dzienne ceny w USD, nie w USDT, oraz historyczne kursy USD/PLN z NBP. Wyniki są przed podatkami, prowizjami i kosztami przechowywania. Nie dodajemy dochodów ze stakingu ani wartości dodatkowych monet uzyskanych przy podziałach sieci. Zakładamy zachowanie dostępu do kupionych monet przez cały okres.
Pół paczki dziennie też robi różnicę
Nie każdy pali paczkę dziennie. Dla połowy tej ilości w podstawowym wariancie wszystkie wpłaty i końcowe kwoty dzielimy przez dwa. Oznaczałoby to 41,3 tys. zł odłożonych przez 16 lat. W S&P 500 końcowa wartość wyniosłaby około 135 tys. zł, a w Apple’u 370,6 tys. zł. Dwie paczki dziennie dałyby dwukrotnie większe wpłaty: 165,3 tys. zł, z których w S&P 500 zrobiłoby się około 540 tys. zł.
Takie proste przeliczenie działa, ponieważ podstawowy wariant dopuszcza części akcji i pomija stałe opłaty. Przy prowizji pobieranej od każdego zakupu oraz kupowaniu wyłącznie całych sztuk wynik trzeba już policzyć osobno.
Ile zostałoby po opłatach i podatku?
W podstawowym porównaniu kupujemy także części akcji. Dodatkowy test zakłada zakup wyłącznie całych akcji lub jednostek, prowizję 10 zł za wykonane zlecenie i dolary o 0,5 proc. droższe od kursu NBP. Jeśli brakuje pieniędzy na całą sztukę, środki czekają do kolejnego miesiąca.
Do tych samych warunków dołożyliśmy uproszczony podatek: 19 proc. od dywidend i 19 proc. od zysku przy sprzedaży na koniec symulacji. Kwoty w ostatniej kolumnie uwzględniają więc łącznie założone opłaty, ograniczenie do całych sztuk oraz ten podatek.[7]
| Wariant | Bez opłat i podatków | Całe sztuki i opłaty, przed podatkiem | Całe sztuki, opłaty i uproszczony podatek |
|---|---|---|---|
| S&P 500 przez SPY | 269 971 zł | 260 666 zł | 223 006 zł |
| Apple | 741 148 zł | 706 617 zł | 580 270 zł |
| Nvidia | 15 658 774 zł | 15 073 212 zł | 12 079 244 zł |
Po takim przeliczeniu dla S&P 500 zostałoby około 223 tys. zł, dla Apple’a 580 tys. zł, a dla Nvidii 12,08 mln zł. Wyniki wciąż mocno się różnią. Opłaty i podatki nie tłumaczą jednak, dlaczego Nvidia wypada tak wyjątkowo — odpowiada za to przede wszystkim historia jej notowań.
To porównawczy scenariusz, nie odtworzenie oferty konkretnego brokera ani gotowe rozliczenie PIT. Prowizję pobieramy wyłącznie po wykonanym zakupie. Uwzględniamy niewykorzystaną gotówkę, a przy modelowym podatku także koszt ponownego zakupu z dywidend po opodatkowaniu. Pomijamy osobne opłaty za końcową sprzedaż i wymianę waluty. Rzeczywisty podatek zależy m.in. od dat wypłat, potrąceń i kursów przeliczeniowych wymaganych przepisami.
Rok, w którym z rachunku ubyłoby 1,27 mln zł
Na koniec 2021 r. podstawowy portfel Nvidii był wart 2,76 mln zł. Na koniec 2022 r. — już 1,49 mln zł. Przez ten rok dopłacilibyśmy jeszcze 5748,75 zł, a mimo to na rachunku byłoby niemal 1,27 mln zł mniej niż rok wcześniej.
Gdy mierzymy największy spadek między szczytem a dołkiem samej wcześniej kupionej inwestycji, z dywidendami i w złotych, wychodzi 59,9 proc. Taki spadek oznaczałby zmniejszenie 100 tys. zł do około 40,1 tys. zł. Ten pomiar nie uwzględnia kolejnych wpłat; pokazuje, co działo się z pieniędzmi już zainwestowanymi. Dla S&P 500 największy spadek liczony tą samą metodą wyniósł 29,7 proc.
Końcowe 15,7 mln zł zakłada zatem regularne kupowanie Nvidii również podczas głębokich przecen. Sama tabela z kwotą na końcu nie pokazuje, jak trudne mogłoby być utrzymanie takiej decyzji.
Jak to policzyliśmy
Wykorzystaliśmy roczne ceny wybranych papierosów w BDL GUS dla Polski: serię 5004 dla lat 2010–2012, 453798 dla 2013–2022 oraz 1727958 dla 2023–2025. Cena z danego roku pomnożona przez rzeczywistą liczbę dni miesiąca daje miesięczną wpłatę. Uwzględniamy lata przestępne.
Kupujemy po cenie zamknięcia pierwszej amerykańskiej sesji następnego miesiąca. Daje to 192 miesięczne budżety i 191 zakupów w podstawowym wariancie od stycznia 2010 r. Ceny akcji i pozostałych kryptowalut, dywidendy oraz podziały akcji pochodzą z Yahoo Finance. Bitcoin w każdym okresie pochodzi z Coin Metrics, z serii PriceUSD oznaczającej referencyjną cenę na koniec danego dnia UTC. Podziały akcji zmieniają liczbę sztuk i cenę jednej sztuki; same nie tworzą zysku. Dywidendy brutto reinwestujemy po cenie zamknięcia w dniu odcięcia prawa do nich. To uproszczenie: faktyczna wypłata następuje później.
W wariancie od lipca 2010 r. mamy 186 miesięcznych budżetów i 185 zakupów. Dodatkowy test Bitcoina od stycznia 2011 r. ma 179 zakupów; od 2015 r. jest ich 131, a od 2020 r. 71. Kwot odłożonych przed początkiem konkretnego wariantu nie dokładamy do pierwszego zakupu. Krypto kupujemy w te same dni kalendarzowe co akcje, ale po dziennej cenie końcowej w UTC; akcje po cenie zamknięcia sesji USA. Wyceny miesięczne krypto przypadają na ostatni dzień miesiąca, a akcji na ostatnią sesję. Nie są to odczyty z jednej godziny. Wszystkie końcowe wartości odnoszą się do 31 grudnia 2025 r. Uproszczonego wariantu podatku od akcji nie przenosimy na kryptowaluty.
Za każdym razem złote wymieniamy na dolary po ówczesnym średnim kursie NBP z tabeli A. Gdy danego dnia tabela nie była publikowana, bierzemy ostatni wcześniejszy kurs. Wykorzystujemy więc historyczne kursy walut dla kolejnych zakupów i końcowej wyceny. Zmiany USD/PLN są częścią wyniku polskiego inwestora. Kurs NBP jest punktem odniesienia, a rzeczywisty koszt zakupu waluty może się różnić.
Kwoty są nominalne, bez przeliczenia na siłę nabywczą pieniądza. Koszty wewnętrzne funduszy są już uwzględnione w ich cenach. Amerykańskie instrumenty służą do porównania historycznych wyników; nie odtwarzamy dostępności każdej z tych usług dla polskiego klienta w każdym roku. Aktywa wybraliśmy ze znajomością ich późniejszej historii. Obliczenia pokazują hipotetyczne portfele; nie określają wyniku przyszłych zakupów.
Źródła danych i szczegóły obliczeń
- GUS, Bank Danych Lokalnych, roczne ceny dla Polski: 5004 — papierosy Mars, 20 szt., 453798 — papierosy, 20 szt. i 1727958 — papierosy (1), 20 szt. To ceny wybranych produktów, nie średnia ważona wszystkich marek. Łączenie serii jest założeniem odtworzenia budżetu.
- Yahoo Finance, dzienne ceny, dywidendy i podziały akcji: NVDA, AAPL, MSFT, INTC, SPY, QQQ i GLD — pobranie 26.10.2026 r. Rozszerzenie z 27.10.2026 r.: AMZN, BRK-B, SLV, TSLA, ETH-USD, LTC-USD i XRP-USD. Bitcoin pochodzi w całości z Coin Metrics, opisanego w punkcie 10. Wszystkie obliczenia kończą się 31.12.2025 r. Ceny i dywidendy akcji są sprowadzone do wspólnej bazy po podziałach. Kontrola wyników za pełne 16 lat przez ilorazy adjusted close dała różnice poniżej 0,1 proc. Dla krypto wykonano osobne sumowanie kupionych części monet i końcową wycenę. Są to kontrole rachunku na tych samych danych, nie audyt niezależnego dostawcy. Dzienna seria LTC zaczyna się 17.09.2014 r., ETH i XRP 9.11.2017 r.
- NBP Web API, tabele A USD/PLN z lat 2010–2025. Kurs w dniu pierwszego zakupu, 1.02.2010 r.: 2,8787 zł. Kurs końcowy, 31.12.2025 r.: 3,6016 zł. Wariant kontrolny ze stałym kursem zachowano w dołączonych obliczeniach.
- State Street — SPY i indeks S&P 500.
- World Gold Trust Services — GLD, konstrukcja instrumentu i uwzględniane w jego wartości koszty.
- Dokumentacja podziałów akcji: Apple i Nvidia, podział 10:1 w 2024 r. Wariant całych sztuk odtwarza cenę jednej sztuki obowiązującą w dniu zakupu.
- Ministerstwo Finansów — broszura PIT-38 za 2025 r. W uproszczonym wariancie 19 proc. od dywidendy odejmujemy w dniu odcięcia prawa do niej. Podatek od końcowej sprzedaży to 19 proc. dodatniej różnicy między wyceną akcji w PLN a modelowym kosztem ich zakupu, obejmującym też zakupy z dywidend netto i prowizje. Gotówka nie jest opodatkowana ponownie. Nie odtwarzamy rzeczywistych terminów płatności, umów podatkowych ani właściwych dla konkretnego PIT kursów i zaokrągleń.
- iShares — Silver Trust SLV, instrument śledzący cenę srebra. Wynik obejmuje koszty zawarte w jego cenie; nie odtwarza zakupu i odkupu fizycznego srebra.
- Tesla — raport 10-K za 2011 r., część 5, data rozpoczęcia giełdowych notowań 29 czerwca 2010 r.
- Coin Metrics — definicja PriceUSD oraz użyta seria BTC w Community API. Pobranie 27.10.2026 r.; 5646 dziennych obserwacji od 18.07.2010 do 31.12.2025. Zgodnie z dokumentacją PriceUSD oznacza cenę na koniec dnia UTC opisanego datą, mimo znacznika 00:00 w odpowiedzi. Wszystkie scenariusze BTC wykorzystują wyłącznie tę serię. Pierwsza użyta cena zakupu, 2.08.2010 r.: 0,06 USD. Cena końcowa: 87 516,9780376972 USD. Brak cen sprzed lipca nie jest uzupełniany zerami ani interpolacją. Wariant wczesny nie uwzględnia ograniczeń płynności ani zmian ceny pod wpływem zlecenia.
- M. Polasik, A. Piotrowska, T.P. Wisniewski, R. Kotkowski i G. Lightfoot — Price Fluctuations and the Use of Bitcoin: An Empirical Inquiry, historia początków regularnego handlu na Mt. Gox w lipcu 2010 r. Materiał badawczy udostępniony na stronie EBC; nie jest to stanowisko EBC ani źródło cen w naszej symulacji.
