Rodzaje zleceń na Forex i modele wykonania brokera

Klikasz „Kup" — i zlecenie znika w platformie. Co tak naprawdę dzieje się między naciśnięciem przycisku a otwarciem pozycji? Twoje zlecenie przechodzi przez model wykonania brokera — i zależnie od tego, czy to market maker, STP czy ECN, trafi w różne miejsca i zostanie zrealizowane po różnych cenach. Jeśli rozumiesz, czym różni się market order od limitu, a STP od ECN — przestajesz się dziwić, dlaczego czasem „klikasz limit, a dostajesz requote". Zaczynasz za to świadomie dobierać narzędzia, ograniczać slippage i trzymać koszty pod kontrolą.

⚠️ Wszystkie przykłady przyjmują uproszczony kurs EUR/USD = 1,0850 i USD/PLN = 4,00 zł (kursy poglądowe dla czytelności obliczeń). Sprawdź aktualne kursy walut lub kursy walut na żywo z rynku Forex.

1. Droga zlecenia — od kliknięcia do egzekucji

Zanim przejdziemy do typów zleceń, warto wiedzieć, co dokładnie dzieje się po kliknięciu „Kup". Na rynku akcji każde zlecenie trafia na centralną giełdę — jeden arkusz zleceń, jedna cena. Na Forexie tak nie jest. Rynek walutowy jest OTC (over-the-counter) — zdecentralizowany, bez jednego miejsca rozliczania. Twoje zlecenie trafia do brokera i to broker decyduje, co z nim zrobi.

Możliwe ścieżki są trzy. Broker sam zajmuje drugą stronę transakcji (model Market Maker). Albo przekazuje zlecenie do jednego lub kilku dostawców płynności (STP). Albo kieruje je na elektroniczną platformę agregującą oferty wielu uczestników rynku (ECN/DMA). Każda ścieżka oznacza inne warunki egzekucji: inne spready, inny slippage, inny konflikt interesów.

Typ zlecenia, które wysyłasz, określa kiedy i po jakiej cenie chcesz, żeby broker je zrealizował. Model wykonania brokera określa jak to robi. Oba elementy razem decydują o tym, czy dostaniesz cenę, której się spodziewałeś — czy coś zupełnie innego.

2. Typy zleceń: osiem, które musisz znać

2.1. Market order — egzekucja natychmiastowa

Market order (zlecenie rynkowe) to najprostsza forma: „kup teraz po najlepszej dostępnej cenie". Broker realizuje je natychmiast — przy kupnie po aktualnym kursie Ask, przy sprzedaży po Bid.

Masz pewność egzekucji, ale nie ceny. Na płynnych parach (EUR/USD poza momentami danych makro) różnica między klikniętą ceną a ceną egzekucji jest zwykle minimalna — ułamek pipsa. Ale przy gwałtownych ruchach, niskiej płynności lub u brokera z przeciążonym serwerem — market order może zostać zrealizowany kilka pipsów od ceny z ekranu. To właśnie slippage.

Kiedy używać: gdy priorytetem jest samo wejście lub wyjście z rynku, a nie konkretna cena. Typowe zastosowanie to zamknięcie pozycji w nagłej sytuacji albo wejście po silnym impulsie, który chcesz złapać bez czekania.

2.2. Limit order — egzekucja po cenie lub lepszej

Limit order to zlecenie oczekujące: „kup, ale tylko jeśli cena spadnie do X" lub „sprzedaj, ale tylko jeśli cena wzrośnie do X". Broker trzyma je w kolejce i realizuje dopiero wtedy, gdy rynek osiągnie wskazany poziom — lub lepszy.

Masz pewność ceny, ale nie egzekucji. Jeśli rynek nigdy nie dotrze do Twojego limitu — zlecenie wygaśnie (jeśli ustawiłeś czas) lub zostanie aktywne do ręcznego anulowania.

• Buy limit — zlecenie kupna poniżej aktualnej ceny. Stosujesz, gdy spodziewasz się korekty do wsparcia przed kontynuacją wzrostów.
• Sell limit — zlecenie sprzedaży powyżej aktualnej ceny. Stosujesz, gdy oczekujesz odrzucenia od poziomu oporu.

Ważne na Forexie: część brokerów oferuje price improvement przy zleceniach limit — jeśli kurs przeskoczył przez Twój poziom z luką, dostajesz cenę z luki, nie ustawiony limit. To korzystniejsze niż przy stop-loss, gdzie standardowo dostajesz gorszą cenę.

2.3. Stop order (buy stop / sell stop)

Stop order działa odwrotnie niż limit — to zlecenie oczekujące składane w kierunku rynku: „kup, gdy cena wzrośnie do X" lub „sprzedaj, gdy cena spadnie do X". Po osiągnięciu wskazanego poziomu (trigger price) stop order zamienia się w market order i jest realizowany po najlepszej dostępnej cenie.

• Buy stop — zlecenie kupna powyżej aktualnej ceny. Używasz w strategii breakout: „kup, gdy kurs przebije opór na 1,0900 — bo to sygnał kontynuacji trendu wzrostowego".
• Sell stop — zlecenie sprzedaży poniżej aktualnej ceny. Analogicznie — przy wybiciu dołem ze wsparcia.

Kluczowa różnica wobec limit order: limit order wchodzi pod prąd rynku (czekasz na cofnięcie), stop order wchodzi z prądem rynku (czekasz na przebicie). Po aktywacji stop order nie gwarantuje ceny — przy wybiciu płynność bywa niska, a realizacja następuje z slippagem.

2.4. Stop-limit order

Stop-limit łączy oba mechanizmy: masz dwa poziomy — trigger price (stop) i limit price. Gdy cena osiągnie trigger, broker wysyła limit order (nie market order) po podanej cenie limitu.

Przykład: buy stop-limit z triggerem 1,0905 i limitem 1,0910. Gdy cena dotrze do 1,0905, broker wysyła buy limit na 1,0910 — czyli kupi tylko jeśli cena jest na 1,0910 lub niżej. Jeśli rynek wystrzelił od razu z 1,0905 do 1,0920 — zlecenie nie zostanie zrealizowane.

Kiedy używać: gdy chcesz wejść po wybiciu, ale masz twardy górny limit ceny — wiesz, że powyżej 1,0915 setup traci sens i wolisz w ogóle nie wchodzić, niż wejść za drogo. Na Forexie detalicznym stop-limit jest rzadziej stosowany niż na rynku akcji, ale dostępny w MT5 i cTrader.

2.5. Stop-loss i take-profit

Stop-loss (SL) i take-profit (TP) technicznie nie są odrębnymi typami zleceń — to atrybuty dołączane do otwartej pozycji. Ale w praktyce są najważniejszymi narzędziami zarządzania ryzykiem i zasługują na osobne omówienie.

Stop-loss to poziom, przy którym broker automatycznie zamknie pozycję ze stratą. Po osiągnięciu ceny SL zlecenie zamienia się w market order — i tu jest haczyk: SL nie gwarantuje ceny egzekucji. Jeśli kurs przeskoczył przez Twój poziom SL (luka weekendowa, flash crash, dane makro), możesz zostać zamknięty po znacznie gorszej cenie niż zakładałeś.

Take-profit działa odwrotnie — zamyka pozycję z zyskiem po osiągnięciu wskazanego poziomu. TP realizowany jest jako limit order, więc jeśli kurs przeskoczył przez TP (np. luka na otwarciu tygodnia), zazwyczaj dostajesz cenę z luki lub lepszą — nie gorszą.

2.6. Trailing stop

Trailing stop to dynamiczny stop-loss, który automatycznie przesuwa się za zyskowną pozycją, zachowując stały dystans wyrażony w pipsach lub procentach. Chroni wypracowany zysk, jednocześnie zostawiając pozycji przestrzeń do dalszego ruchu.

Jak to działa w praktyce: ustawiasz trailing stop 30 pipsów na pozycji long EUR/USD przy kursie 1,0850 — SL wynosi 1,0820. Kurs rośnie do 1,0880 — SL przesuwa się do 1,0850 (wychodzisz co najmniej na zero). Kurs rośnie do 1,0920 — SL przesuwa się do 1,0890. Kurs cofa się o 30 pipsów z 1,0920 do 1,0890 — pozycja zamknięta z zyskiem 40 pipsów.

Ważne ograniczenie: w MT4/MT5 trailing stop działa lokalnie na platformie klienta — jeśli zamkniesz platformę lub stracisz połączenie, trailing stop przestaje działać. SL pozostaje na ostatnim ustawionym poziomie, ale już się nie przesuwa. W cTrader trailing stop działa po stronie serwera — niezależnie od tego, czy masz otwartą platformę.

2.7. OCO (One Cancels the Other)

OCO to para zleceń oczekujących, gdzie realizacja jednego automatycznie anuluje drugie. Klasyczne zastosowanie: ustawiasz jednocześnie buy stop (powyżej oporu) i sell stop (poniżej wsparcia), gdy nie wiesz, w którą stronę nastąpi wybicie. Gdy rynek wybija górą i aktywuje buy stop — sell stop jest automatycznie anulowany, i na odwrót.

OCO jest dostępne natywnie w cTrader i na większości platform MT5 przez EA lub panel zaawansowanych zleceń. W klasycznym MT4 OCO wymaga ręcznego zarządzania lub osobnego skryptu.

2.8. MIT (Market If Touched)

MIT (Market If Touched) to zlecenie hybrydowe: aktywuje się jak limit order (pod prąd rynku), ale po dotknięciu poziomu zamienia się w market order — nie w limit order. Różnica w stosunku do stop order polega na kierunku aktywacji: MIT wchodzi pod prąd (jak limit), stop order wchodzi z prądem.

Przykład: kurs EUR/USD = 1,0850. Chcesz kupić przy 1,0800 (korekta do wsparcia), ale obawiasz się, że kurs szybko odbije i Twój buy limit nie zostanie trafiony przy aktywnej płynności. MIT na 1,0800 aktywuje się w momencie dotknięcia tego poziomu i natychmiast wysyła market order — gwarantujesz egzekucję w okolicach 1,0800, choć nie dokładnie po tej cenie. Dostępny głównie na platformach instytucjonalnych i w cTrader; w MT4/MT5 rzadko spotykany z nazwy.

3. Które zlecenie kiedy — tabela decyzyjna

4. Modele wykonania: jak broker realizuje Twoje zlecenia

Typ zlecenia decyduje, co chcesz zrobić. Model wykonania brokera decyduje, jak to zostanie zrealizowane. To rozróżnienie ma realne konsekwencje finansowe — wpływa na spread, slippage, dostępność cen i to, po której stronie transakcji stoi broker.

4.1. Dealing Desk / Market Maker (DD)

Broker z modelem Dealing Desk (DD), potocznie zwany Market Makerem, sam tworzy notowania Bid/Ask dla swoich klientów — niezależnie od tego, co w danej chwili dzieje się na rynku międzybankowym. Gdy kupujesz, broker staje po drugiej stronie i „sprzedaje" Ci walutę ze swojej książki. Gdy sprzedajesz — kupuje od Ciebie.

Skąd pochodzi zysk brokera? Ze spreadu — i potencjalnie z Twoich strat. Jeśli Twoja pozycja jest stratna, broker zarabia bezpośrednio. To klasyczny konflikt interesów: Twoja strata to jego zysk. W praktyce wielu brokerów DD stosuje hedging — gdy pozycje klientów stają się zbyt duże lub zbyt zyskowne, broker zabezpiecza je na rynku zewnętrznym. Ale nie zawsze i nie w całości.

Requotes to charakterystyczna cecha modelu DD. Broker może odmówić realizacji zlecenia po podanej cenie i zaproponować nową — zwykle gorszą. Oficjalnie: „rynek się przesunął". W praktyce broker miał interes w tym, żeby nie zrealizować po tej konkretnej cenie.

Zalety DD: stałe spready (broker ustawia je sam), brak prowizji per lot, niskie minimalne depozyty. Dla małych kont i handlu na mikrolocie — model DD bywa po prostu dostępniejszy kosztowo.

4.2. No Dealing Desk — STP

Broker STP (Straight Through Processing) przekazuje zlecenia klientów bezpośrednio do zewnętrznych dostawców płynności — banków, funduszy, agregatorów — bez ingerencji działu dealingowego. Broker nie zajmuje przeciwnej strony transakcji, jest tylko pośrednikiem.

W praktyce STP broker łączy się z kilkoma dostawcami płynności (zwykle 3–10) i podaje klientom najlepszy dostępny spread powiększony o swój narzut (markup). Zarabia na tym narzucie, nie na Twoich stratach — co eliminuje podstawowy konflikt interesów obecny w modelu DD.

Spready zmienne — zmieniają się wraz z rynkiem. W spokojnych warunkach mogą być węższe niż u DD; podczas danych makro lub przy niskiej płynności rozszerzają się znacząco.

Egzekucja: przy wolumenach detalicznych szybsza niż u DD. Slippage jest możliwy, ale broker go nie kontroluje — wynika z ruchu rynku. Requotes zdarzają się zdecydowanie rzadziej.

4.3. ECN i DMA

ECN (Electronic Communications Network) to elektroniczna platforma agregująca oferty kupna i sprzedaży od wielu uczestników jednocześnie: banków, funduszy, innych brokerów i traderów. Zlecenia trafiają do centralnego arkusza (electronic order book) — najlepsze ceny z arkusza stają się rynkowym Bid/Ask.

Broker ECN przekazuje zlecenia wprost do arkusza. Jeśli po drugiej stronie jest inny klient tego samego brokera z pasującym zleceniem — transakcja jest rozliczana wewnętrznie (internalizacja). Jeśli nie — trafia do zewnętrznych dostawców płynności.

Broker ECN zarabia wyłącznie na prowizji per lot — zazwyczaj 2–7 USD od standardowego lota (round turn). Spread bywa bliski zeru lub nawet zerowy na EUR/USD w godzinach szczytu, ale prowizja jest zawsze.

DMA (Direct Market Access) — termin stosowany głównie przez brokerów instytucjonalnych. Klient ma dostęp bezpośrednio do arkusza zleceń rynku, widzi głębokość rynku (DOM) i może wystawiać oferty po obu stronach spreadu. Na rynku detalicznym „DMA" bywa używany marketingowo przez brokerów, którzy de facto oferują ECN.

W rzeczywistości granice między modelami są rozmyte. Wielu brokerów opisuje się jako „ECN/STP", łącząc cechy obu. Najważniejsze pytania do brokera: „Czy zajmujesz drugą stronę moich transakcji?" i „Jakie są Twoje źródła płynności?" — odpowiedzi (lub ich brak) wiele mówią o modelu.

5. Slippage — dlaczego dostajesz inną cenę niż kliknąłeś

Slippage (poślizg) to różnica między ceną, po której chciałeś otworzyć lub zamknąć pozycję, a ceną faktycznej egzekucji. Może być negatywny (dostałeś gorszą cenę) lub pozytywny (dostałeś lepszą cenę).

Główne przyczyny slippage:

• Ruch rynku między kliknięciem a egzekucją. Między naciśnięciem przycisku a realizacją market order mija kilka–kilkanaście milisekund. Na spokojnym rynku kurs może się przesunąć o 0,1–0,5 pipsa. Podczas danych NFP — o 5–20 pipsów w ułamku sekundy.
• Niska płynność. Twoje zlecenie jest zbyt duże, żeby zostało zrealizowane po jednej cenie — musi „zjeść" kilka poziomów w arkuszu zleceń. Przy 0,10 lota na EUR/USD to nie problem. Przy 50 lotach — już tak.
• Luki cenowe. Kurs „przeskakuje" przez Twój poziom SL bez handlu po tej cenie — egzekucja następuje po pierwszej dostępnej cenie po luce.
• Przeciążony serwer brokera. Przy dużym obciążeniu systemu czas realizacji rośnie — kurs ma więcej czasu na przesunięcie się przed egzekucją.

Jak ograniczać slippage:

• Handluj w godzinach szczytu płynności — sesja londyńska i nowojorska, szczególnie overlap 14:00–17:00 CET — spready są węższe, realizacja szybsza.
• Unikaj market order bezpośrednio przed i po kluczowych danych makro (NFP, CPI, decyzje banków centralnych).
• Wybieraj brokera ECN z niską latencją do dostawców płynności — serwery w Londynie (LD4) lub Nowym Jorku (NY4) to branżowy standard.
• Korzystaj z cTrader lub MT5 z włączoną opcją „Fill or Kill" (FoK) lub „Immediate or Cancel" (IoC) przy większych zleceniach — lepiej nie zrealizować, niż realizować z dużym slippagem.

6. Requotes — skąd się biorą i jak je ograniczyć

Requote to odmowa brokera realizacji zlecenia po podanej cenie — z propozycją nowej, zwykle gorszej. Platforma wyświetla okno: „Cena zmieniła się. Nowa cena: X. Akceptujesz?" Masz kilka sekund na decyzję.

Requotes są charakterystyczne dla brokerów Market Maker. W modelu DD broker kontroluje ceny i może odmówić realizacji, jeśli cena w jego systemie „zmieniła się". W modelu ECN, gdzie zlecenia trafiają bezpośrednio na rynek, requotes w zasadzie nie istnieją — zamiast nich pojawia się slippage (egzekucja po innej cenie, bez pytania).

Kiedy requotes pojawiają się najczęściej:

• Podczas szybkich ruchów rynkowych — dane makro, wystąpienia bankierów centralnych.
• Przy próbie egzekucji po cenie korzystnej dla klienta, a niekorzystnej dla brokera.
• Przy przeciążeniu serwerów brokera.

Jak sobie z nimi radzić:

• Włącz opcję „Enable maximum deviation" w MT4/MT5 — akceptujesz egzekucję do X pipsów od podanej ceny zamiast requote. Ustaw rozsądny zakres (2–5 pipsów na majorach), żeby nie akceptować dowolnego slippage.
• Rozważ przejście do brokera ECN/STP — requotes tam po prostu nie istnieją.
• Unikaj market order w najbardziej zmiennych momentach sesji, jeśli Twój broker jest DD.

7. Zlecenia na MT4/MT5 i cTrader — praktyczne różnice

Typy zleceń są niemal identyczne na obu platformach w teorii. W praktyce różnice są na tyle istotne, żeby warto było je znać przed pierwszym zleceniem.

Netting vs. hedging — ważna różnica dla traderów używających SL/TP na wielu pozycjach jednocześnie. MT4 domyślnie pozwala mieć kilka otwartych pozycji na tym samym instrumencie w tym samym kierunku (hedging). cTrader i MT5 w trybie netting: każde nowe zlecenie modyfikuje istniejącą pozycję (buy + sell = zmniejszenie lub zamknięcie). Szczegóły zależą od ustawień brokera — sprawdź to przed otwarciem pierwszej pozycji.

8. Trzy rzeczy, które warto zapamiętać

Typ zlecenia to kontrakt z rynkiem. Market order: „kup teraz, po każdej cenie". Limit order: „kup, ale tylko po tej cenie lub lepszej". Stop order: „kup, gdy rynek potwierdzi kierunek". Każdy ma inne zastosowanie i inne ryzyka — żaden nie jest uniwersalnie lepszy od pozostałych.

Model wykonania brokera decyduje o konflikcie interesów. Market Maker zarabia na spreadzie i potencjalnie na Twoich stratach — to nie znaczy, że to zły broker, ale warto wiedzieć, po której stronie stoi. ECN/STP zarabia na prowizji niezależnie od wyniku Twojej transakcji — interesy są zbieżne.

Stop-loss nie gwarantuje ceny, tylko intencję. W normalnych warunkach SL działa blisko ustawionego poziomu. Ale luki weekendowe, flash crashe i dane makro potrafią go przeskoczyć. Dlatego rozmiar pozycji — nie tylko SL — jest podstawowym narzędziem zarządzania ryzykiem. Nie zawsze możesz zagwarantować sobie cenę wyjścia.

Jarosław Wasiński

Redaktor naczelny MyBank.pl • Analityk rynków makroekonomicznych i walutowych

mgr Jarosław Wasiński – niezależny analityk i praktyk z ponad 20-letnim doświadczeniem w sektorze finansowym. Aktywnie zaangażowany w rynek Forex od 2007 roku, ze szczególnym naciskiem na analizę fundamentalną, strukturę rynków OTC oraz rygorystyczne zarządzanie ryzykiem kapitału (Risk Management).

• Twórca i redaktor naczelny portalu MyBank.pl, dostarczającego rzetelną wiedzę o finansach od 2004 roku.
• Autor setek wnikliwych komentarzy rynkowych, analiz strukturalnych i materiałów edukacyjnych dla inwestorów.
• Zwolennik transparentności rynków finansowych, promujący edukację opartą na twardych danych i raportach instytucjonalnych.

Treści mają charakter edukacyjny i informacyjny – nie stanowią porady inwestycyjnej ani rekomendacji. Pamiętaj! Inwestowanie na rynkach lewarowanych (Forex/CFD) wiąże się z wysokim ryzykiem szybkiej utraty kapitału.