Notowania walut
Porównanie: Względem średniego NBP z 16.10.2026
| Ulubiona | Bid / Ask | Czas notowania | Podgląd | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 4,367001 EUR · PLN | —— | 4,366004,36800 | starsze notowanie | ||||||||||
| 3,886191 USD · PLN | —— | 3,884873,88752 | starsze notowanie | ||||||||||
| 4,715681 CHF · PLN | —— | 4,710504,72086 | |||||||||||
| 5,182631 GBP · PLN | —— | 5,179865,18539 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,412131 NOK · PLN | —— | 0,411940,41231 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,179511 CZK · PLN | —— | 0,179380,17964 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,392911 SEK · PLN | —— | 0,391630,39421 | starsze notowanie | ||||||||||
| 2,45764100 JPY · PLN | —— | 2,456842,45843 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,20217100 HUF · PLN | —— | 1,200561,20379 | starsze notowanie | ||||||||||
| 2,700871 AUD · PLN | —— | 2,699142,70260 | starsze notowanie | ||||||||||
| 2,747921 CAD · PLN | —— | 2,746782,74907 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,584761 DKK · PLN | —— | 0,584120,58540 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,058801 AED · PLN | —— | 1,057781,05982 | starsze notowanie | ||||||||||
| 5,98767100 AFN · PLN | —— | 5,797766,17778 | starsze notowanie | ||||||||||
| 4,79196100 ALL · PLN | —— | 4,642034,94205 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,07503100 AMD · PLN | —— | 1,040201,10989 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,42771100 AOA · PLN | —— | 0,427300,42812 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,25686100 ARS · PLN | —— | 0,249040,26466 | starsze notowanie | ||||||||||
| 2,158721 AWG · PLN | —— | 2,146132,17127 | starsze notowanie | ||||||||||
| 2,236901 BAM · PLN | —— | 2,167992,30589 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,929551 BBD · PLN | —— | 1,867731,99144 | starsze notowanie | ||||||||||
| 3,15926100 BDT · PLN | —— | 3,058173,26045 | starsze notowanie | ||||||||||
| 10,275331 BHD · PLN | —— | 9,9470610,60396 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,12975100 BIF · PLN | —— | 0,128540,13093 | starsze notowanie | ||||||||||
| 3,879051 BMD · PLN | —— | 3,867823,89027 | starsze notowanie | ||||||||||
| 3,037921 BND · PLN | —— | 2,941173,13477 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,332861 BOB · PLN | —— | 0,322340,34339 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,767671 BRL · PLN | —— | 0,766160,76915 | starsze notowanie | ||||||||||
| 3,886361 BSD · PLN | —— | 3,761854,01099 | starsze notowanie | ||||||||||
| 4,09113100 BTN · PLN | —— | 4,048884,13335 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,283651 BWP · PLN | —— | 0,274760,29256 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,290511 BYN · PLN | —— | 1,249361,33171 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,932281 BZD · PLN | —— | 1,870371,99425 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,16801100 CDF · PLN | —— | 0,166220,16977 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,39661100 CLP · PLN | —— | 0,392330,39698 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,584141 CNH · PLN | —— | 0,583890,58439 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,581111 CNY · PLN | —— | 0,580510,58169 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,12268100 COP · PLN | —— | 0,118090,12727 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,85521100 CRC · PLN | —— | 0,827820,88263 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,161771 CUP · PLN | —— | 0,161430,16210 | starsze notowanie | ||||||||||
| 3,96769100 CVE · PLN | —— | —— | starsze notowanie | ||||||||||
| 2,17913100 DJF · PLN | —— | —— | starsze notowanie | ||||||||||
| 6,33496100 DOP · PLN | —— | 6,139996,53014 | starsze notowanie | ||||||||||
| 2,90555100 DZD · PLN | —— | 2,893062,91798 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,072701 EGP · PLN | —— | 0,070470,07494 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,2379210 ETB · PLN | —— | 0,230300,24555 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,714741 FJD · PLN | —— | 1,703351,72610 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,501481 GEL · PLN | —— | 1,482631,52031 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,332771 GHS · PLN | —— | 0,322600,34294 | starsze notowanie | ||||||||||
| 5,44362100 GMD · PLN | —— | —— | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,441711000 GNF · PLN | —— | 0,437010,44602 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,508631 GTQ · PLN | —— | 0,492360,52492 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,85910100 GYD · PLN | —— | 1,778431,93987 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,500951 HKD · PLN | —— | 0,500400,50150 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,144771 HNL · PLN | —— | 0,140140,14940 | starsze notowanie | ||||||||||
| 2,96496100 HTG · PLN | —— | 2,941962,98791 | starsze notowanie | ||||||||||
| 2,1385710000 IDR · PLN | —— | 2,136482,14060 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,253581 ILS · PLN | —— | 1,252841,25432 | starsze notowanie | ||||||||||
| 4,09443100 INR · PLN | —— | 4,090114,09865 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,25632100 IQD · PLN | —— | 0,249190,26341 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,0217710000 IRR · PLN | —— | —— | starsze notowanie | ||||||||||
| 3,21351100 ISK · PLN | —— | 3,163173,26385 | starsze notowanie | ||||||||||
| 2,44481100 JMD · PLN | —— | 2,366812,52289 | starsze notowanie | ||||||||||
| 5,484271 JOD · PLN | —— | 5,459595,50885 | starsze notowanie | ||||||||||
| 2,99166100 KES · PLN | —— | —— | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,956131000 KHR · PLN | —— | —— | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,88371100 KMF · PLN | —— | 0,880840,88656 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,29123100 KRW · PLN | —— | —— | starsze notowanie | ||||||||||
| 12,536911 KWD · PLN | —— | 12,1298912,94436 | starsze notowanie | ||||||||||
| 4,661071 KYD · PLN | —— | 4,557254,76497 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,85896100 KZT · PLN | —— | 0,828980,88898 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,174971000 LAK · PLN | —— | 0,167030,17903 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,00428100 LBP · PLN | —— | 0,004270,00428 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,17328100 LKR · PLN | —— | 1,137711,20888 | starsze notowanie | ||||||||||
| 2,27567100 LRD · PLN | —— | 2,255152,29617 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,236411 LSL · PLN | —— | 0,229030,24379 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,604581 LYD · PLN | —— | 0,601480,60767 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,400021 MAD · PLN | —— | 0,387210,41285 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,216611 MDL · PLN | —— | 0,209920,22332 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,08636100 MGA · PLN | —— | 0,083670,08901 | starsze notowanie | ||||||||||
| 7,09103100 MKD · PLN | —— | 7,032397,14959 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,11972100 MMK · PLN | —— | 0,118870,12057 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,480721 MOP · PLN | —— | 0,465270,49619 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,097141 MRU · PLN | —— | —— | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,8238510 MUR · PLN | —— | 0,801260,84646 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,251551 MVR · PLN | —— | 0,248050,25505 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,22393100 MWK · PLN | —— | 0,223240,22457 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,210261 MXN · PLN | —— | 0,210120,21040 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,952271 MYR · PLN | —— | 0,950760,95376 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,6085610 MZN · PLN | —— | 0,601780,61534 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,236411 NAD · PLN | —— | —— | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,29178100 NGN · PLN | —— | 0,282330,30124 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,105611 NIO · PLN | —— | 0,102220,10900 | starsze notowanie | ||||||||||
| 2,55912100 NPR · PLN | —— | 2,478412,63992 | starsze notowanie | ||||||||||
| 2,197861 NZD · PLN | —— | 2,196522,19920 | starsze notowanie | ||||||||||
| 10,167921 OMR · PLN | —— | 10,1225410,21311 | starsze notowanie | ||||||||||
| 3,884521 PAB · PLN | —— | 3,794543,97456 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,129781 PEN · PLN | —— | 1,094431,16516 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,855261 PGK · PLN | —— | 0,841060,86947 | starsze notowanie | ||||||||||
| 6,17334100 PHP · PLN | —— | 6,147726,19884 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,40388100 PKR · PLN | —— | 1,358811,44900 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,680451000 PYG · PLN | —— | 0,657650,70328 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,067631 QAR · PLN | —— | 1,065271,06997 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,821951 RON · PLN | —— | 0,820280,82360 | starsze notowanie | ||||||||||
| 3,72552100 RSD · PLN | —— | 3,611583,83957 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,046261 RUB · PLN | —— | 0,044840,04769 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,26332100 RWF · PLN | —— | 0,254860,27174 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,035561 SAR · PLN | —— | 1,002421,06874 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,482151 SBD · PLN | —— | 0,479740,48455 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,279941 SCR · PLN | —— | 0,270200,28970 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,66101100 SDG · PLN | —— | 0,660370,66164 | starsze notowanie | ||||||||||
| 3,043481 SGD · PLN | —— | 3,040143,04682 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,68200100 SOS · PLN | —— | 0,638980,72509 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,102881 SRD · PLN | —— | —— | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,178411 STN · PLN | —— | 0,178240,17858 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,443981 SVC · PLN | —— | 0,432740,45523 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,236311 SZL · PLN | —— | 0,233530,23909 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,116261 THB · PLN | —— | 0,116060,11646 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,421731 TJS · PLN | —— | 0,408190,43529 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,109811 TMT · PLN | —— | 1,061341,15833 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,240641 TND · PLN | —— | 1,175341,30604 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,651751 TOP · PLN | —— | 1,620221,68329 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,078321 TRY · PLN | —— | 0,076010,08078 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,572461 TTD · PLN | —— | 0,554090,59084 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,119831 TWD · PLN | —— | 0,119660,12000 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,14709100 TZS · PLN | —— | 0,142370,15179 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,086641 UAH · PLN | —— | 0,083930,08935 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,940971000 UGX · PLN | —— | 0,913630,96794 | starsze notowanie | ||||||||||
| 9,65403100 UYU · PLN | —— | 9,346669,96173 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,322731000 UZS · PLN | —— | 0,310760,33082 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,44240100 VES · PLN | —— | 0,441470,44332 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,151641000 VND · PLN | —— | 0,151500,15179 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,438831 XCD · PLN | —— | —— | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,66693100 XOF · PLN | —— | —— | starsze notowanie | ||||||||||
| 3,65272100 XPF · PLN | —— | 3,640583,66479 | starsze notowanie | ||||||||||
| 1,64654100 YER · PLN | —— | 1,642151,65090 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,234391 ZAR · PLN | —— | 0,234090,23469 | starsze notowanie | ||||||||||
| 0,194101 ZMW · PLN | —— | —— | starsze notowanie | ||||||||||
Nie znaleziono waluty
Spróbuj wpisać inny kod lub nazwę.
Różnica wobec ostatniego dostępnego średniego kursu NBP. Kreska oznacza brak kursu NBP do porównania.
Jak czytać kursy walut na żywo?
Co oznacza cena euro, jak rozumieć procenty i kiedy spojrzeć na kurs NBP? Poznaj tabelę krok po kroku, na przykładach w złotych.
01Co mówi kurs EUR/PLN?
Pierwszy kod oznacza walutę, której cenę sprawdzasz. Drugi mówi, w jakiej walucie podano tę cenę. EUR/PLN to cena euro wyrażona w złotych. Tak samo USD/PLN pokazuje cenę dolara amerykańskiego w PLN.
Według takiego kursu 1 000 EUR odpowiada 4 100 zł. Ostateczna kwota wymiany zależy od oferty banku lub kantoru i ewentualnych opłat.
Sprawdź jednostkę pod ceną
Nie każda pozycja dotyczy jednej jednostki waluty. Przy jenie znajdziesz 100 JPY. Jeśli tabela pokazuje 2,50000 PLN za 100 JPY, to 1 JPY odpowiada 0,025 zł, a 10 000 JPY — 250 zł. Zmiana kwotowa w wierszu również dotyczy podanej jednostki.
02Procent i kwota opisują tę samą zmianę
Zmiana w PLN to różnica między kursem bieżącym a kursem odniesienia, z uwzględnieniem jednostki tabeli. Zmiana procentowa pokazuje wielkość tej różnicy w stosunku do kursu odniesienia.
Przeliczmy to na przykładzie euro
Przykład edukacyjny- Kurs odniesienia
- 4,00000 zł
- Przykładowy kurs
- 4,10000 zł
- Zmiana procentowa
- +2,50%
- Zmiana za 1 EUR
- +0,10000 zł
(4,10 − 4,00) ÷ 4,00 × 100% = +2,50%
Przy 1 000 EUR różnica wynosi +100 zł. Kupujący euro potrzebuje o 100 zł więcej; wartość sprzedawanego euro w złotych jest o 100 zł wyższa. Przykład nie uwzględnia kosztów wymiany.
Wzrost EUR/PLN oznacza, że za euro przypada więcej złotych. Spadek — że mniej. Zielony kolor oznacza wzrost kursu, a czerwony spadek. To, który kierunek jest dla Ciebie korzystny, zależy od tego, czy kupujesz, czy sprzedajesz walutę.
Domyślnie procent i kwota zmiany w tabeli pokazują różnicę wobec ostatniego dostępnego średniego kursu NBP. Datę publikacji podajemy nad tabelą. To porównanie z NBP, a nie zmiana dzienna. Jeśli dla waluty nie ma kursu NBP, pokazujemy kreskę.
W ustawieniach możesz wybrać dodatkowy tryb „Od pierwszego notowania dnia”, w którym porównujemy cenę z pierwszym zapisem tego dnia w MyBank. Godzina „od…” przy wyniku wskazuje początek porównania w polskiej strefie czasowej. Ten wynik nie jest zmianą za ostatnie 24 godziny ani od poprzedniego zamknięcia. Brak danych do obliczenia oznaczamy kreską.
03Bid, Ask i spread — z czyjej perspektywy?
Określenia „kupno” i „sprzedaż” odnoszą się do strony, która podaje kurs. Dla osoby wymieniającej walutę oznacza to:
- Bid Ty sprzedajesz euro
- 4,09000 zł
Przykładowa cena, po której kwotujący kupuje od Ciebie 1 EUR.
- Ask Ty kupujesz euro
- 4,11000 zł
Przykładowa cena, po której kwotujący sprzedaje Ci 1 EUR.
- Spread Różnica Ask − Bid
- 0,02000 zł
W tym przykładzie 2 grosze na 1 EUR, czyli 20 zł różnicy dla 1 000 EUR.
Główna kolumna „Kurs” pokazuje cenę z danych rynkowych, w razie potrzeby przeliczoną na PLN. Bid i Ask to odrębne wartości. Na telefonie znajdziesz je w szczegółach waluty po wybraniu przycisku „Wykres”.
Liczby powyżej ilustrują mechanizm. Bid i Ask z feedu rynkowego pomagają obserwować rynek. Bank lub kantor ma własną ofertę, która może obejmować inny spread i prowizję.
04Czym kurs na żywo różni się od kursu NBP?
Kurs rynkowy
Pokazuje notowanie od dostawcy danych z podanym czasem. Może zmieniać się w trakcie dnia. Pomaga śledzić bieżącą wycenę waluty.
Średni kurs NBP
Jest kursem referencyjnym opublikowanym w tabeli z konkretną datą. NBP publikuje tabele według harmonogramu. Ten kurs nie aktualizuje się co sekundę.
Po wybraniu „Różnica vs NBP” procent i kwota w tabeli pokazują odchylenie od dostępnego średniego kursu NBP. Datę porównania znajdziesz nad tabelą. Przykładowo: przy kursie rynkowym 4,10 zł i kursie NBP 4,00 zł wynik wyniesie +2,50% oraz +0,10 zł za 1 EUR.
To porównanie dwóch kursów, a nie dzienna stopa zwrotu. Dla waluty bez dostępnego odniesienia NBP zobaczysz kreskę. Średni kurs NBP również nie jest ofertą wymiany.
05Patrz na czas notowania, potem na wykres
Czas przy walucie mówi, kiedy powstało notowanie dostawcy. Informacja „Odczyt” pokazuje natomiast pobranie danych przez stronę. Cena zmieni się wtedy, gdy dotrze nowe notowanie; samo odświeżenie widoku nie odmładza starego kursu.
Główne kursy odczytujemy domyślnie co sekundę w widocznej karcie. Możesz wybrać 5 lub 15 sekund albo użyć pauzy. Dodatkowe waluty mają odczyt co 5 minut. Daty i godziny w module notowań dotyczą czasu polskiego, z uwzględnieniem zmiany czasu.
- 1 h / 24 h / 7 dni
- Notowania z okresu liczonego wstecz od teraz, w granicach dostępnej historii.
- Dzisiaj
- Zapisy bieżącego dnia kalendarzowego w polskiej strefie czasowej.
- Ta sesja
- Punkty odebrane w tej karcie przeglądarki. Ponowne wczytanie strony rozpoczyna zbieranie od nowa.
Przesuń wskaźnik lub dotknij wykresu, aby zobaczyć cenę i czas danego punktu. Możesz też użyć strzałek na klawiaturze. Min. i Maks. dotyczą wybranego zakresu i dostępnych danych. Niepełna historia jest oznaczona, a przerwy w danych pozostają widoczne.
06Jak wygodnie korzystać z notowań?
- Znajdź walutę. Domyślnie pokazujemy wszystkie waluty w PLN: najpierw popularne, potem pozostałe alfabetycznie według kodu. Zakładka „Popularne” skraca listę. Możesz też wpisać kod, nazwę lub kraj — wyszukiwarka zawsze obejmuje wszystkie waluty.
- Sprawdź cenę, jednostkę i czas. Porównanie zmienisz w ustawieniach tabeli. Na komputerze widzisz procent i kwotę PLN; na telefonie możesz wybrać format.
- Otwórz wykres i szczegóły. Użyj przycisku „Wykres” na telefonie lub ikony wykresu na komputerze. Nazwa popularnej waluty prowadzi do jej pełnego profilu.
- Zapisz swoje waluty. Gwiazdka lub „Do ulubionych” dodaje pozycję do „Moich walut”. W tej zakładce możesz także zmienić ich kolejność.
Jeszcze kilka przydatnych wyjaśnień
Skąd pochodzą kursy i jak powstają pary z PLN?
Notowania rynkowe pochodzą z feedu 1Forge używanego przez MyBank.pl. Korzystamy z notowań bezpośrednich z PLN albo z przeliczenia przez USD, EUR lub GBP. Wybieramy najświeższe dostępne notowanie; przeliczenie może więc zastąpić starszy kurs bezpośredni. W szczegółach podajemy walutę pośrednią; czas takiego kursu odpowiada starszemu z notowań użytych w obliczeniu.
Co oznacza „notowanie opóźnione” albo brak zmiany ceny?
Notowanie głównego źródła uznajemy za aktualne do 90 sekund, a waluty odczytywanej co 5 minut — do 10 minut, jeśli odczyt jest dostępny i ma poprawną datę. Później zachowujemy cenę z jej rzeczywistym czasem i oznaczeniem. Przerwa w handlu, mniejsza aktywność pary lub problem ze źródłem mogą zatrzymać zmianę ceny. Sam brak zmian nie przesądza, czy rynek jest zamknięty; zawsze sprawdź datę ostatniego notowania.
Czy historia wykresu zapisuje się tylko podczas mojej wizyty?
Zakresy 1 h, Dzisiaj, 24 h i 7 dni korzystają z historii zapisywanej na serwerze MyBank. Dane gromadzą się stopniowo od uruchomienia zapisu. Zachowujemy minutowe ceny otwarcia, maksimum, minimum i zamknięcia z zebranych odczytów głównego feedu. Ruch pomiędzy odczytami może zostać pominięty. Waluty pobierane co 5 minut mają rzadsze punkty i nie tworzą pełnej historii minutowej. Archiwum obejmuje dzisiaj oraz 10 poprzednich dni kalendarzowych. Wykres 7-dniowy pokazuje ostatnie zapisane ceny z przedziałów 5-minutowych; minima i maksima uwzględniają zapisane minuty. Tylko „Ta sesja” korzysta z danych odebranych w aktualnie otwartej karcie, do 600 punktów.
Gdzie zapisują się ulubione i kiedy działa alert kursowy?
Ulubione, ustawienia i alerty zapisują się w tej przeglądarce. Nie przenoszą się automatycznie na inny telefon lub komputer. Alert działa przy aktualnych notowaniach, gdy karta jest otwarta i widoczna, odświeżanie nie jest wstrzymane, a rynek nie ma potwierdzonego zamknięcia. Powiadomienie pojawia się na stronie; nie jest wysyłane e-mailem.
Czy wynik przelicznika jest kwotą, którą dostanę w kantorze?
Przelicznik pokazuje orientacyjną wartość według prezentowanego kursu, bez prowizji. Do rzeczywistej wymiany zastosowanie ma kurs kupna lub sprzedaży wybranego banku albo kantoru oraz jego opłaty. Przed zatwierdzeniem wymiany porównaj kwotę końcową, którą masz zapłacić lub otrzymać.