Nadpłata kredytu gotówkowego. Mniejsza rata czy szybsza spłata?

Ile zmienia 10 tys. zł nadpłaty?

Załóżmy, że masz kredyt gotówkowy na 50 tys. zł, rozłożony na pięć lat. Spłacasz go w równych ratach, a oprocentowanie wynosi 9% rocznie przez cały czas spłaty. To hipotetyczny przykład. Dla uproszczenia przyjmujemy, że nie ma prowizji, ubezpieczenia ani opłat za nadpłatę i zmianę terminu spłaty.

Co miesiąc płacisz 1 037,92 zł. Po roku do oddania zostaje 41 708,50 zł pożyczonej kwoty, czyli kapitału. Wtedy wpłacasz dodatkowe 10 tys. zł. Dług maleje do 31 708,50 zł, a bank zaczyna liczyć kolejne odsetki od tej mniejszej kwoty.

Teraz możesz obniżyć ratę i nadal spłacać kredyt przez pozostałe cztery lata albo płacić tyle co wcześniej i szybciej zakończyć spłatę. Poniżej pokazujemy, jak wypadają obie możliwości.

Obliczenia MyBank.pl. Tabela obejmuje tylko czas po pierwszych 12 ratach. Odsetki i oszczędności zaokrągliliśmy do pełnych złotych. W obu wariantach nadpłaty oddajesz bankowi dodatkowe 10 tys. zł od razu. Oszczędzasz na odsetkach, których dzięki temu nie trzeba już płacić. Przy szybszej spłacie ostatnia rata jest mniejsza.

Mniejsza rata pomaga co miesiąc

Jeśli wybierzesz obniżenie raty, będzie ona wynosiła 789,07 zł. Zostanie ci więc około 249 zł miesięcznie na inne wydatki. Termin ostatniej raty pozostanie taki jak wcześniej, ale łącznie zapłacisz mniej odsetek.

To może być dobry wybór, gdy dotychczasowa rata zaczęła ciążyć: dochody spadły, rachunki wzrosły albo wiesz, że przez pewien czas będziesz zarabiać mniej. Niższa rata daje wtedy ulgę od kolejnego miesiąca. Zanim jednak przekażesz bankowi 10 tys. zł, sprawdź, ile oszczędności zostanie ci na nieprzewidziane wydatki.

Ta sama rata pozwala szybciej pozbyć się długu

Możesz też nadal płacić dotychczasową kwotę. Po nadpłacie zostaną wtedy 34 zwykłe raty i jedna mniejsza, wynosząca w naszym przykładzie 859,22 zł. Kredyt spłacisz po kolejnych 35 miesiącach, zamiast po 48.

W tym wariancie zapłacisz o 1 727 zł mniej odsetek niż przy obniżeniu raty. Powód jest prosty: dług już zmalał dzięki nadpłacie, a ty nadal wpłacasz tyle co wcześniej. Większa część każdej raty spłaca więc pożyczoną kwotę. Z miesiąca na miesiąc bank ma coraz mniej pieniędzy, od których może naliczać odsetki.

Za pierwszy pełny miesiąc po nadpłacie odsetki spadną w obu wariantach o 75 zł. Obliczenie jest takie samo: 10 tys. zł × 9% ÷ 12. Różnica pojawia się później, gdy przy wyższej wpłacie szybciej oddajesz pozostały dług.

Możesz mieć niższą ratę i nadal dopłacać

Jest też trzecia możliwość. Wybierasz niższą ratę, ale w miesiącach, w których możesz sobie na to pozwolić, nadal wpłacasz na kredyt tyle co wcześniej.

W naszym przykładzie pierwsza wpłata po nadpłacie składałaby się z 789,07 zł raty i 248,85 zł dodatkowej spłaty. Razem nadal 1 037,92 zł.

Liczy się cała miesięczna wpłata na kredyt. Jeśli oddajesz bankowi te same kwoty w tych samych terminach, dodatkowe pieniądze od razu zmniejszają dług, oprocentowanie jest takie samo i nie ma nowych opłat, wynik będzie taki jak przy skróceniu spłaty z zachowaniem starej raty.

Trzeba tylko pilnować kolejnych rat. Jeśli bank obniża je po każdej dodatkowej wpłacie, dopłata musi rosnąć, żeby łączna wpłata pozostała bez zmian. Przy takim przeliczaniu w drugim miesiącu naszego przykładu rata wyniosłaby 782,77 zł. Żeby nadal wpłacić w sumie 1 037,92 zł, trzeba byłoby dopłacić 255,15 zł, a nie ponownie 248,85 zł.

Zaletą jest swoboda w gorszym miesiącu: możesz zapłacić tylko ratę wymaganą przez bank. Odsetki będą wtedy wyższe niż przy regularnych dopłatach, a spłata może potrwać dłużej. Wcześniej upewnij się też, że bank rzeczywiście obniżył obowiązkową ratę i rozlicza dodatkowe wpłaty jako nadpłaty.

Nadpłata na początku i pod koniec spłaty

Sprawdziliśmy również, co zmienia moment wpłacenia tych samych 10 tys. zł. W każdym przypadku po nadpłacie nadal płacisz pierwotną ratę. Parametry kredytu pozostają bez zmian, a oszczędność porównujemy ze spłatą bez nadpłaty.

Im wcześniej oddasz część pieniędzy, tym krócej bank będzie naliczać od nich odsetki. Dlatego w naszym przykładzie ta sama nadpłata przynosi większą oszczędność na początku spłaty niż pod jej koniec.

Nie oznacza to, że trzeba od razu przekazać bankowi wszystkie oszczędności. Zostaw sobie rezerwę na pilne wydatki. Jeśli po nadpłacie zabraknie pieniędzy na naprawę samochodu czy większy rachunek, kolejna pożyczka może pochłonąć część uzyskanej korzyści. Nasze obliczenia nie uwzględniają też odsetek, które te pieniądze mogłyby zarobić na lokacie.

Sprawdź, co bank zrobi z dodatkową wpłatą

Kredyt konsumencki możesz spłacić w całości lub części przed terminem. Bank nie może uzależniać tego prawa od wcześniejszego poinformowania go o spłacie. [1] Sposób złożenia dyspozycji i zmiany rat trzeba jednak sprawdzić w swoim banku.

mBank w swoim FAQ opisuje oba rozwiązania: niższe raty przy zachowaniu terminu spłaty oraz krótszą spłatę przy niezmienionej racie. Podaje też, że wcześniejsza częściowa i całkowita spłata jego kredytu gotówkowego jest bezpłatna. [2] Pekao zaznacza natomiast, że zmiana raty lub okresu spłaty może wymagać kontaktu z bankiem i podpisania aneksu. [3]

Po nadpłacie zajrzyj do nowego harmonogramu. Sprawdź, ile długu zostało, jaka będzie następna rata i kiedy przypada ostatnia. Przy regularnych dopłatach upewnij się, że dodatkowe pieniądze od razu spłacają dług. Samo trzymanie ich na rachunku, z którego bank pobiera raty, pomaga dopiero wtedy, gdy bank zaliczy je na wcześniejszą spłatę.

Sprawdź opłaty, zanim zrobisz przelew

W naszych wyliczeniach nadpłata jest bezpłatna. W swojej umowie sprawdź prowizję za wcześniejszą spłatę oraz ewentualny koszt aneksu lub zmiany harmonogramu. Każda pobrana opłata zmniejszy oszczędność.

Przy zwykłym kredycie gotówkowym objętym ustawą o kredycie konsumenckim bank może zastrzec prowizję za wcześniejszą spłatę w okresie stałego oprocentowania. Drugi warunek dotyczy tego, ile kredytu spłacasz w ciągu 12 kolejnych miesięcy. Ta kwota musi być wyższa od trzykrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Do tego progu bierze się dane GUS z grudnia roku poprzedzającego spłatę.

Ustawowy limit prowizji wynosi 1% wcześniej spłacanej kwoty, jeśli do końca umowy zostało więcej niż rok. Gdy zostaje rok lub mniej, limit wynosi 0,5%. Prowizja nie może też być wyższa od odsetek za pozostały czas spłaty ani od bezpośrednich kosztów banku związanych z wcześniejszą spłatą. [1]

Po wcześniejszej spłacie możesz odzyskać część prowizji

Jeśli przy zaciąganiu kredytu konsumenckiego zapłaciłeś prowizję, po całkowitej wcześniejszej spłacie przysługuje ci zwrot jej proporcjonalnej części. Dotyczy to także kosztów pobranych na początku umowy. [4]

UOKiK wskazuje sposób obliczenia oparty na liczbie dni. Koszt do rozliczenia dzieli się przez liczbę dni, przez które umowa miała trwać. Następnie wynik mnoży się przez liczbę dni, o które spłata zakończyła się wcześniej. [5] Orientacyjną kwotę po całkowitej spłacie można sprawdzić w kalkulatorze UOKiK. [6]

Po całkowitej wcześniejszej spłacie bank ma 14 dni na rozliczenie kredytu. Przy częściowej nadpłacie przepisy o obniżeniu kosztów stosuje się odpowiednio. [1] Wtedy poproś bank o wyliczenie dla twojej umowy i dalszego planu spłaty. Kalkulator całkowitej spłaty nie wyliczy automatycznie zwrotu należnego po częściowej nadpłacie.

Nasze tabele pokazują oszczędność na przyszłych odsetkach. Zwrot wcześniej zapłaconej prowizji jest osobną kwotą. Nie doliczaliśmy go do wyników, bo w przykładzie prowizji nie było. O tym, jak prowizja i odsetki wpływają na koszt kredytu, pisaliśmy również w poradniku „Jaki kredyt gotówkowy wybrać jesienią 2026?”.

Przed nadpłatą poproś bank o wyliczenie obu możliwości dla tej samej kwoty. Dowiedz się, jak zmieni się rata, kiedy skończysz spłatę i ile odsetek jeszcze zapłacisz. Jeśli potrzebujesz więcej pieniędzy co miesiąc, niższa rata może być ważniejsza niż największa oszczędność. Jeśli obecna rata nie sprawia ci trudności i masz odłożone pieniądze na nagłe wydatki, szybsza spłata zmniejszy koszt bardziej. A gdy chcesz niższej obowiązkowej raty z dalszymi dopłatami, najpierw ustal z bankiem, jak je wykonywać i rozliczać.