2,8 mln kredytów gotówkowych i prawie 80 mld zł. Co pokazują dane o zadłużaniu się w Polsce

Raport MyBank.pl • stan danych: 17 września 2026 r. • najnowszy okres sprzedaży: lipiec 2026 r. • banki i SKOK-i, klienci indywidualni

W statystyce kredytowej łatwo pomylić trzy różne historie. Bank może udzielić więcej kredytów, pożyczyć większą kwotę albo obsługiwać większą liczbę zadłużonych osób. Jedno nie musi oznaczać drugiego. Do tego dochodzi konsolidacja: nowa umowa potrafi zastąpić wcześniejsze zobowiązania, a tylko część zapisanej w niej kwoty trafia do klienta jako dodatkowe pieniądze.

Dlatego w tym raporcie rozkładamy sprzedaż kredytów gotówkowych na liczbę umów, ich przeciętną kwotę i sposób wykorzystania finansowania. Punktem odniesienia jest pełny 2025 rok, a bieżący obraz rynku pokazują dane za styczeń–lipiec 2026 r. Własne przeliczenia odnosimy do tych samych okresów; kwoty kredytów zestawiamy również z cenami i płacami.

Ile kredytów gotówkowych udzielono w Polsce?

Pełny rok 2025 przyniósł 4,576 mln kredytów gotówkowych o łącznej wartości 120,339 mld zł. Było ich o 18,1% więcej niż rok wcześniej, a wartość finansowania zwiększyła się o 26,6%. To pozwala ustawić tegoroczne wyniki we właściwej skali: rynek wchodził w 2026 rok po bardzo mocnym wzroście, a nie po okresie zastoju. [3]

Źródło: BIK. Każda dynamika r/r odnosi się do analogicznego okresu poprzedniego roku. Lipiec jest częścią wyniku styczeń–lipiec — kolumn nie należy sumować. *Wartość podzielona przez liczbę umów, z zaokrąglonych tabel BIK. **Średnia podana w komunikacie BIK; może nie być identyczna z ilorazem zaokrąglonych wielkości. [1][2][3]

Siedmiomiesięczny wynik odpowiada średnio około 13,3 tys. umów i 377 mln zł na każdy dzień kalendarzowy. To przeliczenie skali rynku, obejmujące także weekendy i święta, a nie informacja o rzeczywistej sprzedaży w poszczególnych dniach. Przy takim tempie miesięczne dane dotyczą setek tysięcy decyzji finansowych, więc nawet niewielka zmiana przeciętnej kwoty przekłada się na miliardy złotych.

Liczba udzielonych kredytów nie jest liczbą nowych kredytobiorców. Jedna osoba może podpisać kilka umów w roku, spłacić wcześniejszą i zaciągnąć kolejną. Liczba posiadaczy czynnych kredytów gotówkowych na koniec 2025 r. wynosiła według zaokrąglonych danych BIK około 4,7 mln, wobec około 4,8 mln rok wcześniej. Więcej nowo zawartych umów może więc współistnieć z mniejszą liczbą osób mających taki kredyt na określony dzień. [4]

Wartość rośnie szybciej niż liczba umów

Najprostsze równanie tego rynku brzmi: liczba kredytów pomnożona przez ich średnią kwotę daje wartość sprzedaży. W pierwszych siedmiu miesiącach 2026 r. liczba umów wzrosła o 5,9%, a wartość o 14,1%. Z tych dwóch dynamik wynika wzrost przeciętnej kwoty o około 7,7% względem tego samego okresu 2025 r. Nie odejmujemy po prostu 5,9 od 14,1 — dzielimy indeks wartości przez indeks liczby.

Można to przeliczyć jeszcze inaczej. Gdyby przeciętna kwota pozostała bez zmian, sam wzrost liczby umów powiększyłby sprzedaż o 5,9%. Do rzeczywistych 14,1% pozostaje 8,2 punktu procentowego, które w takim rachunku wynikają z wyższej średniej kwoty, łącznie z jej wpływem na dodatkowe umowy. W tym arytmetycznym podziale większe kwoty odpowiadają za około 58% wzrostu wartości sprzedaży. To opis zależności między liczbami, nie dowód na konkretną przyczynę decyzji klientów.

Większa średnia może oznaczać wyższe kwoty pożyczane przez podobnych klientów, ale także zmianę struktury sprzedaży. Jeśli bank udziela więcej dużych kredytów, średnia rośnie nawet wtedy, gdy kwoty mniejszych umów się nie zmieniają. Średnia nie mówi też, jaka była kwota najczęściej wybierana ani ile pożyczył klient znajdujący się dokładnie w środku rozkładu. Do odpowiedzi na te pytania potrzebna byłaby mediana lub szczegółowe dane o poszczególnych umowach.

Lipiec pokazuje tę zależność szczególnie wyraźnie: liczba umów była nieco niższa niż rok wcześniej, a sprzedaż liczona w złotych nadal rosła. Nie wystarcza to, aby ogłosić trwałe odwrócenie trendu. Pokazuje jednak, dlaczego nagłówek o rosnącym rynku kredytowym warto uzupełnić pytaniem: rosnącym pod jakim względem?

Przeciętny kredyt to prawie trzy miesięczne pensje brutto

Kwota 27 964 zł z lipcowego komunikatu BIK odpowiada około 2,94 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w sektorze przedsiębiorstw. GUS podał za ten sam miesiąc 9509,02 zł. To porównanie pozwala wyobrazić sobie wielkość zobowiązania, ale nie oznacza, że statystyczny kredyt można spłacić z trzech wypłat: pensja jest brutto, a z dochodu trzeba jeszcze pokryć codzienne wydatki. [2][5]

Źródła: BIK i GUS; dwa ostatnie wiersze — obliczenia MyBank.pl. CPI służy tu jako ogólny punkt odniesienia dla siły nabywczej, nie jako wskaźnik cen zakupów faktycznie sfinansowanych kredytem. [2][5][6]

Wyższa kwota kredytu nie wynika wyłącznie z inflacji. Po przeliczeniu jej na siłę nabywczą przeciętnego koszyka nadal widać wzrost. Jednocześnie średnia płaca w wybranym sektorze rosła nieco szybciej niż kwota pojedynczego kredytu. Te dwa zdania nie są sprzeczne: odnoszą zadłużenie do dwóch różnych punktów odniesienia.

Nie można jednak z tego wyprowadzić wniosku, że każdemu jest łatwiej spłacać zobowiązania. Kredytobiorcy nie są identyczną grupą jak pracownicy objęci statystyką wynagrodzeń. Znaczenie mają dochód konkretnego gospodarstwa, pozostałe raty, oprocentowanie oraz okres umowy. Dwie osoby z takim samym kredytem mogą mieć zupełnie różne możliwości jego obsługi.

57% konsolidacji nie oznacza 57% pieniędzy na stare długi

BIK klasyfikuje konsolidację w swojej analizie jako otwarcie nowego kredytu i zamknięcie poprzedniego w oknie ±30 dni. To istotne doprecyzowanie: statystyka opisuje zaobserwowany układ umów, a nie wyłącznie produkty sprzedawane pod nazwą „kredyt konsolidacyjny”. W podsumowaniu 2025 r. udział takiego finansowania wyniósł około 57% wartości sprzedaży. [4]

W analizowanej przez BIK kwocie 68,2 mld zł kredytów konsolidacyjnych 29,2 mld zł przypadało na refinansowanie w tym samym banku, a 11,5 mld zł na refinansowanie w innym. Pozostałe 27,5 mld zł było dodatkową kwotą dla klienta. Innymi słowy: mniej więcej 40 zł z każdych 100 zł w tej grupie stanowiło dodatkowe finansowanie, a około 60 zł zastępowało wcześniejsze zobowiązania. [4]

To rozróżnienie zmienia interpretację całego rynku. Nie można odjąć całych 57% od wartości sprzedaży i uznać reszty za wszystkie nowe pieniądze. Taki rachunek pominąłby dodatkową gotówkę wypłacaną przy konsolidacji. Z drugiej strony przypisanie całej nowej umowy do nowych wydatków zawyżałoby kwotę, którą klient może rzeczywiście przeznaczyć na zakupy.

Tak samo nie należy utożsamiać całej rocznej sprzedaży ze wzrostem zadłużenia. Kredyty są równocześnie udzielane i spłacane. Przesunięcie zobowiązania między bankami zwiększa sprzedaż w banku przyjmującym klienta, ale samo w sobie nie zwiększa jego długu. Różnica między wartością nowych umów a zmianą salda nie jest luką w danych — wynika z tego, że mierzymy przepływ w okresie i stan na konkretny dzień.

W przypadku konsolidacji warto również oddzielić dwa cele: oszczędność na kosztach i zmniejszenie bieżącej raty. Można osiągnąć oba, ale można też obniżyć miesięczną płatność wyłącznie przez wydłużenie spłaty. Wtedy domowy budżet dostaje więcej miejsca w najbliższych miesiącach, choć łączny rachunek może wzrosnąć.

Gotówka, raty i hipoteki: liczba umów potrafi zmylić

Przy porównywaniu segmentów szczególnie dobrze widać, dlaczego sama liczba kredytów nie opisuje ekonomicznej skali rynku. W siedmiu miesiącach 2026 r. bankowych kredytów ratalnych udzielono prawie trzy razy więcej niż gotówkowych. Wartość tych drugich była jednak ponad pięć razy większa. Po jednej stronie są liczne, niewielkie finansowania, po drugiej — znacznie większa przeciętna umowa.

Źródło: tabele BIK. *Obliczenia MyBank.pl: wartość podzielona przez liczbę udzielonych kredytów. Zestawienie nie obejmuje kart, limitów ani pożyczek pozabankowych. [1]

W tych trzech grupach kredyty mieszkaniowe stanowiły zaledwie około 1,7% liczby umów, ale około 48,2% wartości. Kredytów gotówkowych udzielono niemal piętnaście razy więcej niż mieszkaniowych, a mimo to ich łączna kwota była o około 10% niższa. Ranking według liczby umów i ranking według kwoty finansowania pokazują zupełnie inną kolejność.

Przy czytaniu takich statystyk warto pamiętać, że pojedyncza umowa na niewielki zakup i wieloletnie finansowanie mieszkania mają tę samą wagę w liczbie kredytów, choć ich znaczenie dla zadłużenia gospodarstw domowych jest zupełnie inne.

Osobnym rynkiem są pożyczki pozabankowe. Dla przykładu: w lipcu 2026 r. BIK wykazał 90 tys. pożyczek gotówkowych na okres powyżej 60 dni o łącznej wartości 576 mln zł. Średnio daje to 6400 zł — ponad czterokrotnie mniej niż w bankowym kredycie gotówkowym z tego samego miesiąca. Instytucje pożyczkowe oferują także finansowanie na krótsze okresy, którego nie należy mieszać z wieloletnimi umowami bankowymi. Nie włączamy tych pozycji do statystyki bankowych kredytów gotówkowych. [7]

30 tys. zł na trzy, pięć lub siedem lat. Ile kosztuje niższa rata?

Różnice między kwotą kredytu a miesięcznym obciążeniem najlepiej pokazuje prosty rachunek. Przyjmijmy 30 tys. zł finansowania, stałe oprocentowanie nominalne 10% rocznie i równe raty miesięczne. Nie ma prowizji, ubezpieczenia ani innych opłat. To model służący porównaniu okresów spłaty, a nie oferta banku ani aktualna średnia rynkowa.

Obliczenia MyBank.pl. Miesięczna stopa: 10% ÷ 12. Sumy policzono przed zaokrągleniem rat do groszy; w rzeczywistym harmonogramie ostatnia rata może być wyrównująca. Oprocentowanie nominalne nie jest RRSO.

Wydłużenie umowy z pięciu do siedmiu lat obniża ratę o 139,38 zł, czyli o około 21,9%. Jednocześnie podnosi łączną kwotę odsetek o 3590,30 zł, a więc o około 43,5%. Niższa rata może być ceną za dłuższe pozostawanie w długu. Nie znaczy to, że krótsza umowa zawsze będzie właściwym wyborem — zbyt wysoka rata może nadmiernie obciążać budżet. Pokazuje jedynie, że miesięczny komfort i całkowity koszt trzeba oceniać osobno.

Ten mechanizm pomaga również czytać dane o rosnącej średniej kwocie kredytu. Przy dłuższym okresie podobna rata może obsłużyć większy kapitał. Nie trzeba zakładać równie szybkiego wzrostu dochodów, aby wyjaśnić część wzrostu kwot. Bez informacji o terminach spłaty sama średnia wartość umowy pozostawia więc istotną część obrazu poza kadrem.

Przy porównywaniu konkretnych propozycji, również w zestawieniu kredytów gotówkowych na MyBank.pl, warto ustawić tę samą kwotę i ten sam okres. Dopiero wtedy zestawienie rat, RRSO i całkowitej kwoty do zapłaty mówi coś o różnicach między ofertami. W przypadku konsolidacji trzeba dodatkowo uwzględnić rozliczenie zamykanych umów oraz ewentualną dodatkową wypłatę.

Czy rosnące kredyty oznaczają problemy ze spłatą?

W lipcu 2026 r. BIK Indeks Jakości Portfela Kredytów Gotówkowych wynosił 3,76%. Był o 0,12 punktu procentowego niższy niż rok wcześniej, ale o 0,10 punktu wyższy niż w czerwcu. Roczne porównanie wskazywało więc poprawę, miesięczne — pogorszenie. Żadnego z tych kierunków nie należy pomijać, wybierając wygodny opis sytuacji. [1]

Ten indeks mierzy napływ nowych poważnych opóźnień według metodologii BIK, jest wygładzony średnią z trzech miesięcy i przeliczony na tempo roczne. Odczyt 3,76% nie oznacza, że dokładnie taki odsetek wszystkich kredytobiorców nie spłaca zobowiązań. To inna miara niż udział całego istniejącego salda z opóźnieniem powyżej 90 dni. [1]

Rosnąca sprzedaż sama w sobie nie rozstrzyga, czy gospodarstwa domowe są w lepszej, czy gorszej sytuacji. Może towarzyszyć większym dochodom i zaplanowanym wydatkom, ale także refinansowaniu wcześniejszych umów. Wzrost liczby opóźnień trzeba z kolei oceniać w relacji do wielkości portfela i wieku kredytów: świeżo udzielona umowa potrzebuje czasu, aby ewentualne trudności stały się widoczne w statystyce.

Nowy kredyt nie zawsze oznacza nowego dłużnika. Wyższa sprzedaż nie oznacza takiego samego przyrostu długu. Niższa rata nie oznacza niższego kosztu.

Najbliższe publikacje warto czytać właśnie w tej kolejności: ile przybyło umów, jak zmieniła się ich przeciętna kwota i czy pogarsza się jakość spłat. Lipcowy spadek liczby kredytów gotówkowych zasługuje na uwagę, lecz większą wagę będzie miało to, czy powtórzy się w kolejnych miesiącach. Na razie bieżący obraz rynku jest wyraźny: banki pożyczają większe kwoty, a wzrost wartości finansowania znacznie wyprzedza wzrost liczby umów.