- EBC zaprezentował 23 lipca dziesięć projektów nowej serii banknotów euro — to pierwsza całkowita zmiana wyglądu wspólnej waluty od jej emisji w 2002 roku.
- Do 21 września 2026 r. trwa publiczne głosowanie online. Udział może wziąć każdy mieszkaniec Europy — członkostwo w strefie euro nie jest warunkiem, więc głosować mogą też Polacy.
- Projekty oparto na dwóch tematach: „Kultura europejska" — z postaciami takimi jak Maria Skłodowska-Curie, Beethoven, Maria Callas czy Leonardo da Vinci — oraz „Rzeki i ptaki", poświęconym przyrodzie kontynentu.
- Wynik ankiety jest wkładem w decyzję, nie wiążącym plebiscytem. Równolegle EBC prowadzi badanie na próbie reprezentatywnej, a ostateczny projekt wybierze Rada Prezesów do końca 2026 roku.
- Nominały zostają bez zmian (5–200 euro), a na wejście nowych banknotów do obiegu poczekamy jeszcze kilka lat — produkcja ruszy dopiero po decyzji.
Jak oddać głos — i dlaczego liczy się też głos z Polski
Europejski Bank Centralny uruchomił w czwartek 23 lipca internetowe badanie opinii, w którym można obejrzeć i ocenić dziesięć propozycji wyglądu przyszłych banknotów. Ankieta jest anonimowa, dostępna z poziomu przeglądarki i nie wymaga posiadania konta w żadnym banku strefy euro. Co istotne dla naszych czytelników: EBC zaprasza do udziału mieszkańców całej Europy, nie tylko dwudziestu jeden krajów posługujących się euro. Głos oddany z Polski liczy się tak samo jak głos z Berlina czy Madrytu — a biorąc pod uwagę, kto znalazł się wśród motywów, polski interes w tym głosowaniu jest wyjątkowo konkretny.
Jedno uczciwe zastrzeżenie: to badanie opinii, nie referendum. EBC prowadzi równolegle drugie badanie z identycznymi pytaniami na próbie reprezentatywnej mieszkańców strefy euro, a ostateczną decyzję podejmie Rada Prezesów — wyniki obu ankiet będą dla niej wkładem, nie instrukcją. Tak samo wyglądało głosowanie nad tematami w 2023 roku: opinie publiczności realnie zawęziły pole wyboru, ale ostatnie słowo należało do banku.
Dwa tematy: nobliści kontra rzeki i ptaki
Dziesięć prezentowanych projektów opiera się na dwóch tematach przewodnich, wybranych jeszcze w listopadzie 2023 roku po ankiecie, w której zebrano około 365 tysięcy odpowiedzi.
„Kultura europejska" upamiętnia postaci, które ukształtowały europejską sztukę, muzykę, naukę i literaturę. Wśród motywów wskazanych przez EBC są m.in. Maria Callas, Ludwig van Beethoven, Leonardo da Vinci oraz Maria Skłodowska-Curie — dwukrotna noblistka byłaby pierwszą postacią z polskim rodowodem na wspólnej walucie. Portretom towarzyszą symbole sztuki, muzyki, edukacji i instytucji kultury. Warto pamiętać, że obecne banknoty celowo pokazują architekturę, która nie istnieje — mosty i bramy z serii z 2002 roku zaprojektowano tak, by nie faworyzować żadnego kraju. Seria z prawdziwymi postaciami byłaby zerwaniem z tą filozofią.
„Rzeki i ptaki" to temat przyrodniczy: transgraniczne rzeki i wędrowne ptaki Europy jako symbol bioróżnorodności i współzależności kontynentu — z przesłaniem dotyczącym ochrony środowiska. Ten temat nie wskazuje bohaterów narodowych, co czyni go bezpieczniejszym politycznie, ale odbiera głosowaniu emocję kibicowania „swoim".
Od 1200 grafików do 10 projektów
Prezentowana dziesiątka to końcówka długiego sita. Do konkursu ogłoszonego w 2025 roku zgłosiło się ponad 1200 grafików, z których wyłoniono 25 zaproszonych do przygotowania kompletnych propozycji — dla jednego lub obu tematów. Gotowe prace oceniała niezależna komisja złożona z 21 ekspertów, która wybrała dziesięć projektów trafiających teraz pod osąd publiczności.
Co dalej: harmonogram i los obecnych banknotów
Po zamknięciu ankiety 21 września Rada Prezesów zbierze wyniki obu badań i do końca 2026 roku wybierze ostateczny projekt. Na tym jednak droga się nie kończy: nowe banknoty trzeba będzie wyposażyć w zabezpieczenia, przetestować i wyprodukować w miliardach sztuk, więc do portfeli trafią dopiero za kilka lat.
Kilka spraw praktycznych, o które czytelnicy pytają najczęściej. Nominały pozostają bez zmian — nowa seria obejmie banknoty od 5 do 200 euro, a rozmiary i kolory według EBC raczej się nie zmienią, żeby nie wymuszać kosztownej wymiany bankomatów i maszyn na całym kontynencie. Banknot 500 euro nie jest emitowany od 2019 roku i do nowej serii nie wróci, choć posiadane egzemplarze zachowują ważność. A los obecnych banknotów? EBC nie zapowiedział ich unieważniania — precedens jest zresztą świeży, bo po wejściu serii Europa (2013–2019) pierwsza seria z 2002 roku nie straciła ważności i obie krążą równolegle do dziś.
Dla śledzących wspólną walutę od strony rynkowej nic się na razie nie zmienia: o wartości euro decydują stopy procentowe i gospodarka, nie grafika na banknotach. Bieżący kurs euro do złotego można śledzić w naszej tabeli kursów na żywo, a przeliczenia wykonywać w kalkulatorze walut. Warto też pamiętać, że równolegle do wymiany banknotów strefa euro pracuje nad zupełnie inną rewolucją — cyfrowym euro, którego legislacyjne losy opisywaliśmy na początku lipca.
Zagłosuj, zanim zrobią to za Ciebie
Ankieta EBC jest otwarta do 21 września 2026 r. dla wszystkich mieszkańców Europy — obejrzyj dziesięć projektów i wskaż swoje preferencje.
Przejdź do oficjalnej ankiety EBCNajczęściej zadawane pytania
Czy mieszkając w Polsce, mogę zagłosować na wygląd banknotów euro?
Tak. EBC zaprasza do udziału wszystkich mieszkańców Europy — członkostwo w strefie euro nie jest warunkiem. Ankieta jest internetowa, anonimowa i dostępna do 21 września 2026 r. pod adresem surveys.ecb.europa.eu. Trzeba tylko pamiętać, że to badanie opinii, które będzie wkładem w decyzję Rady Prezesów, a nie wiążące referendum.
Co dokładnie jest do wyboru?
Dziesięć projektów graficznych przygotowanych przez zawodowych projektantów w ramach dwóch tematów: „Kultura europejska" (postaci takie jak Maria Skłodowska-Curie, Beethoven, Maria Callas czy Leonardo da Vinci) oraz „Rzeki i ptaki" (przyroda kontynentu). Projekty wyłoniła z ponad 1200 zgłoszeń niezależna komisja 21 ekspertów.
Kiedy nowe banknoty euro wejdą do obiegu?
Nieprędko. Rada Prezesów EBC ma wybrać ostateczny projekt do końca 2026 roku, ale potem banknoty trzeba wyposażyć w zabezpieczenia, przetestować i wyprodukować — EBC mówi o procesie liczonym w latach. Będzie to pierwsza całkowita zmiana wyglądu euro od emisji w 2002 roku.
Czy obecne banknoty stracą ważność?
EBC nie zapowiedział unieważniania obecnych banknotów. Precedens działa na korzyść posiadaczy: po wprowadzeniu serii Europa (2013–2019) pierwsza seria z 2002 roku zachowała ważność i obie krążą równolegle do dziś. Nominały nowej serii pozostają te same: od 5 do 200 euro; banknot 500 euro nie jest emitowany od 2019 r., ale zachowuje ważność.
Czy zmiana banknotów wpłynie na kurs euro?
Nie ma podstaw, by tego oczekiwać. O kursie euro decydują stopy procentowe, inflacja i kondycja gospodarki strefy euro, a nie szata graficzna gotówki. Wymiana serii banknotów to operacja logistyczna, którą strefa euro przechodziła już w latach 2013–2019 bez wpływu na wycenę waluty.
Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady inwestycyjnej ani rekomendacji. Stan faktyczny na podstawie komunikatu EBC z 23 lipca 2026 r. oraz materiałów informacyjnych EBC o nowej serii banknotów. Szczegóły: wyłączenie odpowiedzialności. Autor: Jarosław Wasiński.
