Najważniejsze w 60 sekund
  • Zupełnie nowy mechanizm: OKI nie podlega podatkowi Belki, ale wprowadza podatek od wartości aktywów (powyżej kwoty wolnej).
  • Wysokie limity zwolnień: Do 100 000 zł całkowitego kapitału lub do 25 000 zł w bezpiecznej części oszczędnościowej jest całkowicie wolne od podatku.
  • Swoboda wypłat: W przeciwieństwie do IKE/IKZE, z OKI można wypłacać środki w każdym momencie bez utraty wypracowanych ulg.
  • Data startu: Rząd celuje w 1 lipca 2026 r., ale projekt nie przeszedł jeszcze pełnej ścieżki legislacyjnej.

1. Gdzie jest ustawa? Stan prac legislacyjnych

Zanim przejdziemy do szczegółów, ważna uwaga: OKI nie jest jeszcze obowiązującym prawem. Projekt ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych (numer UD 296) został opracowany przez Ministerstwo Finansów i Gospodarki, przeszedł konsultacje publiczne i uzgodnienia międzyresortowe. Według doniesień medialnych (m.in. „Subiektywnie o Finansach") projekt ma trafić lub już trafił do dalszych prac parlamentarnych, choć na moment publikacji nie dysponujemy potwierdzeniem w postaci formalnego druku sejmowego. Na stronach Rządowego Centrum Legislacji dostępna jest wersja projektu aktualizowana jeszcze 5 marca 2026 r., co pokazuje, że szczegóły były korygowane niedawno.

Projekt zakłada wejście w życie 1 lipca 2026 roku, ale termin ten może jeszcze ulec zmianie w zależności od przebiegu prac parlamentarnych i dalszych korekt projektu. Kilku komentatorów (m.in. Maciej Samcik z „Subiektywnie o Finansach") zwraca uwagę, że ustawa może zostać zawetowana przez prezydenta — tak jak stało się z inną ustawą podatkową w 2025 r. Warto więc traktować wszystkie poniższe informacje jako opis tego, co przewiduje projekt ustawy w obecnym kształcie, a nie jako pewnik.

Uwaga dla czytelnika: Dalsze części artykułu opisują rozwiązania z projektu ustawy UD 296. Używamy czasu przyszłego dla czytelności, ale każdy szczegół może ulec zmianie w toku prac sejmowych. Śledź komunikaty Ministerstwa Finansów i Rządowego Centrum Legislacji.

2. O co chodzi w OKI — i skąd pomysł

Polacy oszczędzają mało i — zdaniem resortu finansów — nieefektywnie. Według Eurostatu stopa oszczędności w Polsce w I kwartale 2024 r. wynosiła 2,41%, wobec unijnej średniej 13,26%. Co więcej, większość odłożonych pieniędzy leży na bankowych depozytach, które przy obecnych stawkach niewiele powyżej inflacji de facto nie budują realnego majątku.

OKI ma zmienić te proporcje. Ministerstwo Finansów wzoruje się tu na szwedzkim programie ISK (Investeringssparkonto), który działa od 2012 roku. Według danych szwedzkiego urzędu skarbowego z 2023 r. konta ISK posiadało ok. 3,8 mln obywateli — mniej więcej 45% dorosłej populacji. To robi wrażenie, bo program startował z poziomu 2%. Polska chce powtórzyć ten sukces, choć oczywiście warunki gospodarcze i nawyki oszczędnościowe różnią się istotnie.

Minister finansów Andrzej Domański powiedział w sierpniu 2025 r., że liczyłby na to, by w ciągu pierwszych trzech lat do OKI trafiło od 60 do 100 miliardów złotych. W uzasadnieniu projektu ustawy resort szacuje, że łączny napływ nowych środków na GPW do 2040 r. mógłby wynieść ok. 74 mld zł, a roczna korzyść podatkowa dla inwestorów osiągnęłaby docelowo blisko 1 mld zł. Trzeba dodać, że są to prognozy rządowe — metodologia ich wyliczenia nie jest publicznie dostępna w pełni.

3. Jak ma działać konto — zasady z projektu

Kto może otworzyć?

Zgodnie z projektem — OKI ma być dostępne dla pełnoletnich osób fizycznych. Konto ma charakter indywidualny (nie ma opcji kont wspólnych ani dla nieletnich). W uzasadnieniu mowa o tym, że obowiązek podatkowy dotyczyłby posiadaczy OKI niezależnie od rezydencji podatkowej, ale praktyczne skutki dla osób mieszkających za granicą lub mających złożoną rezydencję podatkową będą wymagały osobnej analizy — i nie zostały jeszcze przetestowane w praktyce administracyjnej.

Osobna kwestia to liczba kont. Projekt zakłada, że w latach 2026–2027 będzie można posiadać tylko jedno OKI. Na dalsze lata przewidziano możliwość prowadzenia wielu kont — choć ten punkt budził kontrowersje podczas konsultacji i jego ostateczny kształt może się jeszcze zmienić.

Gdzie otworzyć?

OKI mają oferować instytucje, które dziś prowadzą produkty typu IKE i IKZE — czyli banki, domy maklerskie, TFI, zakłady ubezpieczeń i dobrowolne fundusze emerytalne. Projekt zakłada, że podstawowe czynności (otwarcie konta, wpłaty, wypłaty) mają być wolne od opłat. Nie wiadomo jeszcze, jak instytucje wycenią usługi dodatkowe — prowizje od transakcji giełdowych, koszty przewalutowania czy opłaty za zarządzanie funduszami to osobna historia i warto pamiętać, że OKI nie eliminuje tych kosztów.

W co można inwestować?

KategoriaCo obejmuje (według projektu)
Część oszczędnościowaŚrodki pieniężne na rachunkach bankowych, obligacje skarbowe oszczędnościowe, fundusze inwestycyjne o najniższym wskaźniku ryzyka (1)
Część inwestycyjnaAkcje i ETF-y z rynku regulowanego (w tym GPW), obligacje notowane, instrumenty z alternatywnego systemu obrotu (NewConnect), jednostki funduszy inwestycyjnych
WyłączeniaInstrumenty o charakterze spekulacyjnym — ich szczegółowy katalog ma określić ustawa

Jest tu istotne ograniczenie walutowe. Fundusze inwestycyjne, które mają kwalifikować się do zwolnienia podatkowego, będą musiały utrzymywać co najmniej 70% aktywów w obrocie zorganizowanym w PLN. Pozostałe 30% może być lokowane w aktywa denominowane w walutach państw UE, EOG lub OECD. W praktyce projekt może istotnie ograniczyć dostęp do części zagranicznych ETF-ów w formule OKI, choć ostateczny zakres dostępnych instrumentów będzie zależał od finalnych przepisów i oferty konkretnych dostawców. Dla inwestorów budujących globalnie zdywersyfikowane portfele pasywne to ważny punkt do obserwowania.

Swoboda wypłat — to nie jest IKE

W odróżnieniu od IKE i IKZE, gdzie wypłata przed osiągnięciem określonego wieku oznacza utratę ulgi podatkowej, z OKI — zgodnie z projektem — będzie można wpłacać i wypłacać środki w dowolnym momencie bez utraty preferencji podatkowej właściwej dla tego produktu. To czyni OKI bardziej narzędziem do bieżącego inwestowania i budowania poduszki finansowej niż typowym produktem emerytalnym (choć nie eliminuje to ewentualnych kosztów transakcyjnych po stronie instytucji finansowej).

4. Mechanizm podatkowy — nowy podatek zamiast Belki

To najważniejsza i zarazem najbardziej skomplikowana część projektu, więc warto ją omówić dokładnie.

OKI nie likwiduje podatku Belki. Tradycyjny 19-procentowy podatek od zysków kapitałowych pozostaje bez zmian dla wszystkich, którzy inwestują poza OKI. Natomiast w ramach OKI dochody z inwestycji nie podlegają PIT (w tym podatkowi Belki). W zamian projekt wprowadza zupełnie nowy typ daniny — podatek od wartości aktywów.

Limity zwolnień

Część oszczędnościowa: zwolnienie do 25 000 zł (środki na rachunku, obligacje oszczędnościowe, fundusze o ryzyku 1) — denominowane w PLN.

Łączny limit: do 100 000 zł (suma aktywów oszczędnościowych i inwestycyjnych).

Powyżej limitu: podatek od wartości aktywów — stawka = 19% × stopa referencyjna NBP z 31 października roku poprzedniego, nie mniej niż 0,1%.

Jak obliczana jest podstawa podatku?

Tu trzeba być precyzyjnym, bo to punkt, w którym łatwo o uproszczenie. Zgodnie z opisem projektu na stronach gov.pl, baza kapitałowa (podstawa opodatkowania) to jedna czwarta sumy:

a) wartości rynkowej aktywów na OKI na początku każdego kwartału roku kalendarzowego, oraz
b) łącznej wysokości wpłat dokonanych na OKI w ciągu roku.

Nie należy utożsamiać tej konstrukcji ze średnią dzienną wartością portfela: projekt posługuje się własną definicją bazy kapitałowej, więc wszelkie uproszczenia warto traktować wyłącznie pomocniczo. Mechanizm kwartałowy oznacza, że podstawa opodatkowania zależy od tego, ile aktywów było na koncie w czterech „punktach pomiarowych" w roku plus ile w danym roku wpłacono.

Ile to będzie kosztować w praktyce? Dwa scenariusze

Poniżej dwa przykłady modelowe — podkreślam: to symulacje, nie stan prawny.

ParametrScenariusz A
(stopy niskie)		Scenariusz B
(stopy wyższe)
Wartość portfela (baza kap.)150 000 zł150 000 zł
Stopa referencyjna NBP3,75% (marzec 2026)5,50% (hipoteza)
Stawka podatku OKI0,71%1,05%
Kwota zwolniona100 000 zł100 000 zł
Nadwyżka opodatkowana50 000 zł50 000 zł
Roczny podatek OKIok. 355 złok. 525 zł
Dla porównania: podatek Belki przy zysku 8%2 280 zł (19% × 12 000 zł zysku)

Wnioski? Przy dodatnich stopach zwrotu i portfelu nieznacznie przekraczającym limit — OKI wygrywa z Belką wyraźnie. Ale jest druga strona medalu: podatek od aktywów jest należny nawet gdy portfel traci na wartości. W tradycyjnym modelu (Belka) strata = zero podatku. W OKI płacisz od tego, co masz, nie od tego, co zarobiłeś. To fundamentalna różnica i warto ją dobrze zrozumieć, zanim podejmie się decyzję o przeniesieniu oszczędności.

5. OKI a IKE i IKZE — porównanie

OKI nie zastępuje istniejących produktów III filaru. To osobny instrument, z inną logiką podatkową i innym celem. Poniżej najważniejsze różnice:

CechaOKI (projekt)IKEIKZE
Ulga podatkowa Brak Belki do 100 tys. zł; powyżej — ryczałt od wartości aktywów Brak Belki — ale dopiero po ukończeniu 60. roku życia Odliczenie wpłat od PIT; przy wypłacie: 10% podatku
Limit wpłat Brak (ale zwolnienie do 100 tys.) ok. 26 000 zł/rok ok. 10 400 zł/rok
Dostęp do środków Swobodny, bez konsekwencji Przed 60. r.ż. = utrata ulgi Przed 65. r.ż. = utrata ulgi
Cel Oszczędzanie + inwestowanie (elastyczny horyzont) Emerytura Emerytura

Ważna kwestia, której projekt nie rozstrzyga wprost: czy można przenieść środki z IKE na OKI? Z lektury projektu wynika, że takiego mechanizmu nie przewidziano. To znaczy, że jeśli ktoś ma na IKE np. 80 000 zł, to nie „przepisz" ich na OKI jednym ruchem, zachowując ulgi. To dwa osobne instrumenty i — przynajmniej na obecnym etapie — nie komunikują się ze sobą.

6. Komu się opłaci, a komu niekoniecznie

Kto skorzysta najbardziej

Oszczędzający z lokatami do 25 000 zł. Pełne zwolnienie z Belki od odsetek — przy lokacie na 5% to ok. 237 zł rocznej oszczędności. Kwota niewielka, ale produkt ma być bezkosztowy, więc korzyść jest „za darmo".

Inwestorzy giełdowi z portfelem do 100 000 zł. Tu zysk jest największy. Brak podatku od zysków ze sprzedaży akcji czy ETF-ów oznacza realne pieniądze — przy portfelu 80 tys. zł i 10-procentowej stopie zwrotu to 1 520 zł rocznie.

Aktywni inwestorzy realizujący wiele transakcji. Dla nich OKI może oznaczać istotne uproszczenie bieżących rozliczeń podatkowych, choć nie eliminuje konieczności monitorowania limitów i zasad właściwych dla samego produktu.

Kto powinien się zastanowić dwa razy

Właściciele dużych portfeli w bessie. Podatek od wartości aktywów nie zależy od tego, czy zarobiłeś. Portfel wart 200 000 zł, który stracił w danym roku 15%, nadal generuje zobowiązanie podatkowe od 100 000 zł nadwyżki.

Osoby inwestujące globalnie. Wymóg 70% alokacji w PLN dla funduszy skutecznie odcina od bezpośredniego kupowania zagranicznych ETF-ów (typu IWDA czy VWCE). Można obejść to przez polskie fundusze z 30-procentowym okienkiem na zagranicę, ale to kompromis, nie pełna swoboda.

7. Przepisy przejściowe 2026

Ponieważ OKI miałoby wystartować w połowie roku, pierwszy okres podatkowy jest skrócony do sześciu miesięcy (1 lipca — 31 grudnia 2026). Projekt przewiduje kilka istotnych odrębności na ten czas:

Obniżone limity: 12 500 zł (część oszczędnościowa) i 50 000 zł (łącznie) — czyli połowa standardowych kwot.

Stała stawka: 0,85% (obliczona od stopy referencyjnej 4,50% obowiązującej 31.10.2025).

Jedno konto: w 2026 i 2027 r. każdy podatnik może mieć tylko jedno OKI.

Rozliczenie elektroniczne: zgodnie z projektem zeznanie dotyczące OKI składane byłoby wyłącznie przez e-Urząd Skarbowy.

8. Co to może zmienić na rynku

Projekt OKI jest otwarcie skonstruowany tak, by kierować pieniądze na giełdę. Limit zwolnienia dla lokat (25 tys. zł) jest czterokrotnie niższy niż dla instrumentów giełdowych (100 tys. zł) — i to nie przypadek. Resort finansów wprost mówi o celu „pogłębienia rynku kapitałowego i zwiększenia jego płynności".

Otoczenie makroekonomiczne może sprzyjać zainteresowaniu OKI. Po decyzji RPP z 4 marca 2026 r. stopa referencyjna NBP spadła do 3,75%, co z czasem zwykle obniża atrakcyjność lokat bankowych. Jednocześnie polski rynek ETF-ów rośnie dynamicznie — według danych etf.com.pl aktywa funduszy Beta ETF zbliżyły się w lutym 2026 r. do poziomu 2 mld zł, a obroty ETF-ami na GPW wzrosły rok do roku o kilkadziesiąt procent.

9. Ryzyka i otwarte pytania

Projekt OKI zebrał sporo uwag w toku konsultacji. Poniżej najważniejsze zastrzeżenia, które pojawiły się w debacie publicznej.

Ryzyko legislacyjne. Ustawa nie jest przegłosowana. Może zostać zmieniona w Sejmie, zmodyfikowana w Senacie albo zawetowana.

Podatek w bessie. Najczęściej podnoszony zarzut merytoryczny. W tradycyjnym modelu (Belka) strata = zero podatku. W OKI płacisz ryczałt od wartości aktywów niezależnie od wyniku.

Kwestia dziedziczenia. Na obecnym etapie projekt nie daje jasnej, łatwej do komunikacji odpowiedzi co do skutków śmierci posiadacza OKI. Czy spadkobiercy odziedziczą aktywa bez podatku od wartości?

10. Co wiemy na pewno / Co jest jeszcze otwarte

Wynika z projektu (stosunkowo pewne)Może się zmienić lub wymaga doprecyzowania
Zwolnienie z podatku Belki do 100 tys. zł
(w tym do 25 tys. zł w części oszczędnościowej)		Ostateczna wysokość limitów — Sejm może je podnieść lub obniżć
Nowy podatek od wartości aktywów
(stawka powiązana ze stopą referencyjną NBP)		Dokładna formuła bazy kapitałowej i sposób raportowania instytucji
Stawka w II poł. 2026: 0,85%
(wpisana wprost w projekt)		Stawka na 2027+ — zależy od stopy ref. NBP na 31.10.2026
Swoboda wpłat i wypłat bez utraty preferencjiSzczegóły kosztowe po stronie instytucji (prowizje, przewalutowanie)
Jedno konto w 2026–2027Czy od 2028 r. wielokrotność kont zostanie utrzymana — punkt budził kontrowersje
Brak mechanizmu przeniesienia z IKE/IKZESkutki śmierci posiadacza — projekt nie daje jednoznacznej odpowiedzi

11. Najczęściej zadawane pytania

Czy z OKI można wypłacić pieniądze w dowolnym momencie?

Tak — zgodnie z projektem ustawy środki na OKI nie są zamrożone. Można je wpłacać i wypłacać bez ograniczeń czasowych i bez utraty ulgi podatkowej. To kluczowa różnica w porównaniu z IKE (dostęp od 60. r.ż.) i IKZE (od 65. r.ż.).

Czy mogę przenieść pieniądze z IKE lub IKZE na OKI?

Projekt ustawy nie przewiduje takiego mechanizmu. IKE, IKZE i OKI to trzy odrębne produkty. Można posiadać wszystkie trzy jednocześnie, ale nie ma możliwości „przeniesienia" środków między nimi z zachowaniem ulg podatkowych.

Czy na OKI kupię zagraniczne ETF-y (np. iShares MSCI World)?

To zależy od finalnego kształtu przepisów. Projekt wymaga, by fundusze kwalifikujące się do zwolnienia utrzymywały min. 70% aktywów w obrocie w PLN. Zagraniczne ETF-y notowane np. w Niemczech czy Irlandii raczej nie spełnią tego warunku bezpośrednio.

Co jeśli mój portfel na OKI straci na wartości? Czy nadal płacę podatek?

Tak. Podatek od wartości aktywów naliczany jest od bazy kapitałowej (wartość aktywów + wpłaty), niezależnie od tego, czy inwestycja jest na plusie. To fundamentalna różnica wobec podatku Belki, gdzie strata oznacza brak zobowiązania. Warto o tym pamiętać, szczególnie przy portfelach powyżej 100 000 zł.

Zastrzeżenie: Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady inwestycyjnej, podatkowej ani prawnej. Opisane zasady OKI oparte są na projekcie ustawy UD 296 w wersji dostępnej w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów (projekt opublikowany w grudniu 2025, z aktualizacjami do 5.03.2026). Ostateczny kształt regulacji może różnić się od projektu — zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść inwestorów. Symulacje podatkowe w tekście mają charakter modelowy i nie zastępują indywidualnej analizy. Przed podjęciem decyzji finansowych skonsultuj się z doradcą podatkowym.