800 plus na osiemnastkę. Ile zostanie po podatku i opłatach?

1 października 2026 r. rozpocznie się sprzedaż nowych serii rodzinnych obligacji skarbowych: sześcioletnich ROS1032 i dwunastoletnich ROD1038. Oferta została ogłoszona 24 września. [1]

Oprocentowanie zmienia się po pierwszym roku

Jedna obligacja kosztuje 100 zł. W obu produktach odsetki są kapitalizowane raz w roku: powiększają kwotę, od której liczone jest oprocentowanie w następnym okresie. Wypłata następuje przy wykupie. Ujemny wskaźnik inflacji zastępuje się zerem. Podane opłaty za wcześniejsze zakończenie oszczędzania są ograniczone do narosłych odsetek. [2] [3]

Przy inflacji 2,5 proc. oprocentowanie ROD od drugiego roku wyniosłoby 5 proc., a ROS — 4,5 proc. W rzeczywistości stawkę ustala się przed każdym kolejnym rocznym okresem, według wskaźnika ogłoszonego przez GUS w miesiącu poprzedzającym jego rozpoczęcie. Pozostaje ona taka sama przez cały ten okres. [2] [3]

200, 400 i 800 zł miesięcznie: ile daje regularne odkładanie

Policzyliśmy wariant, w którym rodzic kupuje ROD pierwszego dnia każdego miesiąca, zaczynając 1 października 2026 r. Przyjmujemy stałą inflację 2,5 proc. rocznie oraz niezmienione warunki przyszłych emisji: pierwszy rok na 5,60 proc., następne na 5 proc. i opłatę do 3 zł za wcześniejszy wykup każdej obligacji. To scenariusz obliczeniowy, a nie prognoza wyniku inwestycji. Warunków obligacji sprzedawanych za kilka czy kilkanaście lat dziś nie znamy.

Na koniec przyjętego okresu rozliczamy cały portfel: obligacje, które osiągnęły termin wykupu, oraz wcześniejszą wypłatę pozostałych. Od dochodu po opłatach odejmujemy 19 proc. podatku. Stawka dotyczy odsetek; wpłacony kapitał nie jest nią objęty. Przy wcześniejszym wykupie opłata pomniejsza dochód przed naliczeniem podatku. [5] [6]

Obliczenia własne MyBank.pl. Kwoty wypłat są przybliżone, zaokrąglone do pełnych złotych. Podatek policzono według stawki 19 proc., bez technicznych zaokrągleń stosowanych przez płatnika. Szczegółowe założenia znajdują się w nocie redakcyjnej.

W największym wariancie po 12 latach zysk ponad wpłacony kapitał wynosi około 31 792 zł. W obliczeniach uwzględniliśmy około 3 367 zł opłat za wcześniejszy wykup oraz 7 457 zł podatku. Są już odjęte od kwoty pokazanej w tabeli.

Regularnych wpłat nie można liczyć tak, jakby cała suma została zainwestowana od razu. Pierwsze 800 zł pracuje przez 12 lat, ostatnie — przez miesiąc. Pomnożenie sumy wszystkich wpłat przez dwunastoletni wzrost wartości jednej obligacji zawyżyłoby wynik.

Po 12 latach do wykupu dochodzi pierwsza miesięczna partia

Obligacje kupione 1 października 2026 r. mają termin wykupu 1 października 2038 r. Partia z 1 listopada 2026 r. — miesiąc później. Kolejne zakupy przesuwają tę datę dalej. Dwunastoletnie oszczędzanie w ROD nie oznacza więc, że cały portfel osiągnął termin wykupu. W naszym wariancie po 12 latach dotyczy to pierwszej z 144 miesięcznych partii. Pozostałe 143 rozliczamy przed terminem. [2]

Opłata jest pobierana od każdej obligacji. Za 800 zł kupujemy osiem sztuk ROD, więc wcześniejszy wykup takiej partii może kosztować 24 zł. Jeżeli narosłe odsetki są niższe, potrącenie obejmie tylko je. Opłata nie uszczupla nominalnych 100 zł wpłaconych za obligację. Może jednak pochłonąć cały jej dotychczasowy zarobek. [5]

Widać to w prostym przykładzie opartym wyłącznie na znanym oprocentowaniu pierwszego roku. Osiem październikowych ROD po pełnym roku naliczy 44,80 zł odsetek brutto. Po odjęciu 24 zł opłaty zostaje 20,80 zł dochodu przed podatkiem. Modelowa kwota wypłaty to:

800 zł + (44,80 zł − 24 zł) × 0,81 ≈ 817 zł.

Zysk po obu potrąceniach wynosi około 17 zł, mimo stawki 5,60 proc. w pierwszym roku. Znaczenie terminu wypłaty pokazaliśmy również w artykule „50 tys. zł oszczędności. Kiedy 4% daje więcej niż 5,35%”. Tam porównywaliśmy jednorazową wpłatę; tutaj dodatkowo każda miesięczna partia ma inny czas naliczania odsetek.

Wiek dziecka zmienia rachunek oszczędzania

Osiemnastka jest konkretną datą w rodzinnym planie. Według obecnych zasad 800 plus przysługuje do ukończenia przez dziecko 18 lat, a świadczenie za niepełny miesiąc jest odpowiednio obniżane. [7] W poniższym porównaniu zakładamy rozpoczęcie zakupów dokładnie w drugie, ósme lub dwunaste urodziny, przypadające 1 października 2026 r. Rodzic odkłada pełne 800 zł miesięcznie do osiemnastki, bez końcowej wpłaty w miesiącu tych urodzin. Pozostałe założenia są takie jak w poprzedniej tabeli.

Rodzice dwulatka mają 16 lat na zakupy. Przed końcem tego okresu i w jego ostatnim dniu do planowego wykupu dochodzi łącznie 49 miesięcznych partii. W tym wariancie wypłacone wcześniej pieniądze pozostają bez oprocentowania. Nie zakładamy automatycznego kupowania za nie nowych ROD. Na końcowe saldo składa się około 64 795 zł takich wypłat oraz kwota z wcześniejszego wykupu pozostałych obligacji.

Rodzice ośmiolatka mają dziesięć lat. Jeśli chcą wycofać wszystko na osiemnastkę, żadna kupiona w tym okresie partia ROD nie zdąży osiągnąć dwunastoletniego terminu. Tak samo jest przy rozpoczęciu oszczędzania w dwunaste urodziny. Sama nazwa „obligacje rodzinne” nie dopasowuje ich zapadalności do wieku dziecka.

Wyższa inflacja zwiększa saldo, ale obniża jego siłę nabywczą

Oprocentowanie powiązane z inflacją pomaga dostosować odsetki do wzrostu cen. Ochronę ograniczają jednak podatek, opłaty przy wcześniejszym wyjściu oraz fakt, że pierwszy rok ma z góry określoną stawkę. Większa kwota wypłaty nie musi oznaczać większej siły nabywczej.

Żeby pokazać tę zależność, powtórzyliśmy obliczenie dla 800 zł miesięcznie przez 12 lat, zmieniając wyłącznie stały poziom inflacji. W każdym wariancie suma wpłat wynosi 115 200 zł.

Ostatnia kolumna pokazuje, ile końcowe oszczędności byłyby warte przy poziomie cen z początku planu. Obliczamy ją, dzieląc kwotę netto przez skumulowany wzrost cen: na przykład w środkowym wariancie przez 1,025 do potęgi 12. Jest to przeliczenie siły nabywczej salda, a nie miara realnego zysku z wszystkich wpłat — kolejne miesięczne kwoty zostały przecież wpłacone w różnych terminach.

Przy inflacji 5 proc. ROD dają w modelu więcej odsetek, ale przez 12 lat ceny rosną o około 79,6 proc. W wariancie z inflacją 1,5 proc. wzrost cen wynosi około 19,6 proc. Stałe nominalne 800 zł z każdym rokiem pozwala też kupić mniej. Powiązanie oprocentowania obligacji z inflacją nie zwiększa wysokości samej comiesięcznej wpłaty.

Sześcioletnie ROS też trzeba liczyć partiami

Rodzic dwunastolatka może rozważyć ROS, których pierwszy termin wykupu przypadnie w roku osiemnastych urodzin. Każdy kolejny zakup będzie jednak zapadał później. Przy wypłacie całego portfela po sześciu latach tylko pierwsza miesięczna partia osiągnie planowy termin, a pozostałe 71 trzeba będzie wykupić wcześniej.

Przy 800 zł miesięcznie, stałej inflacji 2,5 proc. i zachowaniu parametrów październikowych emisji ROS dają po sześciu latach około 63 792 zł netto. ROD dają około 64 212 zł. W tym konkretnym scenariuszu przewaga ROD wynosi około 420 zł, mimo wyższej opłaty za wcześniejszy wykup. Różnica w oprocentowaniu pokrywa dodatkowy koszt.

Nie wynika z tego, że ROD będą lepsze przy każdym terminie wypłaty. Znaczenie ma długość oszczędzania, przebieg inflacji, liczba zakupionych obligacji i warunki kolejnych emisji. Porównanie pokazuje, dlaczego sam wybór papierów sześcioletnich nie wystarcza, by dopasować całe regularne oszczędzanie do daty urodzin.

Limit zakupu narasta, lecz wcześniejsza wypłata go nie odnawia

ROS i ROD może kupić osoba, której imiennie przyznano świadczenie wychowawcze. Kwota dostępna na zakupy obejmuje sumę przyznanych miesięcznych świadczeń, włącznie z miesiącem zakupu, pomniejszoną o wartość nominalną wcześniej kupionych obligacji rodzinnych obu rodzajów. [3] [4]

Przykładowo: jeśli jednej osobie przyznano pełne 800 zł miesięcznie na jedno dziecko od stycznia 2026 r., suma uwzględniana w październiku wynosi 8000 zł. Po wcześniejszych zakupach obligacji rodzinnych za 2000 zł pozostaje 6000 zł limitu. Rzeczywistą dostępną kwotę weryfikuje system sprzedaży. [4]

Wykorzystany limit nie wraca po przedterminowym wykupie. Wycofanie pieniędzy z ROD, a następnie próba kupienia za tę samą kwotę nowej emisji nie tworzy ponownie prawa do zakupu. Można korzystać z odrębnego, niewykorzystanego limitu, ale nie odzyskać już zużytej jego części. [4]

Obligacje rodzinne są dostępne przez internet oraz w oddziałach PKO BP i punktach obsługi jego biura maklerskiego. Zakup i prowadzenie rachunku rejestrowego nie wiążą się z dodatkowymi opłatami. [4]

Wypłatę na osiemnastkę trzeba przygotować wcześniej

Dyspozycję wcześniejszego wykupu październikowych ROS i ROD można złożyć po upływie siedmiu dni kalendarzowych od zakupu, najpóźniej 20 dni kalendarzowych przed ich planowym wykupem. Realizacja następuje po upływie pięciu kolejnych dni roboczych; soboty nie są do nich zaliczane. Nie jest to przelew dostępny natychmiast po kliknięciu. [2] [3]

W opisanym planie właścicielem obligacji jest rodzic będący beneficjentem świadczenia. Pieniądze trafiają na jego rachunek, a ukończenie przez dziecko 18 lat nie przenosi automatycznie własności oszczędności. [2] Cel „dla dziecka” jest więc częścią rodzinnego planu wykorzystania tych środków.

Jeżeli oszczędności mają pokryć określony wydatek po osiemnastych urodzinach, przed ostatnimi zakupami trzeba sprawdzić daty wykupu poszczególnych partii i kwotę potrzebną w pierwszej kolejności. Można wycofać tylko część obligacji. Pozostawienie pozostałych do ich terminów pozwala uniknąć przypisanych im opłat za wcześniejszy wykup — pod warunkiem że rodzina może poczekać na te pieniądze.