Co się dzieje, gdy wszyscy są przygotowani na kryzys? Analiza zjawiska
W świecie ekonomii i finansów panuje przekonanie, że najgorsze kryzysy to te, których nikt się nie spodziewa – "Czarne Łabędzie".
Aktualny kurs UAH na żywo z rynku Forex:
Aktualne kursy UAH na podstawie notowań Narodowego Banku Polskiego obowiązujące od dnia 2026-01-30.
Hrywna ukraińska (ang. Ukrainian hryvnia) jest oficjalną walutą Ukrainy i podstawowym prawnym środkiem płatniczym na jej terytorium. Kod ISO 4217 waluty to UAH. W zapisie spotyka się skrót „грн” (cyrlica) oraz „hrn”, a symbolem waluty jest „₴”. Hrywna dzieli się na 100 kopijek. Poza Ukrainą jest to waluta o ograniczonej dostępności w kantorach i relatywnie mniejszym znaczeniu w globalnym obrocie. W praktyce warunki wymiany i transferów mogą podlegać czasowym ograniczeniom wprowadzanym przez bank centralny (zwłaszcza w okresach nadzwyczajnych regulacji).
Nazwa „hrywna” ma średniowieczny rodowód (Ruś Kijowska), ale współczesna historia waluty jest mocno związana z XX wiekiem i drogą Ukrainy do państwowości. W latach 1917–1920, w okresie krótkotrwałych form ukraińskiej niezależności, pojawiały się własne emisje pieniądza (m.in. karbowaniec i hrywna), jednak kolejne dekady przyniosły włączenie ziem ukraińskich do innych organizmów państwowych i dominację obcych systemów walutowych.
Po rozpadzie ZSRR Ukraina wprowadziła w 1992 r. tymczasowy pieniądz – karbowaniec kuponowy (tzw. kupony). Dopiero reforma pieniężna z września 1996 r. ustanowiła hrywnę (UAH) jako stałą walutę kraju. Wymiana została przeprowadzona w relacji 1 UAH = 100 000 karbowańców, co odzwierciedlało skutki silnej inflacji pierwszej połowy lat 90.
Na wycenę hrywny silnie wpływa ryzyko geopolityczne. Po 2014 roku (aneksja Krymu i wojna w Donbasie) UAH stała się walutą bardziej wrażliwą na nastroje inwestorów i napływ/odpływ kapitału. Kluczowy zwrot nastąpił po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 r., gdy priorytetem stało się utrzymanie stabilności systemu finansowego i ograniczenie paniki na rynku walutowym.
W praktyce oznacza to, że w okresach podwyższonego ryzyka kurs UAH może reagować gwałtowniej niż waluty państw o stabilniejszym otoczeniu, a zasady obrotu walutowego (np. limity, dopuszczalne cele przelewów czy dostępność gotówki) mogą ulegać zmianom wraz z decyzjami NBU. Dlatego przy planowaniu wymiany lub transferów warto śledzić bieżące komunikaty banku centralnego i warunki oferowane przez banki/kantory.
Narodowy Bank Ukrainy (NBU) odpowiada za politykę pieniężną, stabilność systemu finansowego oraz emisję i organizację obiegu gotówki. Bank funkcjonuje od 1991 r., a jego mandat i niezależność są uregulowane m.in. w konstytucji oraz ustawie o NBU.
W strukturze NBU działa m.in. Rada NBU, która (co do zasady) wyznacza ramy polityki pieniężnej i nadzoruje jej realizację. W jej skład wchodzi Prezes NBU oraz ośmiu członków powoływanych po połowie przez prezydenta i parlament. Kadencje oraz tryb powołań są określone ustawowo.
Kurs hrywny w dłuższym horyzoncie był kształtowany przez czynniki makroekonomiczne (inflację, bilans płatniczy, rezerwy walutowe), ale także przez wydarzenia geopolityczne i poziom ryzyka dla gospodarki. Po 2014 r. (po eskalacji konfliktu z Rosją) zmienność UAH wyraźnie wzrosła, a w kolejnych latach duże znaczenie miały również działania administracyjne i interwencyjne banku centralnego.
W praktyce oznacza to, że dostępność UAH poza Ukrainą bywa ograniczona, a zasady rynku walutowego mogą okresowo podlegać dodatkowym regulacjom (np. w sytuacjach nadzwyczajnych). Dla osób śledzących relację PLN/UAH kluczowe jest to, że nawet niewielkie wahania kursu potrafią istotnie wpływać na wynik po przeliczeniu przy regularnych transferach lub większych płatnościach.
Hrywna dzieli się na 100 kopiejek. W obiegu gotówkowym spotyka się przede wszystkim monety 10, 25 i 50 kopiejek oraz monety 1, 2, 5 i 10 hrywien. Najmniejsze nominały kopiejek były w ostatnich latach stopniowo wycofywane z powszechnego użycia.
Banknoty występują w nominałach 20, 50, 100, 200, 500 i 1000 hrywien. W praktyce część niższych nominałów została „wypychania” z obiegu przez monety (to częsty kierunek w polityce gotówkowej – monety są trwalsze w eksploatacji). Szata graficzna ukraińskich banknotów jest rozpoznawalna dzięki intensywnym kolorom oraz motywom postaci i symboli ważnych dla historii i kultury Ukrainy (np. Taras Szewczenko).
PLN/UAH jest istotne przede wszystkim w kontekście codziennych relacji gospodarczych i społecznych Polski z Ukrainą: przekazów pieniężnych, wydatków transgranicznych, rozliczeń w handlu oraz sytuacji osób pracujących i mieszkających po obu stronach granicy. Kurs ma praktyczne znaczenie także dla turystów (tam, gdzie podróż jest możliwa i planowana) oraz firm obsługujących dostawy i usługi w regionie.
Nazwa „hrywna” wywodzi się z dawnej jednostki wagi i środka płatniczego na Rusi Kijowskiej. Z kolei symbol ₴ to stylizowana litera „г” z dwiema poziomymi kreskami – motyw znany z wielu znaków walutowych, kojarzony z ideą stabilności.
W ukraińskiej praktyce cenowej wciąż można spotkać odniesienia do kopiejek (np. w cennikach lub rozliczeniach bezgotówkowych), mimo że w gotówce dominują wyższe nominały. To naturalny efekt relatywnie niskiej siły nabywczej najmniejszych jednostek i dostosowywania obiegu gotówkowego do realnych potrzeb transakcyjnych.
| Data | Kurs średni | Zmiana |
|---|---|---|
| 2026-01-30 | 0,0826 | 0.73% |
| 2026-01-29 | 0,0820 | 0.12% |
| 2026-01-28 | 0,0819 | 0.36% |
| 2026-01-27 | 0,0822 | 0.12% |
| 2026-01-26 | 0,0823 | 0.84% |
| 2026-01-23 | 0,0830 | 0.48% |
| 2026-01-22 | 0,0834 | 0.24% |
| 2026-01-21 | 0,0836 | 0.24% |
| 2026-01-20 | 0,0834 | 0.71% |
| 2026-01-19 | 0,0840 | 0.36% |
W świecie ekonomii i finansów panuje przekonanie, że najgorsze kryzysy to te, których nikt się nie spodziewa – "Czarne Łabędzie".
Kurs USD/PLN, kontynuując wczorajszą paniczną wyprzedaż, pogłębił spadki do poziomu 3,54 zł, testując minima niewidziane od 2018 roku i otwierając drogę do ataku na psychologiczną barierę 3,50 zł.
To, co dzieje się na rynkach surowcowych w ostatnich godzinach, wymyka się tradycyjnym modelom analitycznym.
Zakup atrakcyjnej nieruchomości, nabycie nowego auta prosto z salonu, gruntowny remont domu... To tylko niektóre z dużych inwestycji, do których potrzebna jest pokaźna suma gotówki.
W realiach 2026 roku, gdy stopy procentowe wciąż determinują ostrożną politykę banków, a algorytmy scoringowe stają się coraz bardziej wyrafinowane, uzyskanie kredytu hipotecznego lub gotówkowego wymaga czegoś więcej niż tylko stałego dochodu.
Początek 2026 roku przynosi na rynkach walutowych trzęsienie ziemi, którego epicentrum znajduje się w Waszyngtonie, ale fala uderzeniowa z impetem dociera nad Wisłę, windując polską walutę na szczyty niewidziane od lat.
Umowa handlowa między Unią Europejską a krajami Mercosur (Argentyną, Brazylią, Paragwajem i Urugwajem) budzi skrajne emocje, zdominowane w polskiej debacie publicznej przez uzasadnione obawy rolników.