301 Moved Permanently

W poniedziałkowej zapowiedzi z sesji w Strasburgu postawiliśmy tezę, że „scenariusz ciszy" — czyli automatyczne uprawomocnienie mandatu bez głosowania — jest mało prawdopodobny, bo przeciwnicy projektu bez trudu zbiorą 72 podpisy. Dokładnie tak się stało. Grupy ECR i Patriotów zakwestionowały decyzję komisji ECON, Izba zagłosowała w czwartek — i sprzeciw przyniósł skutek odwrotny do zamierzonego: zamiast mandatu „po cichu" mamy mandat przypieczętowany 416 głosami całego Parlamentu. Dla negocjatorów to różnica jak między listem polecającym a legitymacją służbową. Od poniedziałku zaczyna się właściwa rozgrywka: trilog, w którym rozstrzygną się limity, prywatność i to, czy cyfrowe euro trafi też do polskich banków.

Jest takie zdanie, które słyszałem na rodzinnych obiadach, w kantorach i w internetowych dyskusjach frankowiczów: „frank? Frank zawsze drożeje". Mówi się to tonem, jakim podaje się prawa fizyki. Postanowiliśmy potraktować to zdanie tak, jak traktujemy każdy mit w naszych badaniach: policzyć. Wzięliśmy komplet 5 683 dziennych notowań CHF/PLN z tabel NBP — od 2 stycznia 2004 roku do dziś — i sprawdziliśmy, kiedy frank naprawdę drożeje, kiedy tanieje i co musiałoby się stać, żeby przestał być „walutą, która nigdy nie zawodzi". Odpowiedź nie pasuje ani do wyznawców mitu, ani do jego krytyków: w skali roku frank zawodzi zaskakująco często, a w skali dekady — jak dotąd — nie zawiódł nigdy. Po drodze znaleźliśmy też dzień, w którym frank skoczył w jednym notowaniu o 15,29%, i drugi, mniej znany, w którym runął o 7,80%. Oba wywołał ten sam bank.

Na lotnisku w Antalyi, dwadzieścia metrów za odbiorem bagażu, stoi rząd bankomatów z wielkim napisem EURO — DOLLAR — LIRA. Zmęczona rodzina z Polski wkłada kartę, ekran proponuje „wypłatę z przewalutowaniem", palec ląduje na zielonym przycisku i w dwadzieścia sekund z wakacyjnego budżetu znika równowartość dobrej kolacji. Ten tekst istnieje po to, żeby ta scena nie przydarzyła się Tobie. Turcja to w tym sezonie ponad połowa polskich rezerwacji wakacyjnych, lira właśnie zanotowała historyczne minimum wobec złotego, a turecka inflacja wciąż przekracza 32 procent — i z tej trójki faktów wynika więcej praktycznych decyzji, niż podejrzewa większość plażowiczów. Policzyliśmy wszystko: od realnego kursu liry po prowizję konkretnego bankomatu.

Dziś około 17:00 przewodnicząca otworzy lipcową sesję w Strasburgu i — do zwyczajowo na wpół pustej sali poniedziałkowej — odczyta komunikat proceduralny, od którego zależy los projektu wartego 1,3 miliarda euro. Mandat negocjacyjny w sprawie cyfrowego euro zostanie ogłoszony i zacznie tykać zegar: jeśli do jutrzejszej północy 72 posłów nie zażąda na piśmie głosowania, największy europejski projekt monetarny od czasu banknotów przejdzie do trilogu w całkowitej ciszy. A jeśli zażąda — czeka nas jedno głosowanie „tak/nie", bez prawa do ani jednej poprawki. Oto instrukcja obsługi tygodnia, którego mechaniki nie wyjaśni Państwu żaden komunikat prasowy.

Drugiego stycznia w jednej z sofijskich piekarni bochenek, który 31 grudnia kosztował 0,89 lewa, miał na etykiecie 1,19 lewa — 33 procent w górę w czterdzieści osiem godzin. Sześć miesięcy później wiemy już, czy to był zwiastun katastrofy, czy tylko wybryk jednego piekarza. Bułgaria przeszła przez pierwszą w historii zamianę waluty transmitowaną w czasie rzeczywistym przez aplikacje do skanowania etykiet — i zostawiła po sobie komplet danych, których brakowało każdej polskiej dyskusji o euro. Prześwietlamy je wszystkie: od kontrfaktycznych modeli EBC po raport banku centralnego z 30 czerwca.